I SA/Wa 939/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 545/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego M. W. sumę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz M. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. W. pismem z 4 kwietnia 2016 r., uzupełnionym w dniu 30 czerwca 2016 r. (k-17 akt sądowych), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 545/13, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że jest to już trzecia skarga na niewykonanie przez organ ww. wyroku, a mimo to do dnia dzisiejszego nie wydano decyzji w sprawie. Skarżący wskazał, że wprawdzie po wydaniu ostatniego z wyroków (w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1511/15), akta administracyjne zwrócono do organu dopiero w dniu 13 kwietnia 2014 r., to jednak wobec posiadania kopii tych akt, nic nie stało na przeszkodzie, aby Prezydent W. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego niezbędnego do wydania decyzji, czego jednak nie uczynił. Wobec powyższego skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości w trybie art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ustalenie w trybie art. 154 § 2 P.p.s.a. istnienia uprawnienia do otrzymania odszkodowania, oraz o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że z uwagi na bardzo dużą liczbę spraw z zakresu odszkodowań oraz brak możliwości zabezpieczenia środków finansowych, nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie wskazanym w wyroku 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 545/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 545/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. W. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. W rozpoznawanej sprawie odpis prawomocnego wyroku z 24 stycznia 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 9 kwietnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-41 akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 545/13). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 9 czerwca 2014 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do 23 listopada 2016 r., organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z 4 kwietnia 2016 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 545/13. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 24 stycznia 2014 r., okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania oraz fakt że niniejsza skarga jest już trzecią w przedmiocie niewykonania tego wyroku (pierwsza skarga rozpoznana została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2867/14 – 500 zł, zaś druga wyrokiem z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1511/15 – 6000 zł), Sąd uznał, że grzywna w wysokości 8000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Powyższe okoliczności skutkowały również uznaniem przez Sąd, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 545/13, ma charakter rażącego naruszenia prawa. Każde bowiem, nawet krótkotrwałe, niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W ocenie Sądu bezczynności organu nie usprawiedliwiają okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę. Mając bowiem na uwadze, że wniosek K. W. (której następcą prawnym jest skarżący) o ustalenie odszkodowania nosi datę 20 lutego 1996 r., natomiast termin na wydanie decyzji wskazany w wyroku z 24 stycznia 2014 r. upłynął 2,5 roku temu, niezrozumiałym jest usprawiedliwianie przez organ zwłoki w wydaniu decyzji koniecznością zabezpieczenia środków finansowych na wypłatę odszkodowania, czy bardzo dużą liczbą spraw w tym przedmiocie, tym bardziej, że do zakończenia postępowania, jak wynika z pisma organu z 3 października 2013 r. skierowanego do skarżącego, pozostało jedynie zlecenie rzeczoznawcy majątkowemu wykonania operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. Uznając, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna, a bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, Sąd uznał jednocześnie, że na uwzględnienie zasługuje także wniosek o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, stąd działając w ramach takiego uprawnienia i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim długoterminową i bierną postawę organu, ale i liczbę spraw zawisłych przed Sądem i kwoty nakładanych na organ sankcji finansowych, Sąd uznał, że kwota 3000 zł będzie odpowiednim zadośćuczynieniem za bezczynność organu. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 154 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w § 1, Sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W niniejszej sprawie zastosowanie tego przepisu prowadziłoby w istocie do ustalenia na rzecz skarżącego odszkodowania, a co za tym idzie prowadziłoby do konieczności sporządzenia operatu szacunkowego. Sąd administracyjny zaś nie jest uprawniony w takim zakresie do prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, stąd skarga we wskazanym zakresie podlegała oddaleniu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 5 sentencji) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.