I SA/Wa 985/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skarg M. M. i A. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 196/10 wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych M. M. skargą z dnia 7 maja 2015r., a A. S. skargą z dnia 1 czerwca 2015r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 196/10. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi M. M. wskazano, że w 2014 r. minęło 20 lat od momentu wszczęcia postępowania w sprawie wniosku dekretowego jego rodziny. Stwierdził, że administracja wykorzystała już wszystkie możliwe sposoby wydłużania postępowania, nie wydając żadnej złotówki aby zadośćuczynić krzywdzie rodziny – spadkobiercom K. M. Stwierdził również, że mimo iż sądy administracyjne trzykrotnie wydawały wyroki zobowiązujące Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie (pierwszy w 1996 r., a ostatni w 2010 r.), to wszystkie te wyroki spotkały się z lekceważeniem Prezydenta, a wniosek dekretowy jest nadal rozpatrywany. Podał również, że pismem z dnia 12 marca 2015r. bezskutecznie wezwał Prezydenta W. do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi A. S. wskazano, że minęło półtora roku od wydania wyroku o wymierzeniu grzywny i niemal pięć lat od wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku nakazującemu rozstrzygnięcie wniosku dekretowego w ciągu dwóch miesięcy. Zachodzi zatem uporczywe niewykonywanie wyroków Sądu, co uzasadnia ponowne zastosowanie środków dyscyplinujących. W odpowiedzi na skargi Prezydent W. wskazał, że akta wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 196/10 zostały przekazane organowi w dniu 15 lutego 2011 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP całej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1419 ze zm.) oraz wniosku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 24 ust. 1 tej ustawy. Powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]Prezydent W. ponownie zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] lutego 1949 r. złożonym na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) - o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu nieruchomości warszawskiej - do czasu zatwierdzenia przez Prezydenta W. podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...]. Postanowienie to również zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Jednocześnie organ podniósł, że przy piśmie z dnia 22 listopada 2011 r. Kolegium wraz z ww. postanowieniem zwróciło jedynie segregator bez pięciu teczek uniemożliwiając rozpoznanie sprawy. Zatem o przekazanie pozostałych akt własnościowych Prezydent wystąpił do Kolegium, które przekazało je w dniu 23 lutego 2012 r. W dniu 21 lutego 2012 r. Prokuratura Rejonowa [...] wystąpiła na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o prokuraturze o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej sprawy w celu podjęcia decyzji w zakresie ewentualnego zgłoszenia udziału w postępowaniu, które organ przekazał w dniu 9 marca 2012 r., a Prokuratura zwróciła w dniu 26 lipca 2012 r. Wskazał również, że w związku ze skargą A. S. na bezczynność Prezydenta, przedmiotowe akta zostały przekazane do Sądu w dniu 1 sierpnia 2012 r., która postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1450/12 została odrzucona, a akta zwrócone w dniu 9 stycznia 2013 r. W związku z kolejną skargą złożoną przez A. S., Prezydent W. ponownie przekazał akta sprawy do Sądu w dniu 15 lutego 2013 r. W dniu 26 marca 2013r. A. S. złożył kolejną skargę na bezczynność Prezydenta W. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało Prezydenta W. do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku dekretowego w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia. W dniu 27 września 2013r. sygn. akt I SA/Wa 1046/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 zł. Akta sprawy zostały zwrócone przez Sąd w dniu 5 grudnia 2013r. W dniu 17 stycznia 2014. akta własnościowe przedmiotowej sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zwrócone przez Sąd w dniu 26 listopada 2014r. W dniu 10 lutego 2015r. strony przedmiotowego postepowania zostały zawiadomione w trybie art. 10 k.p.a. o zebraniu materiału dowodowego. Prezydent podniósł, że w toku postępowania strony przedłożyły dodatkową dokumentację, a w dniu 27 marca 2015r. na skutek skargi strony postępowania po raz kolejny akta sprawy przekazane zostały do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Prezydent podkreślił, że liczne skargi stron skutecznie uniemożliwiają wydanie decyzji w sprawie przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015r. skargi M. M. i A. S. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skargi są uzasadnione, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi W. grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 196/10 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 25 lutego 2011 r. (data prezentaty organu). Zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął bezskutecznie w dniu 25 kwietnia 2011 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem. Skoro zaś Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 28 października 2010 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wnioski o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, są niewątpliwie uzasadnione. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Dodać należy, że wyrokiem z dnia 27 września 2013r. sygn. akt I SA/Wa 1046/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 zł za niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 28 października 2010r. sygn. akt I SAB/Wa 196/10. Niestety grzywna wówczas wymierzona okazała się jak widać niewystarczająco represyjna, w związku z czym skład orzekający ocenił, iż należy wymierzyć grzywnę w znacznie wyższej wysokości – 10000 zł, która być może okaże się wystarczająco represyjna jak też dyscyplinująca. Kwota grzywny mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Dodać należy, że w ocenie Sądu, tak znaczne przekroczenie terminu wskazanego przez Sąd w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność organu ( prawie pięć lat)) ma charakter rażącego naruszenia prawa. Nie może przy tym stanowić żadnego usprawiedliwienia dla organu okoliczność przekazywania akt do Sądu w związku ze skargami stron. Obowiązkiem bowiem organu administracji publicznej jest jak wskazano wyżej wykonywanie wyroków sądów. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.