I SAB/Wa 100/22

PostanowienieWSA w Warszawie2022-05-24

Skład orzekający: Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej, wniesiona przez następcę prawnego strony, która wcześniej wniosła tożsamą skargę, może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też powinna zostać odrzucona z uwagi na powagę rzeczy osądzonej?
Ratio decidendi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 PPSA). W sytuacji, gdy poprzednia skarga na bezczynność została już prawomocnie osądzona wyrokiem, a kolejna skarga dotyczy tego samego przedmiotu i stron (w tym następców prawnych), należy ją odrzucić z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Inicjowanie kolejnego postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Wskazał, że jego poprzednik prawny złożył podobny wniosek, a po jego śmierci, mimo wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Skarżący podniósł, że poprzedni wyrok był wadliwy, gdyż wydany wobec osoby zmarłej. Organ wniósł o oddalenie skargi. Sąd uznał, że sprawa została już prawomocnie osądzona poprzednim wyrokiem, a nowa skarga jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, w związku z czym ją odrzucił.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę. Zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

|POSTANOWIENIE | , Dnia 24 maja 2022 r., , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący, Sędzia WSA Przemysław Żmich, , , , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi K. W., na bezczynność Prezydenta [...], w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, , postanawia:, , , , odrzucić skargę;, zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego., | | UZASADNIENIE Pismem z 11 stycznia 2022 r. K. W. (dalej również jako: "skarżący", "strona skarżąca") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej również jako: "Prezydent", "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 14 listopada 2016 r. o przyznanie w trybie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm. – dalej: "ugn"), odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. Hip. "[...]". W uzasadnieniu środka zaskarżenia wskazał, że postępowanie odszkodowawcze zostało zainicjowane wnioskiem jego poprzednika prawnego – S. W.. Podniósł, że wobec braku podjęcia przez organ działań ukierunkowanych na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, S. W. złożył ponaglenie, a następnie - 13 grudnia 2017 r. została w jego imieniu złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta w zakresie rozpatrzenia wyżej opisanego wniosku. W wyniku rozpoznania środka zaskarżenia, Sąd, wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 53/18, zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. Hip. "[...]" – w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził na rzecz skarżących S. W. i E. W. zwrot kosztów postępowania sądowego. K. W. wskazał, że jego poprzednik prawny zmarł [...] lipca 2017 r., a więc przed wydaniem opisanego powyżej wyroku. Powołując się na brak wiedzy pełnomocnika, co do faktu śmierci S. W. i upływ terminów do wniesienia skargi kasacyjnej, bądź wniosku o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 53/18, skarżący skonstatował, że wyrok z 5 czerwca 2018 r. został wydany wobec osoby nieposiadającej zdolności sądowej, wobec czego jest obarczony w tym zakresie wadą nieważności, co w sytuacji dalszego braku rozpatrzenia przez Prezydenta wniosku odszkodowawczego, upoważnia następcę prawnego ww. zmarłego do wniesienia skargi na bezczynność organu w sprawie rozpatrzeniu wniosku z 14 listopada 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej jako: "ppsa"), sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują w niej strony. Jeżeli w toku takiej analizy dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" pomiędzy tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. np.: postanowienia NSA: z 19 października 2018 r. I OZ 965/18, z 12 grudnia 2019 r. I OZ 1268/19, z 3 marca 2020 r. I OZ 165/20, z 19 kwietnia 2021 r. I OZ 64/21, postanowienie NSA z 24 sierpnia 2021 r. I OZ 229/21). Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że inicjowanie kolejnego postępowania na skutek skargi na bezczynność w tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawie jest niedopuszczalne, a skarga w tym zakresie powinna zostać przez wojewódzki sąd administracyjny odrzucona z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższy pogląd w pełni aprobuje, nie zgadzając się jednocześnie ze stanowiskiem wyrażonym m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 czerwca 2018 r. I OZ 407/18, z 11 grudnia 2019 r. I OZ 1260/19 i z 3 marca 2020 r. I OZ 165/20, że w sytuacji wniesienia kolejnej skargi na bezczynność Sąd powinien rozpoznać merytorycznie ponowną skargę, dokonując oceny działań organu od daty wydania poprzedniego wyroku do dnia rozpoznania kolejnej skargi. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 53/18 rozpoznał skargę S. W. i E. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. Hip. "[...]" i zobowiązał organ do wydania decyzji w tym zakresie, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyrok zyskał walor prawomocności z 28 lipca 2018 r. Zasadnicze znaczenie mają tu zatem granice powagi rzeczy osądzonej, jakie wyznaczył wyrok z 5 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 53/18. Z analizy treści ww. wyroku i jego uzasadnienia jednoznacznie wynika, że przedmiotem kontroli Sądu była bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku S. W. i E. W. z 14 listopada 2016 r. Skarga z 11 stycznia 2022 r., z którą wystąpił K. W. zawiera żądanie rozpatrzenia tego samego wniosku i dotyczy tej samej nieruchomości (nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. Hip. "[...]"). Nie budzi wątpliwości Sądu, że zarówno w sprawie niniejszej (I SAB/Wa 100/22), jak i w zakończonej wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. (I SAB/Wa 53/18) zachodzi tożsamość przedmiotu zaskarżenia. Podobnie w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 53/18, jak i w sprawie zainicjowanej skargą K. W. zachodzi tożsamość podmiotowa. Przywołać w tym miejscu należy pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, wyjaśniający zawarte w art. 58 § 1 pkt 4 ppsa określenie "pomiędzy tymi samymi stronami" jako tożsamość podmiotową w odniesieniu do skarżącego i strony przeciwnej (art. 32 ppsa), która na gruncie ocenianej sprawy bez wątpienia zachodzi. Podmiotem praw i obowiązków w sprawie zakończonej wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. był organ – Prezydent [...], a jedną ze stron skarżących S. W. (jak wynika ze złożonego do akt sprawy wypisu z aktu poświadczenia dziedziczenia Rep. [...] z [...] grudnia 2017 r. – następcą prawnym S. W. jest skarżący w sprawie I SAB/Wa 100/22 – K. W.). W ocenie Sądu tożsamość podmiotowa obejmuje tu także następcę prawnego strony uprzednio występującej w sprawie. Powyższe dowodzi, że wniesiona w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 100/22 skarga na bezczynność jest tożsama zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym ze skargą rozpoznaną powyżej wskazanym prawomocnym wyrokiem. Wobec czego stwierdzić należy, że sprawa objęta środkiem zaskarżenia z [...] stycznia 2022 r. została już prawomocnie osądzona wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 53/18. Podkreślenia wymaga, że powoływanie się przez skarżącego na fakt wydania przedmiotowego wyroku wobec osoby nieposiadającej zdolności sądowej (zmarłego S. W.) i wskazanie w skardze z 11 stycznia 2022 r. na wadę jego nieważności, nie powoduje automatycznej eliminacji tego wyroku z obrotu prawnego i nie może stanowić uzasadnienia ponownego rozpoznania przez Sąd tego samego żądania objętego zdaniem wnoszącego "nową" skargą. Zaznaczyć tu należy, że w razie niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona może wnieść skargę żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 ppsa). Sąd uwzględniając skargę w tym przedmiocie ocenia czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ po wydaniu wyroku miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. To właśnie w tym postępowaniu Sąd jest władny ocenić czy po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania organ rozpatrzył sprawę, czy też wciąż pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest tożsama zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym ze skargą rozpoznaną prawomocnym wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 53/18 i jako taka jest niedopuszczalna. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 4 ppsa i skargę należało odrzucić (pkt 1). O zwrocie uiszczonej kwoty wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło