I SAB/Wa 1646/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. E., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", M. N., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", B. F., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", H. K. i B. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" s.c. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o wykup najmowanych nieruchomości postanawia: - odrzucić skargę - G. E., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", M. N., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", B. F., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", H. K.i B. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" s.c. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o wykup najmowanych nieruchomości położonych przy ul. [...] w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed merytoryczną oceną zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy wskazana w skardze bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o wykup najmowanych nieruchomości położonych przy ul. [...] w [...]. podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jeżeli chodzi o przepisy szczególne trzeba też wskazać, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) – zwana dalej "u.g.n." nie zawiera w Dziale II dotyczącym gospodarowania nieruchomościami przepisów z zakresu sądowej kontroli administracji publicznej. Z powyższego wynika, że kontroli sądowoadministracyjnej - jeżeli chodzi o sprawy z zakresu nieruchomości - podlega tylko taka bezczynność, która polega na tym, że organ nie wydaje w sprawie decyzji administracyjnej, jednego z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a. bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że, G. E., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", M. N., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", B. F., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", H. K. i B. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" s.c., jako najemcy lokali użytkowanych położonych w [...], przy ul. [...], domagają się zbycia na ich rzecz własności tych nieruchomości lokalowych. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste na rzecz najemców lokali użytkowanych następuje w drodze bezprzetargowej, a warunki jej zbycia ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Protokół z rokowań stanowi zaś podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27, art. 28, art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 2 pkt 1 u.g.n.). Z przepisów Działu II u.g.n. wynika, że sprawy o nabycie lokalu użytkowego nie załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu administracyjnego (np. zarządzenia właściwego starosty). Tego typu sprawy nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej, z której wynikają dla najemcy lokalu użytkowego konkretne skutki o charakterze materialnoprawnym (określone prawa, czy obowiązki materialnoprawne). Sprawa o nabycie publicznego lokalu użytkowego przez najemcę kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej o ustanowieniu odrębnej własności lokalu (art. 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność polegająca na rozpoznaniu wniosków o wykup lokali. Niniejsza sprawa nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego. W kwestii niedopuszczalności skarg w sprawach o wykup lokali wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Stanął on na stanowisku, że w sprawach o wykup lokali z publicznych zasobów nie występuje element władczy, administracyjny, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny. NSA uważa, że najemca lokalu nie może wymusić na publicznym właścicielu nieruchomości, aby ten zbył na jego rzecz lokal, ponieważ podmiot publicznoprawny ma swobodę w zakresie gospodarowania swym mieniem (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 442/10; postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1644/12, postanowienie NSA z dnia 24 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 914/13). Podkreślić należy też, iż Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 1/09, podjętej przez skład siedmiu sędziów, wskazał, iż unormowania ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.