I SAB/Wa 185/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia nieruchomości 1. stwierdza, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego J. R. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie rozpoznania zażalenia R. i J. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo przekazania przez Wojewodę [...] przy piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. przedmiotowego zażalenia, Minister nie rozpoznał sprawy. Skarżący zaznaczył, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wystąpił do Ministra z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W skardze J. R. wniósł o wyznaczenie Ministrowi 14-dniowego terminu na załatwienie zażalenia, zwrot kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o umorzenie postępowania sądowego, względnie o oddalenie skargi. Wniosek o umorzenie organ uzasadnił wydaniem w dniu [...] kwietnia 2013 r. postanowienia nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zasadności skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia zażalenia. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem, o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie miała miejsce bezczynność, a następnie oceny, czy nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pozostawał w sprawie bezczynny. Jedyną bowiem czynnością podjętą przez organ po wpłynięciu zażalenia było zwrócenie się do Wojewody [...] o przesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika R. i J. R. postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. Skutku w postaci załatwienia sprawy nie przyniosło wezwanie Ministra w dniu [...] lutego 2013 r. do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po złożeniu skargi na bezczynność, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpoznał zażalenie i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. W oparciu o tak kształtujący się stan faktyczny sprawy, na wstępie Sąd stwierdził, że wydanie przez Ministra postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia. Niniejsze postępowanie stało się więc w tym zakresie bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ postanowienia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania zażaleniowego, doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kpa, bezczynność Ministra, choć naganna, nie nosi cechy rażącego naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę z jednej strony termin złożenia zażalenia, z drugiej zaś datę wydania postanowienia ([...] kwietnia 2013 r.), nie można organowi zarzucić długotrwałości prowadzenia postępowania. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.