I SAB/Wa 205/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-19

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która miała miejsce pomimo przekroczenia terminów ustawowych, ale w której organ podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego (w tym ustalenia spadkobierców), może być uznana za rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowoadministracyjnego czyni postępowanie w sprawie skargi na bezczynność bezprzedmiotowym i skutkuje jego umorzeniem. Niemniej jednak, sąd jest zobowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, mimo przekroczenia terminów, organ podejmował czynności niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia wniosku, w tym ustalenia stron postępowania, co wyklucza uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając przekroczenie terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania sądowego organ wydał decyzję merytoryczną, co skutkowało umorzeniem postępowania sądowego w części dotyczącej zobowiązania do wydania aktu. Sąd ocenił jednak, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. W pozostałym zakresie postępowanie sądowe umorzono; 3. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi B.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie postępowanie sądowe umarza; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego B.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 31 marca 2014 r. B.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał że Kolegium rozpatruje przedmiotowy wniosek z przekroczeniem terminów wynikających z art. 35 k.p.a. mimo, iż postępowanie to nie wymaga od organu podjęcia działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że po stronie organu ciąży obowiązek zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania, co skutkowało zawiadomieniem i wezwaniem spadkobierców zmarłej strony do przedłożenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Ponadto Kolegium wskazało, że poinformowało skarżącego o terminie wydania rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 23 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poinformowało o wydaniu w sprawie decyzji z dnia [...] maja 2014 r. i wniosło o umorzenie postępowania. Pismem z dnia 14 lipca 2014 r. skarżący, w wykonaniu zarządzenia Sądu, wskazał, że podtrzymuje skargę pomimo wydania ww. decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym zgłosił skarżący w skardze, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się w przedmiocie tego wniosku. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji natomiast wydania przez organ, stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, to Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., tj. zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wydało decyzję z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Oczywistym jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, Sąd doszedł jednak do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego, choć naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 8 stycznia 2014 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. Już w dniu 19 lutego 2014 r. (data prezentaty wpływu do organu 24 luty 2014 r.) złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jednocześnie zawierając stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. Kolegium zawiadomiło o wszczęciu postępowania wobec złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. skarżący poinformował Kolegium o śmierci B.O. (w dniu [...] lutego 2005 r.) oraz W.O. (w dniu [...] listopada 2012 r.), dokumentach stanowiących podstawę stwierdzenia nabycia spadku po ww. osobach, a także wskazał następców prawnych wraz z adresami ich zamieszkania. W dniu 28 kwietnia 2014 r. organ wezwał strony do przedłożenia dokumentów stwierdzających nabycie spadku po B.O. i W.O. informując o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, przyczynach nierozpoznania wniosku w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy, tj. do 30 maja 2014 r. Organ podejmował więc czynności konieczne do ustalenia stron postępowania. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie oraz art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło