I SAB/Wa 215/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 29 sierpnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], KW nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. C. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. C., działając przez pełnomocnika radcę prawnego A. S., pismem z dnia 30 listopada 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 sierpnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], KW nr [...]. Skarżący zarzucił Prezydentowi [...] naruszenie art. 36 § 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i § 3 kpa w związku z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz wniósł o wyznaczenie Prezydentowi miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania podnosząc, że wniosek o przyznanie odszkodowania złożony został 29 sierpnia 2016 r. Z uwagi na brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania wniosku, pismem z dnia 3 października 2016 r. wniesione zostało zażalenie do Wojewody [...]. Skarżący zaznaczył, że Prezydent nie podejmuje działań w sprawie i nie ulega wątpliwości, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Na poparcie twierdzeń skarżący przytoczył stanowisko doktryny oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podnosząc, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Prezydent [...] zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość do czasu przedłożenia przez stronę postanowienia stwierdzającego nabycie spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po dawnej współwłaścicielce nieruchomości. Organ zaznaczył ponadto, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa obowiązek nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Prezydent podkreślił, że waga spraw odszkodowawczych, stopień skomplikowania i złożoność okoliczności, które powinny być ustalone nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skargi co do zobowiązania Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomości wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania jest wynikiem wydania przez Prezydenta [...] w dniu [...] lutego 2017 r. postanowienia nr [...] zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w [...] przy ul. [...], KW nr [...] do czasu przedłożenia przez stronę postanowienia sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku lub aktu poświadczenia po dawnej współwłaścicielce nieruchomości. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. W orzecznictwie sądowadministracynym podkreśla się, że na gruncie przepisów P.p.s.a. brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność czy też przewlekłość organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego (wyroki NSA z 30.12.2014 r. I OSK 645/14, 17.12.2014 r. I OSK 609/14, 23.09.2014 r. I OSK 462/14 i 25.09.2014. I OSK 563/14). Przy czym wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności organu, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny w tej sprawie. W takiej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przeciwnym razie organ mógłby uniknąć uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na bezczynność, gdy tylko przed dniem rozprawy sądowej wydałby postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że pomimo tego, iż postanowienie o zawieszeniu postepowania podlega ocenie w odrębnym trybie, to jednak przyjęcie tezy o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w razie zawieszenia postępowania administracyjnego, może prowadzić do podejmowania przez organ czynności pozornych, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za opieszałe podejmowanie działań. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomości, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ do czasu jego zawieszenia stwierdzić należy, że skarżący zasadnie zarzucił Prezydentowi [...] bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 sierpnia 2016 r. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Jak wynika z analizy akt sprawy po wpłynięciu powyższego wniosku Prezydent [...] ograniczył się do wystosowania pisma z dnia 9 stycznia 2017 r. skierowanego do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Dzielnicy [...] zawierającego prośbę o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. postępowanie zostało zawieszone. Trudno zatem uznać, że Prezydent działał zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Jednocześnie, mając na względzie charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz fakt nieznacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy określonego w art. 35 kpa, a także okoliczność, że postępowanie zostało zawieszone Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Uznając powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej, o co wnosił skarżący i w tej części oddalił skargę. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).