I SAB/Wa 282/21

|POSTANOWIENIE | , Dnia 23 listopada 2021 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący, Sędzia WSA Przemysław Żmich, , , , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Z. B., na bezczynność Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, w przedmiocie czynności sprawdzających, postanawia:, , odrzucić skargę., Pismem z [...] lipca 2021 r. Z. B. (dalej również: "skarżący", "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej również: "Komisja", "organ") w przedmiocie prowadzenia czynności sprawdzających, dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], w ramach których Komisja wydała [...] sierpnia 2018 r. postanowienie w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o podjęciu czynności sprawdzających sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich wniosła o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – powoływanej dalej jako: "ppsa") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm. – powoływanej dalej jako: "kpa"), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 442), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-4 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. W niniejszej sprawie Z. B. wniósł skargę na bezczynność Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich w zakresie prowadzonych przez ten organ czynności sprawdzających. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2021 poz. 795 – powoływanej dalej jako: "ustawa") przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do czynności sprawdzających, o których mowa w art. 15 ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, Komisja przeprowadza czynności sprawdzające oraz prowadzi postępowanie rozpoznawcze i ogólne. Komisja przeprowadza z urzędu czynności sprawdzające w celu stwierdzenia, czy w związku z wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej istnieją podstawy do wszczęcia postępowania rozpoznawczego. Komisja może powierzyć przeprowadzenie czynności sprawdzających wyznaczonemu członkowi albo wyznaczonym członkom Komisji. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 ustawy, Komisja w wyniku przeprowadzenia czynności sprawdzających wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania rozpoznawczego w przypadku uprawdopodobnienia, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa. Celem czynności sprawdzających jest więc sprawdzenie i rozstrzygnięcie wątpliwości, związanych z decyzją reprywatyzacyjną, bez wszczynania skomplikowanej procedury postępowania rozpoznawczego przed Komisją. Umożliwiają one analizę okoliczności faktycznych oraz zebranie dokumentów w celu dokonania oceny, czy ich wynik pozwala na uprawdopodobnienie, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa. Przedmiotem czynności sprawdzających jest gromadzenie materiałów i dowodów w celu wyjaśnienia nieprawidłowości lub uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich. Mają one charakter czynności materialno-technicznych, poprzedzających postępowanie rozpoznawcze. Nie mają one natomiast charakteru postępowania administracyjnego, o czym świadczy brak sprawy administracyjnej, w której organ miałby rozstrzygać o indywidualnych prawach lub obowiązkach określonego podmiotu oraz braku stron w trakcie tych czynności. Nie prowadzą bowiem do konkretyzacji norm powszechnie obowiązujących wobec konkretnego podmiotu przez indywidualizację jego uprawnień lub obowiązków. Brak jest możliwości przyporządkowania konkretnemu podmiotowi interesu prawnego, istnieje on bowiem jedynie wówczas, gdy zachodzi związek materialnoprawny między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa tego rodzaju, że wynik postępowania wywołuje wpływ na sytuację prawną tego podmiotu (zob. postanowienia NSA z 21 listopada 2018 r.: I OSK 3766/18, I OSK 3660/18, I OSK 3659/18, I OSK 3896/18 oraz z 20 maja 2021 r. I OSK 277/21). Powyższe oznacza, że czynności sprawdzające nie są objęte regulacjami kpa, a wynik ich przeprowadzenia nie stanowi żadnego z rozstrzygnięć opisanych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ppsa. Czynności sprawdzające nie są również czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te nie prowadzą do konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki w sferze prawa materialnego przez wydanie władczego, jednostronnego, zewnętrznego aktu organu administracyjnego. Opisywany etap postępowania przed Komisją nie kończy się wydaniem aktu (decyzji), nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Jedyną formą procesową zakończenia czynności sprawdzających jest bowiem wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozpoznawczego, które to dopiero stanowi etap postępowania administracyjnego. Czynności sprowadzające nie są więc poddane kognicji sądów administracyjnych. Stanowią one jedynie wstępną fazę postępowania przed Komisją, o charakterze kontrolnym, ukierunkowanym na ustalenie prawdopodobieństwa wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa. Powyższe wskazuje, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Komisji w przedmiocie czynności sprawdzających nie przysługuje. Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.