I SAB/Wa 361/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. i U. Z. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykup lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę. M. Z. i U. Z. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykup lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w W. przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że brak jest przepisów zobowiązujących W. lub jej organy do podejmowania uchwały o odmowie zbycia nieruchomości na rzecz najemcy w sytuacji, gdy lokal nie był przeznaczony do sprzedaży. Uchwałą organ rozstrzyga jedynie o przeznaczeniu lokalu do sprzedaży. Brak woli organu trudno jest uznać za przejaw jego bezczynności. W sprawach ze sprzedaży lokali nie obowiązują procedury admisntiacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed merytoryczną oceną zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy wskazana w skardze przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykup lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...] podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jeżeli chodzi o przepisy szczególne trzeba też wskazać, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) – zwana dalej "ugn" nie zawiera w Dziale II dotyczącym gospodarowania nieruchomościami przepisów z zakresu sądowej kontroli administracji publicznej. Z powyższego wynika, że kontroli sądowoadministracyjnej - jeżeli chodzi o sprawy z zakresu nieruchomości - podlega tylko taka bezczynność, która polega na tym, że organ nie wydaje w sprawie decyzji administracyjnej, jednego z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 Ppsa bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że M. i U. małż Z., jako najemcy przedmiotowego lokalu, domagają się zbycia na ich rzecz własności tej nieruchomości lokalowej. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste na rzecz najemców lokali mieszkalnych następuje w drodze bezprzetargowej, a warunki jej zbycia ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Protokół z rokowań stanowi zaś podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27, art. 28, art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 2 pkt 1 ugn). Z przepisów Działu II ugn wynika, że sprawy o nabycie lokalu mieszkalnego nie załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu administracyjnego (np. zarządzenia właściwego starosty). Tego typu sprawy nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej, z której wynikają dla najemcy lokalu mieszkalnego konkretne skutki o charakterze materialnoprawnym (określone prawa, czy obowiązki materialnoprawne). Sprawa o nabycie publicznego lokalu mieszkalnego przez najemcę kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej o ustanowieniu odrębnej własności lokalu (art. 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega przewlekłość polegająca na rozpoznaniu wniosku o wykup lokalu. Niniejsza sprawa nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego. W kwestii niedopuszczalności skarg w sprawach o wykup lokali mieszkalnych wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Stanął on na stanowisku, że w sprawach o wykup lokali mieszkalnych z publicznych zasobów nie występuje element władczy, administracyjny, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny. NSA uważa, że najemca lokalu nie może wymusić na publicznym właścicielu nieruchomości, aby ten zbył na jego rzecz lokal mieszkalny, ponieważ podmiot publicznoprawny ma swobodę w zakresie gospodarowania swym mieniem (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 442/10; postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1644/12, postanowienie NSA z dnia 24 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 914/13). Podkreślić należy też, iż Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 1/09, podjętej przez skład siedmiu sędziów, wskazał, iż unormowania ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.