I SAB/Wa 383/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Marciniak, WSA Przemysław Żmich, WSA Magdalena Durzyńska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać oddalona jako nadużycie prawa procesowego, jeśli strona inicjuje liczne postępowania w celu sparaliżowania pracy organu?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona inicjuje liczne postępowania administracyjne i sądowe, które w istocie nie służą ochronie jej praw, lecz mają na celu sparaliżowanie pracy organu. Takie działanie stanowi nadużycie prawa procesowego i nie podlega ochronie prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku o uzupełnienie pouczenia w orzeczeniu Kolegium. Skarżący podniósł, że organ nie wydał żadnej decyzji ani postanowienia w terminie, mimo wezwania do zaprzestania naruszeń prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano na wcześniejsze postępowania dotyczące odmowy udzielenia pomocy finansowej oraz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o uzupełnienie pouczenia w orzeczeniu Kolegium nr [...] oddala skargę P. S. (dalej jako: skarżący) pismem z dnia [...] maja 2015 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o uzupełnienie pouczenia w orzeczeniu Kolegium nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. wniósł do Kolegium za pośrednictwem platformy EPUAP ww. wniosek z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zauważył, że do dnia złożenia skargi organ nie wydał jednak żadnej decyzji ani postanowienia w tej sprawie. Skarżący powołał treść art. 35 i 36 kpa wskazując, że załatwienie sprawy powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia, kiedy Kolegium otrzymało wniosek. Jednocześnie organ zobowiązany był zawiadomić stronę postępowania podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wyjaśnił również, iż pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwał organ do zaprzestania naruszeń prawa i niezwłoczne wydanie odpowiedniego orzeczenia. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] o odmowie udzielenia pomocy finansowej. Następnie wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2014 r. oraz poprzedzającej ją ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2014 r. i decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2014 r. W dniu [...] maja 2015 r. drogą elektroniczną skarżący wystąpił o przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] skarg na bezczynność, w tym na bezczynność Kolegium polegającą na nierozpoznaniu powołanego na wstępie wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący wezwał organ do zaprzestania naruszeń prawa i niezwłoczne wydanie odpowiedniego orzeczenia. W odpowiedzi na ww. skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przedstawiło przebieg postępowania i wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Podstawowym celem skargi na bezczynność organu bądź przewlekłość postępowania jest ochrona jednostki przed nieuzasadnioną zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej. Uwzględnienie skargi w trybie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: ppsa) polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W realiach niniejszej sprawy skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zainicjował przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a także przed tut. Sądem kilka tysięcy spraw zmierzających w istocie nie do ochrony jego praw lecz do sparaliżowania pracy organu administracji a to pozostaje w sprzeczności z funkcjami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W konsekwencji oceny tego rodzaju działania Sąd uznał, że szereg skarg skarżącego, w tym w szczególności niniejsza skarga, stanowi nadużycie przysługujących mu praw. Skarżący korzysta z uprawnień oraz instrumentów służących realizacji praw procesowych jednak celem w tym przypadku nie jest chęć zrealizowania wartości, którym to prawo ma służyć. Działanie skarżącego nie może zatem zasługiwać na ochronę. Niniejsze stanowisko Sądu znajduje aprobatę w doktrynie oraz orzecznictwie, akceptowane jest także przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który wielokrotnie zwracał uwagę na to, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu (zob. np. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r. I OZ 1382/15, postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r. I OZ 175/14 czy np. dotyczące skarżącego postanowienia NSA z 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 605/16 i I OZ 606/16, zob. A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 153; W. Jakimowicz, Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, maszynopis powielony, Kraków 2015, pkt V, M. Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym, "Prokuratura i Prawo", 2007, nr 11, s. 49 i nast.; T. Cytowski, Procesowe nadużycie prawa, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 81 i nast.; M.G. Plebanek, Nadużycie praw procesowych w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2012, s. 50 i nast.; P. Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, w: Nadużycie prawa, pod red. H. Izdebskiego, A. Stępkowskiego, Warszawa 2003, s. 189; por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2011 r., II FSK 1338/10, H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, pod red. J. Górala, R. Hausera, J. Trzcińskiego, Warszawa 2005, s. 136). Ww. orzeczenia oraz publikacje zostały wielokrotnie przywołane w innych skierowanych do skarżącego orzeczeniach tut. Sądu (por. np. sprawy I SO/Wa 352/16, I SO/Wa 354/16, I SO/Wa 355/16, I SO/Wa 1302/16, I SO/Wa 1303/16, I SO/Wa 1304/16, I SO/Wa 1305/16, I SO/Wa 1306/16) i nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Powyższe ma wpływ jedynie na termin merytorycznego rozpoznania sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego, nie narusza jednak jego praw do oceny zasadności rozstrzygnięcia wydanego przez samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło