I SAB/Wa 445/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania sprawy w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa prawa własności gruntu położonego w [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...],[...] i [...] oraz nabycia przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu wraz z prawem własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na gruncie - w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.K. pismem z [...] października 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania sprawy dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonych w [...], stanowiących działki ewid. nr [...], [...] i [...] oraz nabycia przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu, a także prawa własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od wydania wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania podkreślając, że Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] stwierdził nabycie prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu wraz z naniesieniami. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2013 r. uchylił w/w decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2287/13 uchylił decyzję z 31 lipca 2013 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2568/14 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1981/17 uchylił przedmiotowe decyzje oraz przedstawił wskazania co do dalszego postępowania. Skarżący zaznaczył, że pismem z [...] września 2019 r. wniósł ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa. Do chwili obecnej sprawa nie została jednak załatwiona. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ podkreślił, że po wydaniu wyroku z 16 lutego 2018 r. akta sprawy zostały zwrócone w dniu [...] sierpnia 2018 r. Stosownie do wytycznych Sądu pismami z [...] października 2018 r. zwrócono się do Prezydenta [...] oraz do [...] S.A. o nadesłanie niezbędnych informacji i dokumentów. Następnie o stosowne dokumenty wystąpiono pismem z [...] lutego 2019 r. do spółki [...] S.A. Dotychczas do organu nie wpłynęły stosowne wyjaśnienia. Wojewoda [...] podkreślił, że postępowanie toczy się w materii skomplikowanej w sensie funkcjonalnym i technicznym oraz z uwagi na brak odpowiedzi na pisma organu od Prezydenta [...] i [...] S.A., rozstrzygnięcie powyższej sprawy wymaga podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dokonania wszechstronnej analizy i oceny zgromadzonych dokumentów. Merytoryczne rozpoznanie sprawy należy uznać za szczególnie skomplikowane, wymagające szerokiego i wnikliwego przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Wojewody [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że sprawa dotycząca stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności opisanego wyżej gruntu oraz nieodpłatnego nabycia przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie była już przedmiotem orzekania organów administracji i sądu administracyjnego. Analiza akt wskazuje, że Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] stwierdził nabycie prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu wraz z naniesieniami. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2013 r. uchylił w/w decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2287/13 uchylił decyzję z 31 lipca 2013 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2568/14 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1981/17 uchylił w/w decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2017 r. Oceniając bezczynność Wojewody [...] Sąd miał więc na uwadze stan sprawy po wydania w/w wyroku z dnia 16 lutego 2018 r. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone Wojewodzie [...] [...] sierpnia 2018 r. Po ich wpłynięciu organ podjął co prawda czynności mające na celu wyjaśnienie i rozpoznanie sprawy, realizując wytyczne Sądu zawarte w przedmiotowym wyroku z 16 lutego 2018 r. Nie można jednak uznać, że działania te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ ograniczył swoje działania do wystosowania w dniu [...] października 2018 r. pism zawierających prośbę o nadesłanie stosownych dokumentów i informacji, skierowanych do Prezydenta [...] oraz [...] S.A. w [...]. Następnie pismem z [...] lutego 2019 r. o konieczne wyjaśnienia i dokumenty zwrócono się do [...] S.A. w [...]. Poza wystosowaniem w/w pism organ nie podejmował w istocie innych czynności w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że Wojewoda nie interesował się na bieżąco sprawą. Czynności mające na celu jej wyjaśnienie i zakończenie podejmowane były sporadycznie. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Skarżący zasadnie zatem zarzucił Wojewodzie bezczynność w przedmiocie rozpoznania sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności, tj. stopień skomplikowania sprawy, brak odpowiedzi na wystosowane pismo, czy też przekazanie akt do innego organu lub sądu, nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Sąd stwierdził jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że postępowanie toczy się już niemal od 10 lat, Wojewoda po wydaniu wyroku z 16 lutego 2018 r. podejmował jedynie nieliczne czynności mające na celu zakończenie sprawy, terminy załatwienia sprawy określone w kpa zostały zaś znacznie przekroczone. Sąd uznał ponadto, że wskazany w skardze 14-dniowy termin na załatwienie sprawy byłby zbyt krótki i zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania sprawy w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.