I SAB/Wa 454/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku M. S. z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z [...] r., nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego M. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] r. Prezydium Rady Narodowej w W. w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Hip Nr [...], Kolonia we Wsi W. nr [...], w części w jakiej teren ten stanowi obecnie własność Skarbu Państwa. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji i stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek został złożony w dniu [...] r. i pomimo upływu dwóch lat decyzja w sprawie nie została do dnia wniesienia skargi wydana. Podniósł, że przed wystąpieniem z niniejszą skargą wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że niemożliwe było rozpatrzenie wniosku w terminie ustawowym z uwagi na konieczność dokonania analizy akt archiwalnych, a także na skutek zmian organizacyjnych w organie oraz konieczność rozpoznawania spraw zgodnie z kolejnością wpływu. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę o żądanie wymierzenia organowi grzywny. Z kolei pełnomocnik organu przedłożył decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Hip Nr [...], Kolonia we Wsi W. nr [...], w części dotyczącej dz. ew. [...], [...] oraz [...] z obrębu [...]. Pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji wydania przez organ, stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, to sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł w przedmiocie wniosku skarżącego i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. Wydanie przez Ministra wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] r. Oczywistym jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe odnośnie żądania wydania aktu i dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Oceniając prowadzenie postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego, nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek w niniejszej sprawie został złożony w dniu [...] r. (data wpływu do organu). Oznacza, to, że do dnia wydania decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] r. nr [...] minęły dwa lata. Analiza nadesłanych akt administracyjnych wskazuje, że jedyna aktywność organu datowana jest na dzień [...] r. Wówczas organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla W., [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o nadesłanie zaświadczenia z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętej wnioskiem, do Urzędu W. Wydziału ds. Ewidencji Gruntów i Budynków dla Dzielnicy W. o nadesłanie wypisu z ewidencji gruntów oraz mapki z zaznaczeniem granic dawnej nieruchomości będącej przedmiotem wniosku oraz do pełnomocnika o nadesłanie dokumentów o zmianie nazwiska M. S. Jednocześnie pomimo uzyskania ww. dokumentów w dniach [...] r. (wypisy z ewidencji gruntów wraz z mapą), [...] r. (dokumenty nadesłane przez pełnomocnika wnioskodawcy) i [...] r. (zaświadczenia z ksiąg wieczystych) organ nie podjął dalszych czynności w celu rozpoznania wniosku i wydania rozstrzygnięcia. Minister nie zareagował także na pismo skarżącego z [...] r. o przyspieszenie załatwienia sprawy. Organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a., tj. nie informował stron o stanie sprawy, przyczynach nie rozpoznania jej w terminie ani nie wskazał terminu jej rozpoznania. Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. Jednocześnie, pomimo stwierdzonego rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny i w tej części skargę oddalił. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, zmierzającym poprzez dolegliwość finansową do zmobilizowania organu do wydania decyzji. W niniejszej sprawie wobec wydania przez Ministra decyzji, nie ma potrzeby stosowania tego środka. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 149 § 1 zdanie 2, art. 161 § 1 pkt 3, art. 151 i art. 200 p.p.s.a