I SAB/Wa 483/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na przewlekłość Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia: odrzucić skargę. M. K. pismem z dnia 11 października 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zarząd Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w związku z odmową sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy Al. [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo złożenia powyższego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dniu 13 sierpnia 2012 r. do dnia dzisiejszego organ nie udzielił na nie odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i wskazał, że sprawy nabycia lokalu mieszalnego należą do sfery cywilnoprawnej i regulowane są przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), powoływana dalej jako "K.c.". Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) powoływana dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Stosownie zatem do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organu, lecz jedynie w przypadkach, o których mowa w pkt 1–4a powołanego artykułu. Inaczej mówiąc skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu można wnieść, jeżeli organ był zobowiązany do podjęcia aktu lub czynności w jednej z form wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Jak wynika z treści skargi M. K. zarzuca Zarządowi Dzielnicy [...] przewlekłość w rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie związanej z odmową sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w [...]. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie będzie przy tym bezskuteczne w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji organu na to wezwanie lub, gdy organ, w formie uchwały, odmówi usunięcia naruszenia prawa. Z punktu widzenia uprawnień skarżącego rozpoznanie, bądź nierozpoznanie przez organ wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wyznacza stronie jedynie termin do złożenia skargi na akt lub bezczynność organu, której dotyczyło wezwanie. Celem wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest bowiem przedstawienie stanowiska jednej ze stron w sporze prawnym, odmawiającej uznania za słuszne żądania drugiej stron, tym samym brak takiej odpowiedzi nie może podlegać kontroli sądu dokonywanej według kryterium legalności. Złożenie zatem przez stronę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez stronę ze skargą do sądu administracyjnego na akt podjęty przez ten organ i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie. Wniesienie takiego wezwania powoduje jedynie powstanie uprawnienia do wniesienia skargi na uchwałę lub inny akt wydany przez ten organ niezależnie od tego, czy organ ten wezwanie takie rozpoznał, czy też nie. W takiej sytuacji rozpoznanie przez organ wezwania do usunięcia naruszenia prawa np. w formie uchwały, nie kończy postępowania w sprawie i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Od wskazanego rozstrzygnięcie nie służy również żaden środek zaskarżenia, a zatem nie mieści się ono w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga M. K. na przewlekłość Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że sprawa wykupu lokalu mieszkalnego nie należy do kategorii spraw z zakresu prawa administracyjnego. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu pięciu sędziów z dnia 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 15/00 (ONSA 2001, Nr 1, poz. 18), sprzedaż nieruchomości jest stosunkiem cywilnoprawnym, gdyż jest uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 1 K.c. i art. 535-602 K.c.), a wobec tego bez wątpienia sprawa dotycząca zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobu mieszkalnego gminy ma charakter cywilnoprawny. W orzecznictwie podkreśla się również, iż decyzja co do przeznaczenia nieruchomości do zbycia, podejmowana jest przez gminę w zakresie jej uprawnień właścicielskich (art. 140 K.c.). Pomimo istniejących ograniczeń w uprawnieniach jednostki samorządu terytorialnego, które uzasadnione są interesem społeczności lokalnej oraz znaczeniem majątku komunalnego dla realizacji zadań własnych samorządu, gmina nie może zostać pozbawiona swobody w zakresie decyzji co do sposobu rozporządzenia należącą do niej nieruchomością, w tym znaczeniu, iż żaden podmiot nie może wymusić na gminie, aby zbyła należącą do niej nieruchomość (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 207/10; z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1644/12). Rozporządzanie nieruchomością przez jej właściciela następuje w formie czynności cywilnoprawnych poprzez jej zbycie lub obciążenie. Naturą stosunków cywilnoprawnych jest równorzędność stron. Sprawa sprzedaży, czyli rozporządzenia nieruchomością przez jej właściciela nie zawiera elementu administracyjnego - władczego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.