I SAB/Wa 484/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat W.A, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków strony. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. T. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] lutego 2013r. o przyznanie zasiłku celowego. Skarżąca wskazała, że do daty wniesienia skargi nie wydano żadnych decyzji w tym przedmiocie i zażądała zobowiązania [...] do przekazania kompletu akt w sprawie, wydania decyzji i zadośćuczynienia za krzywdy i szkody w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a., a więc nie złożyła zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawie wniosku z dnia [...] lutego 2013r. zostały wydane w dniu [...] kwietnia 2013r. decyzje nr [...] odmawiające przyznania świadczeń w formie zasiłków celowych specjalnych na zakup środków higieny osobistej i czystości, dożywianie i leki. Decyzje te zostały wysłane do skarżącej za pośrednictwem poczty, a z uwagi na ich nieodebranie zostały uznane za doręczone zgodnie z art. 44 par. 4 k.p.a. W dniu [...]lutego 2013r. w wyniku rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013r. została również wydana decyzja, którą przyznano skarżącej pomoc w formie posiłku od 22 lutego 2013r. do 31 marca 2013r., od której skarżąca złożyła odwołanie. W związku z powyższym nie można zdaniem organu mówić o jego bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Pierwszą kwestią wymagającą rozważenia w sprawie było rozstrzygnięcie, czy skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała środki zaskarżenia przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym. Stanowi to warunek dopuszczalności skargi, przewidziany w art. 52 § 1 p.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., wnoszone do organu wyższego stopnia. Przy wnoszeniu tego zażalenia zastosowanie znajdują ogólne zasady dotyczące wnoszenia podań przez strony, w tym art. 65 § 1 k.p.a. oraz zasady interpretacji wniosków stron i prowadzenia postępowania, m. in. art. 7 i 9 k.p.a. Rozstrzygając kwestię wyczerpania środków zaskarżenia, Sąd wziął pod uwagę, że jakkolwiek skarga na bezczynność organu może być wniesiona po uprzednim złożeniu zażalenia do organu wyższego stopnia, to przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie uzależniają wniesienia skargi na bezczynność od rozpoznania tego zażalenia czy upływu określonego czasu od daty jego wniesienia, przepis art. 52 § 3 i 4 oraz art. 53 tej ustawy nie mają zastosowania w tym przypadku. W rozpoznawanej sprawie jak wynika z odpowiedzi skarżącej udzielonej Sądowi wyczerpała ona opisany wyżej tryb wnosząc zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu [...] maja 2013r.(karta 31 akt sadowych). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Sprawa jest natomiast załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie. Należy zauważyć, że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Nie można podzielić poglądu, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji, a momentem jej zakomunikowania stronie sprawa nie została zakończona. W postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy poprzedza moment, w którym strona ma możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Warszawa 2010 r., LEX). Fakt, że decyzja administracyjna wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie, nie oznacza by wcześniej decyzja ta nie istniała. Już z chwilą podpisania decyzji mamy bowiem do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 294/07, LEX nr 505396 oraz z dnia 27 lipca 2010 r., II OSK 1757/09). W postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy poprzedza moment, w którym strona ma możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia nie zaś doręczenia stronie. Data sporządzenia decyzji wywołuje ponadto oznaczone skutki prawne (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05). Jak ponadto stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2002 r., III RN 149/01 (OSNP 2003, nr 16, poz. 371): "Wydanie decyzji jest czynnością procesową organu administracji publicznej polegającą na podpisaniu decyzji zawierającej wymagane prawem elementy", takie stanowisko wyraźnie rozróżniające moment wydania (sporządzenia) decyzji od jej doręczenia wyrażone było w wielu późniejszych orzeczeniach (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 132; z dnia 28 lutego 2008 r., I OSK 175/07 i z dnia 5 marca 2009 r., I OSK 453/08, niepubl.) i przedstawioną tam argumentację należy w pełni podzielić. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Prezydent W. wydał w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2013r. cztery decyzje, jedną w dniu [...] lutego 2013r. i trzy w dniu [...] kwietnia 2013r. W konsekwencji skoro Prezydent W. w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, a nawet w dacie wniesienia skargi na bezczynność załatwił sprawę, to należy uznać, że nie pozostawał w bezczynności ani w momencie wnoszenia skargi, ani tym bardziej w momencie wyrokowania przez Sąd. W tej sytuacji skarga jest całkowicie bezzasadna. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 250 tej ustawy.