I SAB/Wa 523/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczonej jako hip. [...], która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku Pismem z 7 lipca 2017 r. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczoną jako hip. [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji, oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo upływu ponad dwóch lat od wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] stycznia 2015 r., nr [...] zobowiązującego Prezydenta do rozstrzygnięcia sprawy, organ nie wydał decyzji. Dodał, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał także żadnej informacji w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania merytorycznej decyzji. Dodał, że zawiadomieniem z 29 sierpnia 2017 r., skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz o tym, że zostanie wydana decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ, stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, to Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Jak wynika z akt sprawy taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Prezydent W., po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność, rozpoznał wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość i wydał decyzję z [...] października 2017 r., nr [...]. Wydanie przez Prezydenta W. wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Oczywistym jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne w wyżej wskazanym zakresie stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tej części zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Oceniając działania organu w trakcie prowadzonego postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący 7 października 1998 r. wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie za działkę położoną w W., przy ul. [...] hip. [...]. Decyzją z [...] grudnia 2002 r., nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2003 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 1869/03 uchylił ww. decyzje Wojewody [...] oraz Prezydenta W. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent W. decyzją z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Akta sprawy wpłynęły do Prezydenta W. w dniu 23 października 2009 r. (data stempla wpływu akt do organu). Dopiero pismem z 24 listopada 2014 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru o przesłanie kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami aktualnych działek oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów. Pismem z 24 listopada 2014 r. zwrócił się także do Centrum Naukowo – Produkcyjnego [...] S.A. o przesłanie dokumentów na podstawie których można sprecyzować datę utraty posiadania przedmiotowej nieruchomości przez dawnych właścicieli. Jednocześnie organ zawiadomił skarżącego, że ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego przewidywany termin wydania decyzji to [...] marzec 2015 r. Biuro Geodezji i Katastru Urzędu m.st. Warszawy przesłało żądane dokumenty w 12 grudnia 2014 r.(data wpływu do organu). W dniu 5 stycznia 2015 r. (data wpływu do organu) [...] S.A. udzieliła odpowiedzi na wezwanie i przesłała posiadane dokumenty. Następnie, postanowieniem z [...] stycznia 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi 3 miesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia. Akta sprawy zostały zwrócone Prezydentowi 20 stycznia 2015 r. Zawiadomieniami z 8 czerwca 2015 r. oraz z 29 sierpnia 2017 r. organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Po wniesieniu skargi, decyzją z [...] października 2017 r., nr [...] Prezydent W. odmówił skarżącemu przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość . Stwierdzić należy, że od daty zwrotu akt do organu przez Wojewodę (23 października 2009 r.) do daty podjęcia czynności w sprawie (pisma z 24 listopada 2014 r.) upłynęło ponad 5 lat. Takie działanie Prezydenta niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu brak aktywności organu przez tak długi okres czasu ma charakter rażący. Prezydent przez 5 lat nie podjął żadnej czynności merytorycznej w sprawie. Kolejna przerwa w aktywności organu (pół roku) miała miejsce od 21 stycznia 2015 r., tj. od daty zwrotu akt Prezydentowi, po rozpoznaniu przez Wojewodę zażalenia na bezczynność, do 8 czerwca 2015 r., kiedy to Prezydent zawiadomił skarżącego o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zaznaczyć należy, że organ rozpoznał wniosek i wydał decyzję w sprawie dopiero wskutek wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu. Niewątpliwie więc organ dopuścił się bezczynności. W ocenie Sądu, zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem zaniechań organów. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Ponadto, brak możliwości zakończenia postępowania powinien zostać zakomunikowany stronie niezwłocznie po upływie terminów ustawowych. W przedmiotowej sprawie organ o niemożności zakończenia postępowania w terminie stron nie zawiadamiał. Wobec czego postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Jak wyżej wskazano ze względu na wydanie przez organ decyzji z 12 października 2017 r. postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe odnośnie zobowiązania organu do wydania aktu i dlatego w tej części zostało umorzone, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.