I SAB/Wa 531/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Tadeusz Nowak Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego J. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 sierpnia 2013 r. J. S. wniósł skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 września 2011 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. Minister Finansów wnosił o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 230/10 uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przejście nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy międzynarodowej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] Minister Finansów stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę hipoteczną nr [...], działka nr [...], poprzednio będącej własnością J. W. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65). Pismem z dnia 7 września 2011 r. J. S. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Minister Finansów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 26) – dalej jako "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie J. S. pismem z dnia 7 września 2011 r. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] Minister Finansów. Organ przedmiotowy wniosek rozpoznał decyzją z dnia [...] października 2013 r., utrzymując w mocy decyzję własną. Organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Ponadto, były podstawy do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażący. Organ pomiędzy złożonym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 7 września 2011 r. a rozstrzygnięciem wydanym w dniu [...] października 2013 r. zawiadomił jedynie strony o złożeniu tego wniosku pismem z dnia 23 września 2011 r. (k. 8 akt administracyjnych), a następnie przedłużał termin rozpoznania sprawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. (k. 7 akt administracyjnych), postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. (k. 9 akt administracyjnych) każdorazowo o dwa miesiące wskazując jako przyczynę przedłużenia "konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji". Ostateczne postanowienie o przedłużeniu postępowania zostało wydane w dniu [...] września 2013 r., a zatem po złożeniu skargi na bezczynność, ze wskazaniem terminu zakończenia postępowania do dnia 20 października 2013 r. (k. 10 akt administracyjnych). Pomimo takiego uzasadnienia ww. postanowień jednocześnie organ nie podejmował żadnych czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie. W ocenie Sądu okoliczności te prowadzą do konkluzji, że w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ pozostawał w bezczynności. Nie podejmował bowiem żadnych konstruktywnych działań zmierzających do rozpoznania wniosku w zakreślonych przez cytowane wyżej przepisy terminach. Podkreślić przy tym należało, że zarówno w dacie wpłynięcia wniosku, jaki w dacie wydania decyzji dysponował takim samym zakresem informacji, wykorzystanych do rozpatrzenia wniosku. Oceniając bieg postępowania przed organem należało zatem wskazać, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, nie było konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia. Taki brak konstruktywnego działania w zestawieniu z okresem w jaki organ rozpoznawał wniosek z 7 września 2011 r., wskazują przy tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie było bowiem żadnych przeszkód formalnych czy materialnych (np. potrzeba gromadzenia materiału dowodowego) aby wniosek został przez organ rozpoznany bezzwłocznie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe.