I SAB/Wa 544/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-19

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku częściowego rozpatrzenia wniosku przez organ administracji w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie bezczynności, sąd powinien zobowiązać organ do rozpoznania pozostałej części wniosku i ocenić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
W przypadku wydania przez organ decyzji częściowej lub całościowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego, postępowanie w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe w części objętej decyzją. Sąd nie może zobowiązać organu do działania w tej części, ale ma obowiązek zobowiązać go do rozpoznania pozostałej części wniosku oraz ocenić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena ta powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, w tym złożoność materiału dowodowego i długotrwałość postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. C. (następca prawny E. M.) złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego z 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. W trakcie postępowania sądowego organ wydał decyzję częściową, odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości. Skarżący podtrzymał skargę w zakresie pozostałych działek. Sąd rozpoznał skargę w pozostałym zakresie, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku w terminie trzech miesięcy i stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w terminie trzech miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie działek objętych decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2015 r. 4. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącego Z. C. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], składającej się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie działek objętych decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego Z. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonej do tutejszego Sądu skardze, E. M. zaskarżyła bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego z dnia 13 maja 1948 r., o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...]. Wniosła o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz o zasadzenie kosztów procesu. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w trybie art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie miasta W. został złożony w dniu 13 maja 1948r. Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1964 r., nr [...] odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do części ww. gruntu o pow. [...]. Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], utrzymanym w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1968 r., nr [...], odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do części ww. gruntu o pow. [...] m2. Z kolei decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1972 r., nr [...], odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do części ww. gruntu o pow. [...] m2. Naczelnik Dzielnicy W. decyzją z dnia [...] września 1975 r., nr [...] odmówił przyznania użytkowania wieczystego do części ww. gruntu o pow. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1972 r, zaś decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydium z dnia [...] marca 1964 r. Z kolei Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej uprzednio decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1968 r. Jak z powyższego wynika wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został dotąd rozpatrzony w odniesieniu do części gruntu ww. nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 7 sierpnia 2015 r. Sąd został poinformowany przez pełnomocnika Z. C. o śmierci skarżącej, jednocześnie przy piśmie przedłożono akt poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłej, na mocy którego spadek nabył Z. C.. W piśmie z dnia 17 grudnia 2015 r. przedłożono decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w którą rozpatrzono wniosek F. M. z dnia [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z połowy osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] i odmówiono oddania w użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z połowy osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], w części wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] na rzecz Z. C. W odpowiedzi na powyższe strona skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia 21 grudnia 2015 r., w którym - wobec wydanej w dniu 17 grudnia 2015 r. decyzji administracyjnej - podtrzymała skargę w zakresie części nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym, w stosunku do której nie została wydana decyzja administracyjna z dnia [...] grudnia 2015 r., tj. w zakresie działek oznaczonych na szkicu sytuacyjnym sporządzonym przez geodetę K. K. o nr ewid[...] z obrębu [...] w zakresie powierzchni [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...]-cz z obrębu [...] w zakresie pow. [...],[...], z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha (aktualnie [...]),[...] z z obrębu [...] w zakresie pow. [...],[...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha i [...] -cz z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha[...] z obrębu [...] w zakresie pow [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha, [...] z obrębu [...] w zakresie pow [...] ha [...] z obrębu [...] w zakresie pow. [...] ha. Skarżąca stwierdziła, że wydanie decyzji co do nieznacznej części dawnej nieruchomości nie może skutkować oddaleniem skargi. Na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. Sąd postanowił skargę dotyczącą działek stanowiących własność Skarbu Państwa oznaczonych nr [...] z obrębu [...],[...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] wyłączyć z niniejszej sprawy jako odrębną skargę oraz rozpoznać skargę w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji wydania przez organ decyzji częściowej lub całościowej, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe w całości lub w odpowiedniej części. Skoro organ w zakresie dokonanego przez siebie rozstrzygnięcia w bezczynności już nie pozostaje, to sąd w tej części nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ rozpoznał częściowo wniosek decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. co do działek ewid. nr [...]. Wydanie przez organ orzeczenia wyłącza zatem możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącej w tym zakresie. Skoro zaś postępowanie sądowoadministracyjne stało się w tej części bezprzedmiotowe odnośnie wydania żądanej przez Skarżącą decyzji zaistniała podstawa do jego umorzenia. Aktualne pozostało natomiast żądanie poprzednika prawnego E. M. w zakresie pozostałych nieruchomości objętych treścią zgłoszonego przez niego wniosku. Jakkolwiek wydanie przez organ orzeczenia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni niemożliwym zobowiązanie organu do działania w części objętej wydaną decyzją, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku zobowiązania go do rozpoznania całości wniosku oraz od rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzeczenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.) Sąd badając przebieg postępowania administracyjnego, który został przedstawiony wyżej uznał , że bezczynność organu jednoznacznie naganna, nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być bowiem dokonywana z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Zauważyć należy, że każda bezczynność lub przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa. Jednak za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie wniosek dekretowy częściowo odżył z datą [...] października 2012 r., tj. z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji odmownych zapadłych dnia [...] marca 1964 r. oraz dnia [...] sierpnia 1972 r. Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, że na niezałatwienie sprawy niniejszej w terminie określonym w art. 35 k.p.a. znaczny wpływ miała okoliczność, że organ administracji musiał zebrać niezbędny do jej rozpoznania materiał dowodowy w postaci dokumentacji geodezyjnej oraz opracowania geodezyjnego określającego przebieg granic hipotecznych z rozliczeniem w działkach ewidencyjnych, zaznaczeniem części nieruchomości do której został rozpatrzony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej i zaznaczeniem części nieruchomości za którą zostało przyznane odszkodowanie. Konieczne było również pozyskanie wypisów i wyrysów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla omawianej nieruchomości , opinii dla terenu nie objętego planami a także zgromadzenie dokumentów własnościowych oraz dokumentacji technicznej budynku posadowionego na części nieruchomości. Tym samym zakres dokonanych ustaleń i czynności, w kontekście realiów prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Kolegium, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów, tym niemniej okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a w szczególności zainicjowanie postępowania w końcu 2012r. z chwilą stwierdzenia nieważności zapadłych wcześniej decyzji odmawiających przyznania poprzednikowi prawnemu Skarżącej prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, determinują ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło