I SAB/Wa 626/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-13
Skład orzekający: Piotr Przybysz, Dariusz Chaciński, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie doręczenia decyzji administracyjnej jest dopuszczalna, a jeśli tak, to czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli decyzja nie została skutecznie doręczona stronie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie doręczenia decyzji administracyjnej jest dopuszczalna, ponieważ czynność doręczenia, od której zależy realizacja uprawnień strony, mieści się w katalogu "innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa". Organ pozostaje w bezczynności, jeśli decyzja nie została skutecznie doręczona stronie, nawet jeśli podjęto próby doręczenia, a strona mogła zapoznać się z treścią decyzji w inny sposób (np. wgląd do akt). Obowiązkiem organu jest podejmowanie kolejnych prób doręczenia aż do skutku.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie doręczenia decyzji z maja 2009 r. Spółka twierdziła, że decyzja nie została jej skutecznie doręczona, mimo że organ dokonał doręczenia zastępczego. Minister Gospodarki odmówił doręczenia decyzji, uznając, że została ona skutecznie doręczona. Po odmowie i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister uchylił swoje postanowienie i umorzył postępowanie, uznając brak podstaw prawnych do ponownego doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając doręczenie za czynność materialno-techniczną niepodlegającą kontroli w drodze skargi na bezczynność. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uznając dopuszczalność skargi i konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy przez WSA.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Ministra Gospodarki do doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej F. Sp. z o. o. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie doręczenia decyzji 1. zobowiązuje Ministra Gospodarki do doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej F. Sp. z o. o. z siedzibą w K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez adwokata G. E., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie doręczenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r., nr [...].
Skarga na bezczynność została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Pismem z dnia 11 października 2013 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez adw. G. E., wystąpiła o doręczenie pełnomocnikowi Spółki decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że na skutek podania K. S. z dnia [...] sierpnia 1991 r. Minister Przemysłu i Handlu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1949 r. w sprawie przejęcia przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: F. Pismem z dnia 11 października 2005 r. zarząd Spółki w osobach [...] potrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1949 r., złożony uprzednio przez spadkobierców wspólników Spółki. W trakcie postępowania Minister Gospodarki uznał A. K. za pełnomocnika wnioskodawcy i wszelką korespondencję w sprawie kierował na jej adres przy ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], Minister Gospodarki nie stwierdził nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1949 r. Spółka pismem z dnia 20 marca 2009 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1949 r. Po złożeniu wskazanego wniosku pismem z dnia 25 maja 2009 r. A. K. poinformowała organ orzekający, że w miesiącach czerwiec i lipiec 2009 r. będzie przebywać poza miejscem zamieszkania, wnosząc równocześnie o kierowanie korespondencji w sprawie na adresy zamieszkania pozostałych członków Spółki, to jest E. M. oraz A. W.. Adresy te zostały przy tym wskazane przez A. K.. Powołane pismo wpłynęło do organu orzekającego w dniu 25 maja 2009 r. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], Minister Gospodarki utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. Organ orzekający przesłał powyższą decyzję z dnia [...] maja 2009 r. na adres: A. K., ul [...]. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez adresata wróciła ona do nadawcy w dniu 22 czerwca 2009 r., skutkując stwierdzeniem przez Ministra Gospodarki doręczenia zastępczego w trybie art. 44 § 4 k.p.a.
Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], odmówił wydania z akt sprawy ww. decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że żądanie doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2009 r. nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedstawiono przesłanki skutecznego doręczenia, przewidziane w art. 44 k.p.a. oraz stwierdzono, że zostały one spełnione w przedmiotowej sprawie. Minister wskazał ponadto, że nawet gdyby uznać, że oświadczenie M. K. z dnia [...] maja 2009 r. dotyczące zmiany adresu dotarło do referenta sprawy przed dniem 27 maj 2009 r., to i tak było ono nieskuteczne z uwagi na fakt, że zostało podpisane wyłącznie przez nią, natomiast wszelkie oświadczenia w imieniu spółki dla swojej skuteczności powinny być składane przez trzech członków zarządu łącznie.
F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez adw. G. E., pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano, że wnioskodawca żąda doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2009 r., to jest realizacji obowiązku wynikającego z art. 109 § 1 k.p.a., co nie jest uprawnieniem tożsamym z możliwością wglądu do akt sprawy w trybie art. 73 § 2 k.p.a.
Minister Gospodarki ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], uchylił własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], oraz umorzył postępowanie. W ocenie Ministra brak przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który upoważniałby organ orzekający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie ponownego doręczenia stronie decyzji.
F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez adw. G. E., zwana dalej Skarżącą, pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przywołaną na wstępie skargę na bezczynność Ministra Gospodarki polegającą na niedoręczeniu pełnomocnikowi Skarżącej decyzji z dnia [...] maja 2009 r.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na niezałatwienie sprawy w terminie, to jest naruszenie art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) i art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 32 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji popadnięcie w stan bezczynności co do doręczenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r., a tym samym co do terminowego załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1949 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że w ocenie Ministra nie zostały spełnione wszystkie przesłanki dopuszczalności skargi na bezczynność, bowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może zostać uznany za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z istniejącą, zdaniem Skarżącej, bezczynnością organu. Z tych względów skarga na bezczynność powinna być odrzucona. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi Minister wskazał, że nie podziela stanowiska Skarżącej odnośnie bezczynności w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie organu osoba wskazana przez stronę postępowania jest upoważniona do odbioru pism wyłącznie pod wskazanym adresem i nie może ona odbierać pism pod innym adresem. Ponadto na przeszkodzie doręczeniu stronie decyzji stoi w ocenie Ministra to, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] maja 2009 r. weszła do obrotu prawnego, ponieważ została skutecznie doręczona pozostałym trzem stronom i wywołuje skutki prawne. W konsekwencji organ orzekający, w ocenie Ministra, nie pozostaje w stanie bezczynności w przedmiotowej sprawie. Minister ponadto zauważył, że w przypadku stwierdzenia przez stronę wadliwości doręczenia ma ona możliwość zastosowania odpowiednich przepisów prawa, to jest może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji (stron, którym została doręczona decyzja), jak również w przypadku uchybienia temu terminowi może wnieść o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Strona, której nie doręczono decyzji, może również wzruszyć wydaną decyzję w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając na względzie całokształt argumentacji organu w przedmiotowej sprawie Minister uznał, że nie był on zobowiązany do dokonania czynności doręczenia przedmiotowej decyzji z dnia [...] maja 2009 r., co oznacza również, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1949 r. zostało zakończone, a organ nie pozostaje w stanie bezczynności w rozpatrywanej sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 296/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie doręczenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], utrzymującej w mocy własną decyzję z [...] lutego 2009 r. nr [...], nie stwierdzającej nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] lutego 1949 r. w sprawie przejęcia przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: F.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarzut bezczynności formułowany w skardze do sądu administracyjnego może dotyczyć wyłącznie przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa"), a więc tych aktów i czynności, składających się na działalność administracji publicznej, które są zaskarżalne i podlegają kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, czynność doręczenia orzeczenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a ppsa. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, który odnosi się do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne.
Czynność doręczenia, o której mowa w art. 109 k.p.a., nie jest żadną z form wyżej wymienionych. Czynność ta nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnienia lub obowiązku, gdyż fakt doręczenia ma jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia odwołania. Doręczenia nie można utożsamiać z wydaniem decyzji. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie jest bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. Nie podlega kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o jakiej mowa w tym przepisie (zob. postanowienia NSA z: 12 września 2012 r. I OSK 1788/12; 6 czerwca 2012 r., I OSK 1194/12; 19.2.2009 r., I OSK 438/08; 18 października 2006 r., II OSK 1360/06, CBOSA).
W świetle powyższych rozważań, Sąd I instancji stwierdził, że czynność doręczenia decyzji nie jest czynnością z zakresu administracji, podlegającą kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez adw. G. E., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 109 k.p.a. przez przyjęcie, że doręczenie stronie odpisu decyzji, mające charakter czynności materialno-technicznej, nie mieści się w katalogu "innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa;
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 3 § 1 ppsa przez błędną ocenę ich niezastosowania przez organy I i II instancji, i w konsekwencji uznanie za prawidłowe oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym odnoszącym się do stanów faktycznych odmiennych od będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., I OSK 2436/14, uwzględnił skargę kasacyjną uznając, że wniesienie skargi na bezczynność w sprawie jest dopuszczalne i winna ona zostać merytorycznie rozpoznana przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że czynność doręczenia decyzji nie podpada pod dyspozycję art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, należy uznać za nietrafny. Od wykonania tej czynności zależy realizacja uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym bądź sądowoadministracyjnym. W takim wypadku uznać należy, że stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w tym zakresie, a więc brak podstaw do uznania takiej skargi za niedopuszczalną.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawowym zagadnieniem, do którego Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu w ogóle się nie odniósł, jest kwestia skuteczności doręczenia decyzji z [...] maja 2009 r. skarżącej – w szczególności mając na uwadze, że pismo A. K. z [...] maja 2009 r. wpłynęło do Ministra Gospodarki dnia [...] maja 2009 r., czyniąc usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa).
Odnosząc powyższe stwierdzenia do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy uznać, że skoro Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], odmówił wydania z akt sprawy ww. decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r., to F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zwana dalej Skarżącą, składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wyczerpała środki zaskarżenia.
Przechodząc do zasadniczej części rozważań należy stwierdzić, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Oznacza to, że jeżeli pełnomocnik strony, w tym również pełnomocnik do doręczeń, zmieni adres, to jest on zobowiązany do poinformowania o tym organu orzekającego. Nie można zatem podzielić poglądu prezentowanego przez Ministra Gospodarki, że oświadczenie A. K. z dnia [...] maja 2009 r. dotyczące zmiany adresu, pod który ma być kierowana korespondencja adresowana do Skarżącej, było nieskuteczne z uwagi na fakt, że zostało podpisane wyłącznie przez nią, natomiast wszelkie oświadczenia w imieniu spółki dla swojej skuteczności powinny być składane przez trzech członków zarządu łącznie. Z przepisu art. 41 § 1 k.p.a. wynika bowiem, że A. K. powiadamiając organ orzekający o zmianie adresu spełniała obowiązek ciążący na niej osobiście, a nie na Spółce. Nie można zatem do oświadczenia A. K. odnosić wymagań dotyczących składania oświadczeń przez Spółkę.
Jak wynika z akt sprawy, pismo A. K. z dnia 25 maja 2009 r. informujące o zmianie adresu, na który mają być doręczane pisma organu kierowane do Skarżącej, wpłynęło do Ministra Gospodarki w dniu 25 maja 2009 r. Od daty otrzymania tego pisma Minister Gospodarki - jako powiadomiony przez stronę o zmianie adresu - miał obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji stronie na nowy wskazany adres. Adres ten był obowiązującym adresem dla doręczeń aż do momentu otrzymania powiadomienia o kolejnej zmianie adresu. Dlatego korespondencji wysłanej na poprzednio wskazany adres nie można uznać za prawidłowo doręczoną. Należy podkreślić, że nawet gdyby strona powiadomiła organ o zmianie adresu już po podpisaniu decyzji, ale przed jej wysłaniem stronie przez organ, to nie można byłoby uznać wysyłki decyzji na dotychczasowy adres za wysyłkę na prawidłowy adres (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2005 r., V SA 4387/03 - LEX nr 169334). Skoro przed podpisaniem decyzji organ otrzymał od strony informację o tymczasowej zmianie adresu, to należało decyzję wysłać na wskazany nowy adres.
Otrzymanie przez urzędnika zajmującego się sprawą pisma o zmianie adresu strony już po wysłaniu stronie decyzji na dotychczasowy adres nie może stanowić argumentu na rzecz tezy o prawidłowości doręczenia decyzji pod poprzednim adresem. Należy bowiem pamiętać, że zarówno wydanie decyzji, jak i jej doręczenie stronie są z prawnego punktu widzenia czynnościami organu, a nie czynnościami poszczególnych pracowników urzędu dokonywanymi przez nich we własnym imieniu. Z tego względu nie może mieć prawnego znaczenia data, w której oświadczenie o zmianie adresu dotarło do referenta sprawy.
Skoro decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r. nie została prawidłowo doręczona, to staje się konieczne zbadanie, czy istnieją przeszkody dla jej prawidłowego doręczenia.
Minister Gospodarki prezentuje pogląd, że doręczenie może być dokonane tylko jeden raz, w związku z czym nie jest dopuszczalne doręczenie Skarżącej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r., bowiem czynność doręczenia tej decyzji została już dokonana w czerwcu 2009 r. Należy zgodzić się z poglądem, że decyzja może być doręczona tylko jeden raz. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże dotyczy on sytuacji, gdy organ kilkakrotnie dokonał czynności doręczenia decyzji i co najmniej dwukrotnie doszło do doręczenia spełniającego wymagania określone w art. 39 i nast. k.p.a. Przyjmuje się wówczas, że wyłącznie doręczenie dokonane najwcześniej jest doręczeniem prawidłowym i wywołuje skutki określone w przepisach prawa. Poglądu o dopuszczalności tylko jednokrotnego doręczenia decyzji nie można natomiast rozumieć w taki sposób, że organ może tylko jednokrotnie podjąć próbę doręczenia decyzji i jeżeli próba ta nie okaże się skuteczna (nie doprowadzi do skutecznego doręczenia decyzji), to organ nie może podejmować kolejnych prób doręczenia decyzji. Przeciwnie, obowiązkiem organu jest podejmowanie kolejnych prób doręczenia decyzji aż do stwierdzenia, że doszło do prawidłowego doręczenia. Dopiero takie działanie organu w pełni realizuje zasadę oficjalności doręczeń.
Minister Gospodarki prezentuje pogląd, że nie jest dopuszczalne doręczenie decyzji w sytuacji, gdy strona może poznać treść decyzji przeglądając akta sprawy w trybie art. 73 § 1 k.p.a., jak również gdy strona może uzyskać uwierzytelniony odpis decyzji w trybie art. 72 § 2 k.p.a. Odnosząc się do tego poglądu należy zauważyć, że wynik działań strony podjętych w trybie art. 73 § 1 k.p.a., jak również w trybie art. 73 § 2 k.p.a., nie jest tożsamy z wynikiem doręczenia decyzji w trybie art. 39 i nast. k.p.a. Wprawdzie w każdym przypadku strona uzyska wiedzę na temat wydanej decyzji, jednakże wyłącznie w przypadku doręczenia decyzji w trybie art. 39 i nast. k.p.a. strona uzyska oryginał decyzji. Nie można zatem możności uzyskania przez stronę uwierzytelnionego odpisu decyzji w trybie art. 73 § 2 k.p.a. uznać za alternatywę dla doręczenia decyzji w trybie art. 39 i nast. k.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że nie zawsze uwierzytelniony odpis decyzji może zastąpić oryginał decyzji. Z przepisów może bowiem wynikać obowiązek posiadania przez stronę oryginału decyzji, a nie jej odpisu. W przypadku utraty lub zniszczenia decyzji należy wówczas wystąpić o wydanie duplikatu decyzji, a nie odpisu decyzji (zob. np. art. 9 ust. 3c ustawy z dnia z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi – tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1356).
W doktrynie postępowania administracyjnego wskazuje się na doniosłe skutki prawne wiążące się z czynnością doręczenia. Dla przykładu, A. Wróbel stwierdza: "Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kodeksu wiążą skutki prawne. Na przykład od daty doręczenia rozpoczynają bieg niektóre terminy dokonania czynności proceduralnych, a ponadto doręczenie pisma może wywoływać także inne skutki prawne, w szczególności związanie organu decyzją administracyjną jest skuteczne od chwili jej doręczenia." [A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2014.09.30, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), LEX/el., 2014].
Podobnie wypowiadają się G. Łaszczyca i A. Matan [Zagadnienia ogólne, w: G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998, Lex/el.]: "Najogólniej można zatem powiedzieć, że od zgodnego z prawem (mówiąc inaczej: od skutecznego w świetle prawa) wykonania tej czynności zależy niejednokrotnie prawidłowość całego postępowania administracyjnego, a co się z tym wiąże prawidłowość w ukształtowaniu treści stosunku materialnoprawnego. W szczególności natomiast, na gruncie procesowym podkreślić należy znaczenie doręczenia w następującym zakresie:
- doręczenie pisma stanowi początek biegu terminów do dokonania wielu czynności procesowych, a w szczególności: do wniesienia odrębnego podania skutkującego zachowaniem daty wniesienia pierwszego podania - art. 66 § 2, do zażądania uzupełnienia decyzji - art. 111 § 1, do wniesienia odwołania - art. 129 § 2, do wniesienia zażalenia - art. 141 § 2, do uchylenia decyzji (z przyczyn określonych przez prawo) w wyniku wznowienia postępowania - art. 146 § 1, do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wymienionych przez kodeks - art. 156 § 2;
- doręczenie (ogłoszenie) decyzji (odpowiednio postanowienia) jest nie tylko warunkiem jej bytu prawnego, ale od momentu uzewnętrznienia woli organu przez doręczenie (ogłoszenie), rozpoczyna się dopiero byt prawny decyzji (postanowienia); decyzja nabiera z tą chwilą mocy prawnej. Decyzja nie doręczona (ogłoszona) stronie jest decyzją nie istniejącą, co oznacza, że nie wchodzi ona do obrotu prawnego, a stwierdzenie jej nieistnienia nastąpić może w dowolnej formie i w każdym czasie. Reguła ta wyprowadzana jest z art. 110 k.p.a., w myśl którego »organ administracji państwowej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej« (...)".
Należy zauważyć, że niektóre powyżej wskazane skutki doręczenia decyzji mogą powstać również w sytuacji, gdy decyzja nie została doręczona. Dla przykładu, termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 573).
Również doręczenie decyzji nie zawsze wywołuje wskazane powyżej skutki doręczenia decyzji. Dla przykładu, decyzja została doręczona podmiotowi, który nie jest stroną postępowania. Doręczenie nie stanowi jednakże podstawy do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 292). Skoro odbiorca decyzji nie jest stroną postępowania, to w stosunku do odbiorcy decyzji nie mogą rozpocząć biegu terminy przewidziane dla strony do dokonania określonych czynności procesowych.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że relacje między czynnością doręczenia decyzji, a określonymi zdarzeniami traktowanymi jako skutki doręczenia decyzji, są złożone i muszą być one oceniane w ramach indywidualnej sprawy. Wystąpienie określonego zdarzenia, ujmowanego jako skutek doręczenia decyzji, nie musi zatem stanowić przeszkody dla doręczenia decyzji. Należy przyjąć, o ile co innego nie wynika z przepisów prawa, że czynność doręczenia decyzji nie będzie mogła ponownie wywołać takiego skutku, bowiem pojawił się on wcześniej – przed doręczeniem decyzji. Dla przykładu, jeżeli upłynął już termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczony od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu, to doręczenie decyzji stronie pozbawionej udziału w postępowaniu nie może wywołać skutku w postaci ponownego rozpoczęcia biegu tego terminu. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje bowiem możności ponownego rozpoczęcia biegu terminu, który już upłynął. Kodeks przewiduje natomiast możność przywrócenia terminu – w przypadku jego uchybienia przez stronę. Przywrócenie terminu nie jest jednakże uzależnione od doręczenia stronie decyzji.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sytuacji niedoręczenia decyzji pojawienie się określonych skutków, wiązanych z czynnością doręczenia decyzji, nie stanowi przeszkody dla dokonania doręczenia decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że nie ma prawnych przeszkód dla doręczenia Skarżącej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]. Sąd nie przesądza przy tym, jakie skutki w rozpatrywanej sprawie wywoła doręczenie ww. decyzji.
Sąd uznał, że stwierdzona w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy organ narusza jednoznaczny przepis prawa. W rozpatrywanej sprawie istniały natomiast wątpliwości co do treści normy prawa regulującej sposób postępowania organu w przypadku złożenia przez stronę żądania doręczenia jej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło