I SAB/Wa 635/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego. M. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1957 r., nr [...] odmawiającego przyznania W. B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...]. Wnioskiem z dnia 28 listopada 2012 r. E. K. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2012 r. W związku z prowadzonym postępowaniem, organ II instancji pismem z dnia [...] maja 2013 r. wystąpił do Wydziału Zasobów Lokalowych [...] o przesłanie wykazu aktualnych właścicieli lokali (łącznie z adresami) w budynku położonym w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie Kolegium wystąpiło z prośbą o przekazanie informacji, które lokale w w/w budynku zostały przekazane na własność na podstawie decyzji administracyjnej poprzedzającej zawarcie umowy notarialnej, a które tylko na podstawie umowy notarialnej. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, M. R. pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do usunięcia naruszenia prawa. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r. Kolegium poinformowało pełnomocnika M. R., iż sprawa z wniosku E. K. z dnia 28 listopada 2012 r. zostanie zakończona po ustaleniu wszystkich aktualnych właścicieli lokali, którzy są stronami prowadzonego postępowania. W związku z dalszą bezczynnością organu II instancji, M. R. – reprezentowana przez r.pr. D. G., wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyła, że Kolegium, po wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie podjęło jakichkolwiek działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaznaczyło, że decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. Do akt administracyjnych sprawy załączona została w/w decyzja organu z dnia [...] grudnia 2013 r. Kolegium wyjaśniło również, że przyczyną niezachowania terminu wskazanego w art. 35 § 3 Kpa była konieczność uzyskania informacji z Urzędu [...] dotyczących aktualnych właścicieli lokali oraz nadmierne obciążenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpływającymi sprawami. W zakresie wniosku skarżącej dotyczącego trybu rozpoznania skargi organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu wniesienia skargi pozostawało w bezczynności. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "Kpa", a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem, o ile wydanie przez organ administracyjny przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie miała miejsce bezczynność, a następnie oceny, czy nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznało wniosek z dnia 28 listopada 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ załatwił bowiem sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i w tym zakresie podlega umorzeniu. Organ wydał bowiem akt, czego domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Wskazując na treść przepisu art. 149 p.p.s.a. zawierającego normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność Kolegium, pomimo naruszenia art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 Kpa, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Tymczasem, w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podejmowało działania pismami z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] października 2013 r. Stosowne informacje wpłynęły do Kolegium w dniu [...] czerwca 2013 r., [...] czerwca 2013 r. i [...] listopada 2013 r. Tym samym nie można organowi zarzucić braku jakiejkolwiek aktywności, świadczącej o rażącym naruszeniu prawa. Pismem z dnia [...] października 2013 r. Kolegium ponadto poinformowało stronę, na podstawie art. 36 § 1 Kpa, o przyczynach niezachowania terminu wynikającego z art. 35 § 3 Kpa oraz o nowym terminie załatwienia sprawy, co także nie świadczy o rażącym naruszeniu podstawowych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego jest postępowaniem szczególnie skomplikowanym, wymagającym wszechstronnej analizy materiału dowodowego. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.