II SA/Wa 1014/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung Adam Lipiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości - oddala skargę Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku [...] S. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje poprzedzające postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie przekazania wniosku zainteresowanego z dnia 20 kwietnia 2009 r. według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, co następuje: W dniu 20 kwietnia 2009 r. S. P., wskazując na treść art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 7 Kpa, wystąpił z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o uchylenie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. dotyczącej waloryzacji emerytury wojskowej. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. zwrócił zainteresowanemu wniosek, wskazując na właściwość w tej sprawie sądu powszechnego i następnie w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. S. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1279/09) uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ zwracając pismo wnioskodawcy naruszył art. 66 § 3 Kpa, ponieważ nie było podstaw do przyjęcia, że właściwym w sprawie wniosku skarżącego dnia 20 kwietnia 2009 r. jest sąd powszechny. Minister Obrony Narodowej, ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., przekazał wniosek zainteresowanego z dnia 20 kwietnia 2009 r. Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...], następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Organ powołał się tu na treść przepisów art. 31 ust. 4 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz na treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.). Z wykładni tych przepisów wynika, iż stosowanie trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w procedurze administracyjnej, wobec decyzji emerytalnych, podjętych na podstawie przepisów wymienionej ustawy przewidziane jest dla organów administracyjnych. W niniejszej sprawie organem w zakresie trybów nadzwyczajnych, co do zasad przewidzianych w Kpa, jest wojskowy organ emerytalny. Ustawodawca zastrzegł tu właściwość dla wojskowych organów emerytalnych, którymi są dyrektorzy wojskowych biur emerytalnych, a zatem tylko te organy mogą zajmować się sprawą ewentualnych stwierdzeń nieważności wojskowych decyzji emerytalnych. Organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, potwierdzających powyższą wykładnię - to jest wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1613/07, z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 3/06 oraz z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt IV SO/Wr 6/09, a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 805/09. Zdaniem organu istotny jest tu także pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 lutego 2003 r. sygn. akt III KKO 18/02 (publ. w LEX nr 83694). W powyższym rozstrzygnięciu Sąd oddalił wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem przepisy art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), stanowią, że decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zarzutu S. P. - nie respektowania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1279/09), organ wskazał, iż powyższe rozstrzygnięcie dotyczyło wyłącznie kwestii zwrotu podania w trybie art. 66 § 3 Kpa. S. P.wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia. Podnosił zarzut naruszenia przez organ art. 157 Kpa, albowiem to Minister Obrony Narodowej jest jednostką nadrzędną nad Dyrektorem Wojskowego Biura Emerytalnego. W uzasadnieniu skargi powoływał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., który, w jego ocenie, nakazywał Ministrowi Obrony Narodowej merytoryczne rozstrzygnięcie jego wniosku z 20 kwietnia 2009 r., a nadto wskazywał, iż Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówił rozpatrzenia powyższego wniosku. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Minister Obrony Narodowej nie jest organem właściwym do rozpatrywania spraw w zakresie zaopatrzenia emerytalnego, albowiem przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), ustanowiły odmienny tryb postępowania w tym zakresie, przyznając takie prawo Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego. Także organ ten będzie właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych na podstawie powyższej ustawy. Powyższe ustalenie wynika już z samej definicji wojskowego biura emerytalnego, zawartej w art. 3 pkt 13 wskazanej wyżej ustawy oraz wydanego w związku z tym przepisem rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.), w którym w § 2 określono organ emerytalny. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - od decyzji organu emerytalnego zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. Natomiast art. 32 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten wskazuje, że możliwe jest stosowanie trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w procedurze administracyjnej, wobec decyzji emerytalnych, podjętych na podstawie przepisów wymienionej ustawy. Organem w zakresie trybów nadzwyczajnych jest zatem wojskowy organ emerytalny. Ustawodawca zastrzegł tu właściwość dla wojskowych organów emerytalnych, którymi są dyrektorzy wojskowych biur emerytalnych i tylko te organy mogą zajmować się sprawą ewentualnych stwierdzeń nieważności decyzji wydanych w trybie wskazanej na wstępie wojskowej ustawy emerytalnej, co wynika wprost z treści art. 3 pkt 13 ustawy i z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin. Orzecznictwo sądów administracyjnych w pełni podziela powyższy pogląd i trafnie przywołuje tu organ wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1613/07, z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 3/06 (publ. w LEX nr 303189) oraz z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt IV SO/Wr 6/09, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 805/09 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2003 r. sygn. akt III KKO 18/02 (publ. w LEX nr 83694). Niezwykle cenna jest tu uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II UZP 3/10, w której stwierdzono między innymi, co następuje: "w sprawie z odwołania od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji tego Biura podjętej po dniu 1 stycznia 1999 r., droga sądowa przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna". Potwierdza ona prezentowane wyżej orzecznictwo sądów administracyjnych o właściwości Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w trybie omawianej wojskowej ustawy emerytalnej. W konkluzji należy tu podkreślić, iż od ostatecznych rozstrzygnięć w tej materii przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący nie dostrzega, iż wskazane wyżej przepisy omawianej ustawy wyodrębniają instytucję wojskowego organu emerytalnego i jakkolwiek Minister Obrony Narodowej pozostaje w sensie ogólnym zwierzchnikiem tego organu, to stricte organem emerytalnym jest jedynie Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego. Również niezasadny jest pogląd skarżącego, iż organ nie respektuje prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1279/09). Wyrok ten nakazywał jedynie rozpatrzenie sprawy poprzez wskazanie organu właściwego do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 20 kwietnia 2009 r., a nie, jak to błędnie rozumie skarżący, nakazywał Ministrowi Obrony Narodowej merytoryczne rozpatrzenie tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ przy podejmowaniu powyższych postanowień i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.