II SA/Wa 106/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi małoletniego O. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego B. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniego O. K., w imieniu której działa przedstawiciel ustawowy – B. K., po zmarłej matce S. K.. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przyznanie renty rodzinnej na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631) jest możliwe, gdy spełnione są następujące przesłanki: wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Organ wyjaśnił, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z tym w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie powyższych warunków przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę - członka rodziny osoby zmarłej. W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnych okoliczności, na skutek których matka dziecka nie nabyła uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Strona nie wykazała bowiem, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które matka dziecka nie miała wpływu. Ponadto, z dokumentacji znajdującej się w aktach wynika, że małoletniemu O. K. przysługują świadczenia z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych. Nie została zatem spełniona przesłanka braku prawa do uzyskania świadczenia ustawowego. Organ podał, że matka dziecka, która zmarła w wieku 26 lat, udokumentowała 2 lata, 2 miesiące i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych w Polsce, [...] i [...]. W okresie aktywności zawodowej podejmowała jedynie krótkie kilkumiesięczne zatrudnienia. Odnosząc się do argumentacji strony, że podejmowanie przez matkę dziecka prac dorywczych bez ubezpieczenia było spowodowane brakiem odpowiedniego wykształcenia, organ podkreślił, że wykonywanie pracy bez ubezpieczenia nie stanowi okoliczności szczególnej, w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. Jest to bowiem wynik wyboru osoby decydującej się na pracę bez opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, która winna liczyć się z prawnymi konsekwencjami w zakresie przyszłych uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Fakt ten nie może zatem być uznany za okoliczność, która mogłaby zostać potraktowana jako zdarzenie wyjątkowe i niezależne od ubezpieczonego w rozumieniu okoliczności szczególnej z art. 83 ustawy. Prezes ZUS podniósł następnie, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. B. K., działając w imieniu małoletniego O. K., wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto wniosła, na podstawie art. 106 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: odpisu zupełnego aktu urodzenia O. K., decyzji o przyznaniu [...] zasiłku sierocego z dnia [...].04.2024 r. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka [...]; decyzji o przyznaniu świadczenia - renty sierocej ze stycznia 2024 r. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka [...]; opinii nr [...] z dnia [...].12.2023 r. wydanej przez Zespół Orzekający Specjalistycznej Poradni [...] w [...]; decyzji Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r.; decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...].11.2024 r.; decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r.; decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...] z dnia [...] maja 2024 r., znak [...]. Zaskarżonej decyzji przedstawicielka ustawowa skarżącego zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej oceny polegającej na uznaniu, że: - nagła śmierć matki skarżącego w trakcie podejmowania ciągłego zatrudnienia nie wypełnia przesłanki szczególnej okoliczności, podczas gdy było to zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym, wbrew woli i zamiarowi ubezpieczonej, wobec czego zaistniała niemożliwa do przezwyciężenia przeszkoda w kontynuowaniu zatrudnienia; - udokumentowany okres składkowy i nieskładkowy ubezpieczonej S. K. wynoszący 2 lata, 2 miesiące i 12 dni nie stanowi znaczącego okresu, podczas gdy ww. okres obejmował początki podejmowania pracy przez ubezpieczoną, brak posiadania przez ubezpieczoną odpowiedniego wykształcenia i brak wyuczonego zawodu, młody wiek, a także okres ciąży; - pobieranie przez małoletniego świadczeń w postaci renty sierocej przyznanej przez organ [...] i [...] wypełnia przesłanki przyznania świadczenia ustawowego, a w konsekwencji uznanie, że nie została spełniona przesłanka do uzyskania braku prawa do uzyskania świadczenia ustawowego. W uzasadnieniu skargi przedstawicielka ustawowa skarżącego podniosła, że matka skarżącego zmarła w wieku 26 lat. Po ukończeniu edukacji miała możliwość rozpoczęcia pracy dopiero w wieku 19 lat, mając wykształcenie średnie, bez wykształconego zawodu. Mimo tego starała się podwyższać swoje kwalifikacje, odbywając kursy zawodowe tj. kurs [...]. Dodatkowo podejmowała się prac dorywczych oraz czerpała dochody z [...] udzielając się w [...]. Podejmowała również legalne zatrudnienie za granicą z pośrednictwa pracy. W każdym roku matka skarżącego starała się podejmować zatrudnienie, jednak brak wykształcenia, brak wykształconego zawodu, realia na rynku pracy uniemożliwiały jej udokumentowanie w sposób legalny każde zatrudnienie. Strona podkreśliła, że organ nie wziął pod uwagę, że w 2021 r., czyli w ostatnim roku przed śmiercią, która miała miejsce w dniu [...] grudnia 2021 r., matka skarżącego podejmowała ciągłe legalne zatrudnienie, w szczególności od [...] czerwca 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. W czasie pozostawania w zatrudnieniu S. K. nagle zachorowała na [...] i z tej przyczyny zmarła, a więc śmierć nastąpiła na skutek nagłej choroby. Gdyby zatem nie nagła choroba i śmierć, matka skarżącego miałaby możliwość dalszego legalnego zatrudnienia, a co za tym idzie odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Przedstawicielka ustawowa skarżącego podkreśliła, że przyznane przez instytucje: [...] i [...] zasiłki sieroce, wbrew twierdzeniom organu, nie stanowią świadczenia ustawowego. Wobec tego, organ błędnie uznał, że nie została spełniona przesłanka do uzyskania braku prawa do uzyskania świadczenia ustawowego. Powołała się następnie na okoliczności związane z sytuacja zdrowotną i finansową skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2025 r. przedstawicielka ustawowa skarżącego oświadczyła, że pozostawia uznaniu Sądu decyzję w zakresie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Powołany przepis zawiera trzy przesłanki, których łączne spełnienie przez wnioskującego umożliwia Prezesowi ZUS przyznanie osobie ubezpieczonej, lub pozostałym po niej członkom rodziny, świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z tym w toku postępowania administracyjnego Prezes ZUS był zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać spełnienie powyższych przesłanek przez osobę zmarłą – matkę skarżącego, a dopiero następnie przez wnioskodawcę, tj. członka rodziny po osobie zmarłej. Należy podkreślić, że świadczenia przyznawane na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie mają charakteru roszczeniowego, ponieważ według art. 84 tej ustawy, są finansowane z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zaś ustawa pozostawia ich przyznanie uznaniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten posługuje się bowiem sformułowaniem "Prezes Zakładu może przyznać..." je w drodze wyjątku, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w tym trybie. Jednak pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji Prezesa ZUS nie oznacza, że organ ma całkowitą i niekontrolowaną swobodę podczas rozpatrywania wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Na organie administracji prowadzącym postępowanie administracyjne, również w sytuacji działania w ramach uznania administracyjnego, ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że nie może przyznać małoletniemu O. K. świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem nie zostały spełnione dwie przesłanki, tj. po pierwsze, przesłanka szczególnych okoliczności usprawiedliwiających brak aktywności zawodowej zmarłej matki, a po drugie przesłanka braku prawa do uzyskania świadczenia ustawowego. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, to stanowisko organu nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Jak wskazano wyżej z treści art. 83 ust. 1 art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynika konieczność wykazania, iż ubezpieczony, którego praca stanowiła źródło utrzymania oraz źródło uprawnień związanych z ubezpieczeniem dla pozostałej po nim rodziny, nie wypracował prawa do świadczenia ubezpieczeniowego na ogólnych zasadach w następstwie zaistnienia szczególnych okoliczności. Za tego rodzaju okoliczność szczególną uniemożliwiającą wypracowanie stażu skutkującego nabyciem świadczenia ubezpieczeniowego w zwykłym trybie należy uznać wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2001 r. sygn. akt II SA 3191/00, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organ nie zbadał w sposób wystarczająco wnikliwy, a w konsekwencji nieprawidłowo ocenił, czy wystąpiły tak zdefiniowane szczególne okoliczności. Jak wynika z niespornych ustaleń organu, matka skarżącego, która zmarła w wieku 26 lat, posiadała łącznie 2 lata, 2 miesiące i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Analiza przebiegu zatrudnienia na podstawie dokumentacji z instytucji polskich, [...] i [...] wskazuje, że matka skarżącego pozostawała w ubezpieczeniu w okresach: [...].06.2015 r. - [...].06.2015 r., [...].05.2016 r. - [...].07.2016 r., [...].01.2017 r. - [...].01.2017 r., [...].03.2017 r. - [...].04.2017 r., [...].01.2018 r. - [...].01.2018 r., [...].01.2019 r. - [...].02.2019 r., [...].02.2019 r. - [...].03.2019 r., [...].03.2019 r. - [...].03.2019 r., [...].07.2020 r. - [...].07.2020 r., [...].08.2020 r. - [...].09.2020 r., [...].01.2021 r. - [...].02.2021 r., [...].02.2021 r. - [...].02.2020 r., [...].06.2021 r. - [...].11.2021 r. oraz [...].12.2021 - [...].12.2021 r. Zdaniem Sądu, tak opisany przebieg zatrudnienia wskazuje, że matka skarżącego po zakończeniu edukacji w szkole średniej wprawdzie podejmowała aktywność zawodową jedynie na krótkie okresy, jednak za każdym razem po ustaniu zatrudnienia podejmowała działania w celu znalezienia pracy, co skutkowało zatrudnieniem u innego pracodawcy (w tym również poza granicami kraju) lub zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna. Historia zatrudnienia matki skarżącego nie wykazuje więc, by celowo unikała ona objęcia ubezpieczeniem społecznym, wręcz przeciwnie wskazuje na duże zaangażowanie w celu uzyskania ubezpieczenia wiążące się również z wyjazdem do [...] i [...] w celu podjęcia zatrudnienia. Sąd co do zasady podziela stanowisko organu, mające swoje oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, że podejmowanie zatrudnienia bez ubezpieczenia nie może stanowić okoliczności szczególnej, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy, wobec wymienionych wyżej licznych (choć krótkotrwałych) okresów objęcia ubezpieczeniem, nie można zdaniem Sądu mówić o dokonaniu przez matkę skarżącego świadomego wyboru unikania opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd uznaje, że kluczowa z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność, do której organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że matka skarżącego w momencie swojej śmierci pozostawała w ubezpieczeniu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że śmierć ta miała charakter nagły i dramatyczny, związany z urodzeniem dziecka w warunkach gwałtownie pogarszającego się stanu zdrowia wskutek choroby [...]. Stan zdrowia matki skarżącego uległ zatem gwałtownemu pogorszeniu w związku ze zdarzeniem gwałtownym i nieprzewidzianym, które w ocenie Sądu może zostać uznane za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skoro skarżąca w chwili swojej śmierci pozostawała w ubezpieczeniu, to należy przyjąć, że to właśnie śmierć na skutek (jak już zauważono) zdarzenia nagłego była zasadniczą przyczyną niewypracowania przez matkę skarżącego niezbędnego okresu ubezpieczenia. W konsekwencji, w ocenie Sądu, analiza dotychczasowego przebiegu zatrudnienia matki skarżącego wskazuje, że nieuzyskanie przez nią prawa do świadczenia w trybie zwykłym nie było wynikiem jej świadomych wyborów, lecz było skutkiem zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym. Odnosząc się z kolei do stanowiska organu, że w rozpoznawanej sprawie skarżącemu nie może zostać przyznane wnioskowane świadczenie, ponieważ przysługują mu świadczenia z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, należy zauważyć, że w myśl art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane w przypadku niespełnienia warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty. Jak wynika z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] (k. 22 akt administracyjnych), skarżącemu odmówiono przyznania renty rodzinnej po zmarłej matce, stwierdzając, że nie wystąpiły przesłanki uprawniające do przyznania tego świadczenia. Nie sposób zgodzić się z organem, że przyznanie świadczenia o charakterze renty sierocej przez zagraniczne instytucje ubezpieczeniowe oznacza, że skarżący jest uprawniony do emerytury lub renty w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ natomiast nie wykazał, by świadczenie przyznane skarżącemu przez [...] i [...] instytucję ubezpieczeniową mogło być uznane za równoważne w rozumieniu art. 5 rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące rozporządzenia (UE) nr 883/2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166, z dnia 30.04.2004 ze zm.) ze świadczeniem w trybie zwykłym w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności mając na uwadze wysokość tego świadczenia. W zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organ nie przedstawił okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i nie rozważył ich w pełni na gruncie przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ wskazał w decyzji jedynie, że wnioskodawca ma przyznaną rentę sierocą z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych. Organ nie podał jednak ani wysokości tego świadczenia ani nie rozważył, czy w kontekście tej wysokości można przyjąć otrzymywane świadczenie spełniało rolę, jaką ustawodawca wiąże ze świadczeniem emerytalnym. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący otrzymuje dwa świadczenia w łącznej wysokości [...] euro. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest zaś pogląd, zgodnie z którym, dla oceny przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania należy porównać sytuację materialną ubiegającego się o świadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne – minimalną emeryturą, rentą z tytułu niezdolności do pracy i rentą rodzinną (v. wyrok NSA z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 121/14, wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 2248/12). Zdaniem Sądu, należy zatem przyjąć, że to najniższe, minimalne świadczenie emerytalne przyznawane w trybie zwykłym, umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb osoby uprawnionej. Z tej przyczyny organ powinien rozważyć, czy sama okoliczność posiadania prawa do renty sierocej we wskazanej wysokości wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, w sytuacji, gdy świadczenie to nie umożliwia zabezpieczenia podstawowych potrzeb uprawnionego. Stanowisko organu przedstawione w decyzji - bez dokonania, co wymaga podkreślenia, rozważań w zakresie funkcji jaką wypełniać winna minimalna emerytura - może prowadzić do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), a także do naruszenia art. 67 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 402/19). Treścią prawa do zabezpieczenia społecznego jest zagwarantowanie każdemu obywatelowi świadczeń na wypadek: niezdolności do pracy ze względu na chorobę; niezdolności do pracy ze względu na inwalidztwo; osiągnięcia wieku emerytalnego; pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nieposiadania innych środków utrzymania (zob. np. wyrok TK z 19 grudnia 2012 r., K 9/12, pkt III.4.3.2 czy wyrok z 3 marca 2015 r., K 39/13, pkt III.3), (v. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II Garlicki Leszek (red.), Zubik Marek (red.), Lex). Reasumując, zdaniem Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowo uznał, że w sprawie nie wystąpiła dwie z przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. szczególnych okoliczności skutkujących niespełnieniem warunków ustawowych do uzyskania świadczeń oraz nieposiadania prawa do świadczenia w trybie zwykłym. Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu, w szczególności w zakresie oceny wystąpienia w tej sprawie szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz skutków prawnych uzyskiwania przez skarżącego świadczenia w postaci renty sierocej przyznawanej przez instytucje zagraniczne, której wysokość nie umożliwia zabezpieczenia podstawowych potrzeb skarżącego. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku przedstawiciela ustawowego skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W niniejszym postępowaniu skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a w myśl art. 205 § 1 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Skarżący jest natomiast zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., a także nie stawiał się w sądzie, w związku z czym należało stwierdzić, że nie poniósł niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu wyżej przedstawionym.