II SA/Wa 1065/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-28
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, po prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy, może uchylić skutki prawomocności tego postanowienia i wpłynąć na bieg terminu do uiszczenia wpisu?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, nie uchyla skutków prawomocności wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu, a oczywista bezzasadność skargi implikuje obowiązek odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, a następnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Po odmowie przyznania prawa pomocy i oddaleniu zażalenia, skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, nie uiściwszy wpisu sądowego. Sąd uznał skargę za oczywiście bezzasadną z przyczyn procesowych i odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na niewykonanie przez Wójta Gminy K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r. o sygn. akt II SAB/Wa 382/11 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] maja 2012 r. J. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r. o sygn. akt II SAB/Wa 382/11.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1065/12 skarżący został wezwany – pod rygorem odrzucenia skargi – do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 5 lipca 2012 r. (karta nr [...] akt sądowych).
W dniu 10 lipca 2012 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1065/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. S. przyznania prawa pomocy, wskazując na brak ustawowych przesłanek, które uzasadniałyby jego przyznanie.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. o sygn. akt I OZ 674/12 oddalił zażalenie. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 1 października 2012 r. (karta nr [...] akt sądowych).
Pismem z dnia [...] października 2012 r. wezwano J. S. – pod rygorem odrzucenia skargi – do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Odpis ww. pisma doręczono skarżącemu w dniu 24 października 2012 r. (karta nr [...] akt sądowych).
Skarżący nie wykonał powyższego wezwania Sądu i wpisu nie uiścił. W dniu 29 października 2012 r. złożył natomiast ponowny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednakże, w świetle art. 247 powołanej ustawy, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Innymi słowy, nawet jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone w art. 246 tej ustawy, oczywista bezzasadność skargi wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy.
Z oczywistą bezzasadnością skargi mamy do czynienia przede wszystkim wówczas, kiedy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona bądź zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, w tym gdy skarga jest wnoszona na rozstrzygnięcie, na które nie przysługuje (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", LexisNexis Warszawa 2011, s. 974 – 975). Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OZ 1321/11 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2010 r. o sygn. akt II OZ 1053/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odmienna interpretacja obowiązujących w tym zakresie przepisów prowadziłaby bowiem do nieuzasadnionego przyznawania prawa pomocy ze środków publicznych w przypadku oczywistej bezzasadności żądań podniesionych przez stronę skarżącą. Sąd jest zatem zobligowany odmówić stronie przyznania prawa pomocy, gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi.
Stosownie do treści art. 220 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przepis art. 220 § 3 tej ustawy stanowi natomiast, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezzasadnością skargi, ponieważ skarżący nie wykonał ponownego wezwania Sądu do uiszczenia wpisu sądowego, a więc skarga – jako nieopłacona – podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1065/12 J. S. został wezwany – pod rygorem odrzucenia skargi – do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Pomimo prawomocności tego zarządzenia i powtórnego wezwania Sądu do jego wykonania, skarżący nie uczynił mu zadość i wpisu nie uiścił.
Odnosząc się natomiast do faktu złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w siedmiodniowym terminie do wykonania zarządzenia z dnia 28 czerwca 2012 r., należy stwierdzić, że nie ma to wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, a w dalszej kolejności również na fakt stwierdzenia, że powyższa skarga, jako nieopłacona, jest niedopuszczalna.
Należy wyjaśnić skarżącemu, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r. o sygn. akt II FZ 58/05, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Obowiązku tego nie znosi ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu. Nie może ono bowiem uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i dlatego pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia zmiany okoliczności wskazanych w takim piśmie, które mogą uzasadnić zmianę lub uchylenie wcześniejszego postanowienia w tym przedmiocie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2011 r. o sygn. akt II SAB/Wa 4/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jedynie w sytuacji wydania i uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści, traci moc pierwsze postanowienie, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku do uiszczenia kosztów sądowych w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r. o sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 621/09, publ. LEX nr 628713 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. akt II FSK 1349/10, publ. LEX 663256).
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie w dniu 31 października 2012 r. bezskutecznie upłynął skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, wskazany w ponownym wezwaniu Sądu z dnia [...] października 2012 r. Powyższa okoliczność skutkuje oczywistą bezzasadnością skargi, która – jako nieopłacona – jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Oczywista bezzasadność skargi implikuje z kolei obowiązek odmowy przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 247 w związku z art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło