II SA/Wa 107/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku właściwości miejscowej do rozpoznania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] W. podjął w dniu [...] grudnia 2017 r. uchwałę nr [...], w której stwierdził, że nie jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku A. S. o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Wykonanie uchwały organ powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] W. Nadzór nad wykonaniem uchwały organ powierzył członkowi Zarządu Dzielnicy [...] W. sprawującemu zwierzchni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] W. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, iż do Urzędu Dzielnicy [...] W. wpłynął wniosek A. S. o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z zasobu [...] W. Wnioskodawca o przydział lokalu ubiega się z byłą żoną oraz teściową. Zainteresowany posiadał tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Na pobyt stały w powyższym lokalu nadal zameldowany jest wnioskodawca razem z byłą żoną. Teściowa zameldowana jest w miejscowości R. Z uwagi na zaległości czynszowe, bankowe i kredytowe została wykonana eksmisja z powyższego lokalu ze wskazaniem przez wierzyciela pomieszczenia tymczasowego tylko dla byłej żony i teściowej. Komornik prowadzący eksmisję wystąpił do Urzędu Dzielnicy [...] o pomieszczenie tymczasowe dla A. S. Urząd wskazał pomieszczenie, którego wskazany nie przyjął. Obecnie A. S. przebywa w Areszcie Śledczym w W. Była żona i teściowa wnioskodawcy nie przyjęły pomieszczenia tymczasowego z uwagi na bardzo złe warunki mieszkaniowe oraz specyfikę osób zamieszkujących w sąsiednich pomieszczeniach. Osoby te samodzielnie wynajęły dla siebie lokal nr [...] położony przy ul. [...] w W. Do wniosku została dołączona umowa najmu na ww. lokal. Zdaniem organu wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony został złożony bez właściwości miejscowej na podstawie § 22 ust. 1 uchwały nr LVIIJ/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Wnioskodawca ubiega się o lokal mieszkalny razem z byłą żoną oraz teściową, a miejscem zamieszkiwania byłej żony i teściowej jest Dzielnica [...]. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. W treści skargi nadmienił, że zarówno on jak i jego była żona oraz teściowa są bardzo związani z Dzielnicą [...], dlatego też chcieliby w niej w dalszym ciągu mieszkać. Nadmienił, że w dniu [...] września 2017 r. on oraz jego najbliżsi zostali bez prawa do lokalu. Ostatnim miejscem zamieszkania strony było mieszkanie znajdujące się na [...] przy ul. [...]. Dzięki pomocy przyjaciół była żona wraz z teściową wynajęły pokój z kuchnią w Dzielnicy [...]. Powodem wynajęcia mieszkania w tej dzielnicy były jedynie niskie ceny najmu. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Niniejsza sprawa mieści się w kategorii spraw wskazanych w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej jako P.p.s.a.) i podległych kognicji sądów administracyjnych, albowiem zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie (porównaj: uchwała NSA podjęta w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OSP 4/08 oraz wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 866/11 i wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 908/11; WSA w Olsztynie z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 649/11; WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 9/10; WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 760/15). Istota zaskarżonej uchwały sprowadza się do uznania się przez Zarząd Dzielnicy [...] W. za organ niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku A. S. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...] W., z uwagi na treść § 22 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. W świetle powołanego przepisu, "wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w [...] – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania." Zatem aby ustalić właściwość miejscową zarządu danej dzielnicy [...] W., zbadać należy kwestię miejsca zamieszkania wnioskodawcy lub ostatniego miejsca jego zamieszkania, w przypadku gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną. W sytuacji natomiast, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną i nie posiadającą ostatniego miejsca zamieszkania w W., właściwym będzie każdy urząd dzielnicy [...]. Wskazać należy, iż norma § 22 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. odwołuje się do pojęcia zamieszkania. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego pojęcie to definiuje się jako miejsce, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Art. 28 kc. stwierdza, iż można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W wyroku NSA z dnia 16 września 2014 r., sygn. II OSK 2172/14, wskazano: "O miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. Zamiar stałego pobytu może przejawiać się poprzez zlokalizowanie w danej miejscowości tzw. stałego ogniska domowego (...). O miejscu zamieszkania nie przesądza wyłącznie samo zatrudnienie w danej miejscowości. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej, czy rodzinnej. Faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w miejscowości bowiem musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną". Organ wskazał, iż skarżący nie zamieszkuje na terenie dzielnicy [...] W., a ostatnim miejscem zamieszkania wnioskodawcy był lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w Dzielnicy [...]. Organ wyjaśnił, że skarżący obecnie przebywa w Areszcie Śledczym przy ul. [...] w W. Z lokalu przy ul. [...] w W., do którego posiadał tytuł prawny, skarżący został wyeksmitowany wraz ze swoją byłą żoną i teściową. Żadna z wyeksmitowanych osób nie przyjęła pomieszczenia tymczasowego. Była żona i teściowa wynajęły samodzielnie lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. Lokal ten położony jest na terenie Dzielnicy [...]. Skarżący ubiega się o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z zasobu mieszkaniowego [...] W. wspólnie z byłą żoną i teściową. Z tego też powodu, jak wskazuje organ, Zarząd Dzielnicy [...] jest niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku. Nie ulega wątpliwości, w ocenie Sądu, że skarżący jest obecnie osobą bezdomną. W przypadku osób bezdomnych właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Zarząd Dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkiwania. W niniejszej sprawie takie miejsce to mieszkanie nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., położone w dzielnicy [...]. Nie ulega też wątpliwości, iż wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest A. S. Dlatego też to status A. S., a nie jego byłej żony czy też teściowej, w świetle § 22 ust. 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., ma znaczenie dla oceny właściwości miejscowej organu. W takiej zaś sytuacji właściwym miejscowo do rozpatrzenia wniosku A. S. jest Zarząd Dzielnicy [...]. Dzielnica [...] jest bowiem ostatnim miejscem faktycznego zamieszkiwania wnioskodawcy. Zdaniem Sądu przepisy o właściwości miejscowej winny być stosowane ściśle. W niniejszej sprawie już samo literalne brzmienie przepisu pozwala ustalić organ miejscowo właściwy do rozpatrzenia sprawy. W analizowanym przepisie uchwałodawca odniósł kwestię ustalenia właściwości miejscowej organu do statusu wnioskodawcy, a nie osób wspólnie z nim ubiegających się o zawarcie umowy najmu. Reasumując, zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. została wydana z istotnym naruszeniem § 22 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. i z tego powodu się nie się odstać w obrocie prawnym. Organ ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, uzna, iż wniosek skarżącego o najem lokalu mieszkalnego z dnia [...] października 2017 r. został złożony do organu właściwego miejscowo do jego rozpoznania. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.