II SA/Wa 1073/25
WyrokWSA w Warszawie2025-12-16
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Joanna Kube, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych uchwały Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego. Organ nie dokonał wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, w tym nie zbadał rzeczywistych warunków mieszkaniowych skarżącego ani możliwości zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych w lokalu rodziców, co stanowi naruszenie zasad prawdy obiektywnej i rzetelnego procesu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący T. Z. złożył wniosek o pomoc mieszkaniową, który został odrzucony uchwałą Zarządu Dzielnicy. Organ odmówił zakwalifikowania skarżącego do pomocy, wskazując na nieprawdziwe oświadczenie dotyczące miejsca zamieszkania, nielegalne użytkowanie garażu oraz możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w lokalu rodziców. Skarżący podnosił, że garaż stanowi jego centrum życiowe, a organ opieszał się w rozpoznaniu wniosku. WSA w Warszawie oddalił poprzednią skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok z powodu naruszenia procedury niejawnego rozpoznania sprawy. WSA w obecnym postępowaniu stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant st. spec. Marek Kozłowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia 6 kwietnia 2021 r. nr 6016/2021 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Zarząd Dzielnicy [...] (dalej: "organ", "Zarząd Dzielnicy") podjął w dniu [...] kwietnia 2021 r. uchwałę nr [...] o odmowie zakwalifikowania T. Z. (dalej: "skarżący") do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W podstawie prawnej uchwały powołano:
- § 45 pkt 2, 4 i 5 oraz § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik Nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r., poz. 8814 z późn. zm.);
- § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia
18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725);
- § 4 w związku z § 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3; § 7 ust. 2 pkt 1 lit. a; § 9 ust. 1 pkt 2; § 32 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 6 i ust. 8 oraz § 35 ust. 1 uchwały Nr XXIll/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836 z późn. zm.; dalej: "uchwała z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących
w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy").
W uzasadnieniu powołanej na wstępie uchwały z [...] kwietnia 2021 r. organ wskazał, że skarżący (według oświadczenia) przez ok. 10 ostatnich lat zamieszkiwał
w garażu położonym w [...] przy ul. [...]. Skarżący został zameldowany pod ww. adresem w 2014 r. Właścicielem garażu jest Skarb Państwa, a skarżący nie posiada do tego pomieszczenia tytułu prawnego.
W dniu [...] lipca 2020 r. Zarząd Mienia Skarbu Państwa wezwał skarżącego do opróżnienia i wydania garażu w nieprzekraczalnym terminie do [...] lipca 2020 r., zaznaczając, że od dnia [...] sierpnia 2020 r. niemożliwy będzie dojazd do garażu z uwagi na prace związane z rozbudową Dworca [...]. Skarżący wskazał, iż w grudniu 2020 r. był zmuszony opuścić garaż ze względu na trwające prace rozbiórkowe. Przez
dwa miesiące nie posiadał miejsca stałego zamieszkania i codziennie nocował w innym miejscu, korzystając z pomocy znajomych, przy czym nie podał żadnego adresu, zaś adres korespondencyjny zmienił na skrytkę pocztową w [...]. Natomiast w dniu
[...] lutego 2021 r. skarżący przedłożył Zarządowi Dzielnicy postanowienie Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia jego powództwa, nakazujące [...] w [...] i [...] S.A. w [...] - do czasu zakończenia postępowania w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem - zapewnienie swobodnego i nieograniczonego dostępu w zakresie przejścia i przejazdu do garażu położonego przy ul. [...] oraz zakazujące prowadzenia jakichkolwiek czynności ingerujących w substancję garażu.
W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień dotyczących aktualnego faktycznego miejsca zamieszkania, skarżący w dniu [...] marca 2021 r. oświadczył, że aktualnie zamieszkuje w ww. garażu. W ramach prowadzonego postępowania Zarząd Dzielnicy nie potwierdził powyższego; ustalił bowiem w oparciu
o ewidencję wejść i wyjść na teren budowy, iż w ostatnim czasie skarżący w garażu widziany był tylko raz w dniu [...] lutego 2021 r. przez pół godziny (pismo [...] S.A. w [...] z [...] marca 2021 r., wizja przeprowadzona w dniu [...] marca 2021 r. przez pracowników Zasobów Lokalowych, pismo Straży Miejskiej z dnia [...] marca 2021 r., informacja Prezesa [...] w [...] z dnia [...] marca 2021 r.
Z ustaleń organu wynika, że w latach 1991 – 2010 skarżący mieszkał w lokalu nr [...] położonym w [...] przy ul. [...], który był własnością jego rodziców. Lokal ten został sprzedany w 2010 r. Obecnie rodzice skarżącego zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], który składa się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 47 m2. Skarżący utrzymuje, że rodzice nie zgadzają się, aby on zamieszkał w ww. lokalu. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów; od [...] grudnia 2012 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie korzysta też z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS).
Komisja Mieszkaniowa w dniu [...] marca 2021 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r. o pomoc mieszkaniową, dotyczący zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [...].
Uzasadniając podjęcie odmownej uchwały, Zarząd Dzielnicy wskazał, iż skarżący złożył nieprawdziwe oświadczenie odnośnie miejsca aktualnego zamieszkania, co uniemożliwia ocenę jego rzeczywistych warunków mieszkaniowych, a także ocenę, czy dzielnica [...] jest właściwa do rozstrzygnięcia jego wniosku. Organ uwzględnił też fakt dotychczasowego korzystania z garażu bez zgody właściciela oraz użytkowania go niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto warunki mieszkaniowe rodziców skarżącego mogą zabezpieczyć jego potrzeby mieszkaniowe.
Skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] odmawiającą zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu skargi podał, że w kwietniu 2004 r. wszedł w posiadanie garażu o powierzchni 18 m2 przy ul. [...] w [...]. Zamieszkał tam w grudniu 2010 r. Zameldowany na pobyt stały został zaś pod tym adresem w 2014 r.
Podkreślił, iż garaż stanowi jego centrum życiowe, tam przechowuje wszystkie swoje rzeczy, a [...] w [...] i [...] S.A. w [...] wbrew postanowieniu Sądu Rejonowego [...]
w [...] z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...] utrudniają i przeszkadzają mu w normalnym korzystaniu z tego lokalu.
Zarzucił urzędnikom przewlekłość i opieszałość w rozpoznaniu jego wniosku,
w wyniku czego poniósł szkody i straty jak również pogorszyły się jego relacje z rodziną.
Skarżący podał, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej
z uchybieniem terminu, ewentualnie o oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2147/21 oddalił skargę T. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt
III OSK 957/22, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych skarżącego uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Sąd kasacyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania przez WSA w Warszawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., a nie ze względu na szczególne okoliczności związane z pojawieniem się wirusa SARS-CoV-2 i wprowadzeniem najpierw stanu zagrożenia epidemicznego, a później stanu epidemii.
Sama dopuszczalność rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w tym trybie nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie uproszczone stanowi bowiem ustawowy wyjątek od zasady jawności postępowania sądowego wyrażonej w art. 45 Konstytucji RP oraz art. 10 p.p.s.a. Nie budzi też wątpliwości tego Sądu, że odstąpienie w określonych warunkach od publicznej rozprawy nie oznacza, że strona nie może przed wydaniem wyroku bronić swoich praw. W przypadku tego rodzaju posiedzeń zwiększona jest rola pism składanych przez strony. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym powinno być zatem tak zorganizowane, aby umożliwić stronie obronę jej praw przez zajęcie stanowiska na piśmie. W sytuacji gdy, przepisy p.p.s.a. nie przewidują obowiązku informowania stron postępowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, ani
o terminie posiedzenia tym większej wagi nabiera konieczność zapewnienia wszystkim stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed jej rozpoznaniem na posiedzeniu niejawnym. Dopuszczalne odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno następować
z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu najistotniejsze jest natomiast zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Ten standard ochrony praw skarżącego w niniejszej sprawie, nie został zachowany. Jak wynika z akt postępowania sądowoadministracyjnego, skarżącemu wprawdzie doręczono odpis odpowiedzi na skargę, w której zawarty został wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., lecz nie pouczono go o treści tego przepisu, a tym samym o możliwości złożenia w terminie 14 dni żądania przeprowadzenia rozprawy.
Zdaniem NSA, takie działanie Sądu I instancji pozbawiło skarżącego możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i odniesienia się do wniosku o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy, co uznać należy za równoznaczne z pozbawianiem go możności obrony swych praw. W warunkach przedmiotowej sprawy doszło tym samym do spełnienia przesłanki określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi organu na jego skargę, która to odpowiedź zawierała wniosek
o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. wymagało jednoczesnego pouczenia go o treści tego przepisu i umożliwienia mu ustosunkowania się w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu takiego wniosku poprzez ewentualne zażądanie przeprowadzenia rozprawy.
Uznanie zasadności zarzutu skutkującego nieważnością postępowania sądowego podniesionego w skardze kasacyjnej czyni koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku w celu ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, a to pozbawia w konsekwencji zasadności odnoszenia się do pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych skarżącego odnoszących się do meritum uchylanego rozstrzygnięcia, gdyż ocena wydanego w nieważnym postępowaniu wyroku jest bezprzedmiotowa
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (dostępna: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...]
w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Analogicznie należy ocenić charakter prawny uchwały
w przedmiocie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...].
Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skoro zatem zaskarżona uchwała jest innym, niż prawo miejscowe, aktem
z zakresu administracji publicznej, to wbrew stanowisku organu, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na taki akt nie jest ograniczone trzydziestodniowym terminem przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze znowelizowanym brzmieniem art. 53 § 2a p.p.s.a., w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna i zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pomocy mieszkaniowej członkom wspólnoty samorządowej miasta [...] nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 611) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Ponadto, w ocenie Sądu, oczywiste jest to, iż postępowanie zainicjowane wnioskiem o pomoc mieszkaniową poprzez najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], jak każde postępowanie przed organami administracji publicznej, powinno odpowiadać regułom demokratycznego państwa prawnego, wynikającym
z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej w sprawie wniosku skarżącego stanowiła uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy
z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836
z późn. zm.), która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia.
Zaskarżoną uchwałę podjęto w oparciu o § 4 w związku z § 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3; § 7 ust. 2 pkt 1 lit. a; § 9 ust. 1 pkt 2; § 32 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 6
i ust. 8 oraz § 35 ust. 1 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy
Stosownie do treści § 4 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]
(w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonego aktu) pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (tj. dochodowe) oraz w § 7 (tj. metrażowe), z zastrzeżeniem § 8 i § 9.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli z analizy wniosku i załączonych dokumentów oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi
w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o pomoc mieszkaniową, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o pomoc mieszkaniową, a także gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy lub osób ubiegających się z nim o pomoc mieszkaniową nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W myśl § 32 ust. 1 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej:
1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio
w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9 i 10;
2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy;
3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela;
4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1;
5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się
o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu;
6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.
Według § 32 ust. 8 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane
w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy bezwzględnym obowiązkiem było zatem dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20 dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. Zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego
w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącemu.
Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia, której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych
z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały mieszkaniowej nakaz poddania wnikliwej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą
w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją Prezydenta [...]
z [...] stycznia 2014 r. skarżący został zameldowany na pobyt stały w lokalu użytkowym, tj. garażu położonym w [...] przy ul. [...]. Skarżący wskazywał, że od 2010 r. zamieszkuje w przedmiotowym garażu, zaznaczając, że nie ma innego lokum. Podawał, iż w grudniu 2020 r. był zmuszony opuścić garaż ze względu na trwające prace rozbiórkowe i przez 2 miesiące nie posiadał miejsca stałego zamieszkania i codziennie nocował w innym miejscu, korzystając z pomocy znajomych.
W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący przedłożył Zarządowi Dzielnicy postanowienie Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt
[...] w przedmiocie zabezpieczenia jego powództwa, nakazujące [...] S.A.
w [...] i [...] S.A. w [...] - do czasu zakończenia postępowania w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem - zapewnienie swobodnego i nieograniczonego dostępu w zakresie przejścia i przejazdu do garażu położonego przy ul. [...] oraz zakazujące prowadzenia jakichkolwiek czynności ingerujących w substancję garażu.
Skarżący podnosił, że pomimo zagrodzenia terenu odbiera wciąż korespondencję kierowaną na adres przy ul. [...] w [...]. Zaznaczał, że jego centrum życiowe wciąż stanowi to miejsce i tam właśnie znajdują się wszystkie jego rzeczy i wbrew postanowieniu Sądu Rejonowego [...] w [...] utrudniane jest mu normalne korzystanie z lokalu. Podkreślał, że jego starania i powództwa dotychczas wniesione w sprawie sygn. akt [...] służą mu przede wszystkim do unormowania sytuacji mieszkaniowej.
W takich okolicznościach sprawy nie można było przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oprzeć się bezkrytycznie na ustaleniach pracowników Wydziału [...], dokonanych w trakcie zdalnej wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2021 r., że skarżący nie mieszka w przedmiotowym garażu, a także informacjach uzyskanych od [...] S.A. w [...] z dnia [...] marca 2021 r., Prezesa [...] S.A. w [...] z dnia [...] marca 2021 r., oraz Straży Miejskiej z dnia [...] marca 2021 r.
Gołosłowne są też twierdzenia Zarządu Dzielnicy [...], że skarżący potrzeby mieszkaniowe może zaspokoić poprzez zamieszkanie w należącym do jego rodziców lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].
Otóż w kwestii takiej możliwości organ, nie poczynił żadnych ustaleń, pomimo, że skarżący podnosił, że nie mieszka w lokalu rodziców, nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego, nie był w nim zameldowany i wskazywał, że rodzice nie zgadzają się aby zamieszkał z nimi, a jego stosunki z rodziną są gorsze niż poprzednio, ponieważ do [...] grudnia 2020 r. mógł normalnie mieszkać w lokalu położonym w [...] przy ul. [...].
W ocenie Sądu, organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do wnioskodawcy, nie ma możliwości oceny faktycznych warunków mieszkaniowych oraz ustalenia, czy Dzielnica [...] jest właściwa do złożenia wniosku. Obiekcje
z tym związane wynikają chociażby z faktu, że figuruje on jako osoba zameldowana
w lokalu [...] przy ul. [...] w [...] znajdującym się na terenie Dzielnicy [...] oraz z postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...].
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z istotnym naruszeniem przepisów § 4, § 9 ust. 1 pkt 2 oraz § 32 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 6 i ust. 8 uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m. st. Warszawy
z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy i w sposób jednoznaczny oraz nie budzący wątpliwości ustali, czy skarżący spełnia przesłanki do zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a w konsekwencji, zawarcia umowy najmu lokalu
z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło