II SA/Wa 11/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-15

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kube, Agnieszka Góra-Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjant, który wyłączył kamerę nasobną przed zakończeniem interwencji, popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej?
Ratio decidendi
Policjant, który wyłączył kamerę nasobną przed zakończeniem interwencji, popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej. Obowiązek rejestrowania przebiegu interwencji kamerą nasobną trwa od jej rozpoczęcia do zakończenia, a wyłączenie jej wcześniej, nawet na terenie jednostki policji, stanowi naruszenie tego obowiązku. Kara nagany jest współmierna do popełnionego przewinienia.
Stan faktyczny
Policjant został oskarżony o wyłączenie kamery nasobnej podczas interwencji przed jej zakończeniem, co stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej. Organ I instancji orzekł karę nagany, uznając policjanta winnym. Organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie I instancji. Policjant złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M. K. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Policji Nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Postanowieniem znak [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Komendant Rejonowy Policji [...] (zwany dalej: KRP) wszczął wobec [...] M. K. (zwany dalej: skarżący, policjant) postępowanie dyscyplinarne. Skarżący został oskarżony o to, że w dniu [...] maja 2021 r. mając na wyposażeniu kamerę nasobną podczas przeprowadzania interwencji przy ul. [...] w [...], wyłączył ją pomimo ciążącego na nim obowiązku nagrywania do zakończenia interwencji, w efekcie czego nie zarejestrował obrazu i dźwięku do samego końca przeprowadzanej interwencji, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm., zwana dalej:. u.p.) w zw. z pkt. 5.6 zatwierdzonej przez Komendanta Głównego Policji "Instrukcji Użytkowania Systemu [...] ([...]), w tym kamer nasobnych pozostających na wyposażeniu policjantów służby prewencyjnej" (zwana dalej: instrukcja, [...]). Orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] września 2021 r. KRP, działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 u.p., orzekł o uznaniu policjanta winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany. Podstawę stanowiło ustalenie organu I instancji, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. W sprawie doszło do rażącego zlekceważenia przepisów wynikających z treści art. 132 ust. 3 pkt 4 u.p. w zw. z pkt 5.6 [...]. Policjant w sposób świadomy, zawiniony, w dniu [...] maja 2021 r. dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów, co skutkuje poniesieniem przez niego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Organ I instancji podał, że analiza dotychczasowego przebiegu służby policjanta wskazuje, że nie był on wcześniej karany dyscyplinarnie. Z opinii jego przełożonego wynika, iż posiada on kwalifikacje zawodowe oraz wiedzę ogólną i zawodową na poziomie dobrym, co potrafi wykorzystać w realizacji zadań służbowych. Jest policjantem sumiennym i zdyscyplinowanym, świadomym swoich obowiązków. Z powierzonych zadań służbowych wywiązuje się z w sposób zadawalający. Przestrzega zasad zachowania tajemnicy państwowej oraz służbowej. Jest koleżeński, potrafi współpracować w grupie funkcjonariuszy oraz dostosować się do zmiennych warunków służby. Jest policjantem wchodzącym w skład [...] Kompanii [...] K[...]P. Bardzo często bierze udział w zabezpieczeniach różnego rodzaju imprez sportowych, jak również zgromadzeń na terenie [...], niejednokrotnie realizowanych w czasie wolnym od codziennej służby. Skarżący jest policjantem w służbie stałej. Do służby w Policji został przyjęty w dniu [...] listopada 2017 r., winien zatem znać i respektować zasady, związane bezpośrednio z pełnioną służbą w Policji. Tymczasem w sposób świadomy dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów. W świetle zaistniałej sytuacji winien zatem ponieść stosowne konsekwencje służbowe adekwatne do stopnia ich zawinienia. W konsekwencji ocenił, że wymierzona kara dyscyplinarna nagany będzie współmierna do charakteru czynu i stopnia zawinienia. W odwołaniu założonym na powołane orzeczenie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienia go od popełnienia czynu opisanego w zarzucie lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji ze względu na fakt, że zarzucany mu czyn nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego. Wydanemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 134i ust. 5a u.p. poprzez niezrealizowanie postawnych celów postępowania dyscyplinarnego, którymi są: ustalenie, czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą, wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, zarzucanego obwinionemu oraz zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie; 2. art. 134ha u.p. poprzez odstąpienie od stosowania podstawowej zasady postępowania dyscyplinarnego, określającej, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne; 3. art. 135g ust. 1 u.p. poprzez całkowite niedopełnienie obowiązku badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego; 4. art. 135 ust. 2 zd. 2 u.p. poprzez całkowite odstąpienie od stosowania zasady zobowiązującej do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego; 5. błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie ustalenia czasu powstania obowiązku zaprzestania rejestrowania obrazu za pomocą kamery nasobnej. Orzeczeniem dyscyplinarnym Nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Komendant [...] Policji (zwany dalej: K[...]P, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 u.p., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] maja 2021 r. patrol Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] przy ul. [...] (KRP) o kryptonimie [...], w składzie: skarżący i [...] J. M., udał się na interwencję zleconą przy ul. [...] w [...] w związku z awanturującą się pijaną osobą. Funkcjonariusze posiadali na wyposażeniu kamery nasobne (skarżący kamerę oznaczoną nr [...]). Po przybyciu pod wskazany adres, na klatce schodowej, zastali sprawcę awantury. Rejestrowanie przebiegu interwencji policjant rozpoczął o godz. [...], na klatce schodowej przed wejściem do mieszkania. Funkcjonariusze podjęli decyzję o zatrzymaniu sprawcy awantury, którego następnie pojazdem służbowym przewieźli do KRP. Po przybyciu na parking KRP, przed wyjściem z radiowozu o godz. [...], skarżący przerwał rejestrowanie przebiegu interwencji kamerą nasobną. Po wyjściu z radiowozu wraz z zatrzymanym udał się do budynku komendy, gdzie poddano go badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem pozytywnym. Po czynnościach w KRP policjant wraz z [...] J. M. osadził zatrzymanego w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych (PdOZ) przy ul. [...] w [...]. Dokumentację sporządzoną w związku z przeprowadzoną interwencją, na polecenie [...] R. U. - Naczelnika WWP KRP, poddano kontroli po kątem realizacji przez policjantów obowiązku rejestracji jej przebiegu zgodnie z poleceniami zawartymi w [...]. W wyniku ww. kontroli ujawniono, że nagranie interwencji kończy się o godz. [...] mimo, że czynności z zatrzymanym trwały do godz. [...] dnia następnego. Dokonując oceny materiału zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym K[...]P stwierdził, że podstawą jego wszczęcia były dowody, zgromadzone w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających. W toku tych czynności ustalono, że skarżący po przybyciu na miejsce interwencji, włączył kamerę nasobną o godz. [...], tj. po wejściu na klatkę schodową, gdzie zastał sprawcę awantury, natomiast wyłączył kamerę o godz. [...], na parkingu wewnętrznym KRP. Przesłuchany w toku postępowania dyscyplinarnego w charakterze obwinionego skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i złożył wyjaśnienia znajdujące potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym. Z ich treści wynika, że rozpoczął nagrywanie interwencji od samego początku. Kamerę nasobną wyłączył po przybyciu wraz z zatrzymanym na teren KRP, uznając, że budynek jest wyposażony w kamery. Ponadto za niestosowne uznał nagrywanie intymnych części ciała osoby zatrzymanej podczas kontroli osobistej bądź czynności przeszukania oraz osób postronnych znajdujących się na terenie jednostki Policji, a niezwiązanych z interwencją. Na podstawie zapisu przebiegu interwencji w notatniku służbowym policjanta ustalono, że zlecenie interwencji przy ul. [...] w [...] otrzymał o godz. [...]. Po przybyciu na miejsce (bez wskazania godziny), zastał zgłaszającą oraz jej syna, który był sprawcą awantury. W wyniku przeprowadzonych na miejscu ustaleń podjął decyzję o zatrzymaniu mężczyzny jako "osoby podejrzanej o kierowanie gróźb karalnych". Z zatrzymanym udał się do KRP w celu przeprowadzenia dalszych czynności. Mężczyzna został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem pozytywnym. Po czynnościach mężczyznę przewieziono do PdOZ, gdzie został osadzony. Pod opisem interwencji widnieje zapis o treści "Dopełniono nagrywania". Jako czas zakończenia interwencji policjant wskazał godz. [...]. Z karty zapoznania z treścią aktu prawnego kadry i funkcjonariuszy KRP wynika, że skarżący został zapoznany z treścią [...] kamer nasobnych oraz brał udział w instruktarzu w zakresie sposobu użytkowania kamer. Fakt zapoznania ww. z powyższą instrukcją potwierdził także w toku przesłuchania w charakterze świadka [...] R. U., który jednocześnie dodał, że uczestniczył w odprawie do służby w dniu [...] maja 2021 r. z udziałem skarżącego, podczas której osobiście przypomniał o obowiązku nagrywania kamerą nasobną przebiegu interwencji od jej rozpoczęcia do zakończenia. Także [...] M. Z., kierownik [...] KRP zeznał, że w trakcie przedmiotowej odprawy przypominał policjantom o obowiązku nagrywania wszystkich interwencji od momentu ich faktycznego rozpoczęcia do zakończenia. Z protokołu oględzin pliku wizyjnego z dnia [...] maja 2021 r. kamery nasobnej nr [...] wynika, że nagranie dotyczące przedmiotowej interwencji rozpoczyna się o godz. [...], a kończy o godz. [...] tj. w momencie, gdy policjanci wraz z zatrzymanym mężczyzną znajdują się wewnątrz radiowozu. Zdaniem K[...]P zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez policjanta zarzucanego mu czynu, a opisane okoliczności jego popełnienia zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający do oceny stopnia zawinienia. Uznał, że organ I instancji w sposób jednoznaczny wykazał, że skarżący wyłączył rejestrację obrazu i dźwięku przed zakończeniem interwencji i w związku z tym nie zarejestrował całego jej przebiegu. W toku postępowania dyscyplinarnego potwierdzono, że skarżący zapoznał się z [...], która nakłada na funkcjonariusza obowiązek rejestrowania przebiegu całej interwencji. Ponadto uczestniczył w odprawie do służby, w trakcie której omawiano zasady eksploatacji kamer nasobnych. Także przeprowadzone oględziny nagrania pliku wizyjnego kamery nr [...], w odniesieniu do przebiegu interwencji zapisanego w notatniku służbowym policjanta jednoznacznie wskazują, że ww. zakończył rejestrowanie obrazu i dźwięku przed jej zakończeniem. Powyższe wyraźnie świadczy, że nie dopełnił on obowiązku wynikającego z pkt 5.6 [...]. Ponadto skarżący w toku wyjaśnień potwierdził wyłączenie kamery nasobnej w trakcie interwencji, tuż po przyjeździe na teren KRP, uzasadniając to znajdującym się w KRP monitoringiem. K[...]P stwierdził, że dyspozycja pkt 5.6 [...] jednoznacznie wskazuje, że policjant przed podjęciem interwencji uruchamia rejestrowanie obrazu, zaś wyłącza rejestrację po jej zakończeniu. Funkcjonariusze nie posiadają w tym zakresie swobody w podejmowaniu decyzji. Zatem fakt, iż na terenie jednostki Policji znajduje się monitoring wewnętrzny, nie zwalnia policjanta z obowiązku rejestracji przebiegu interwencji kamerą nasobną. Dlatego wyjaśnienia policjanta, w zakresie usprawiedliwienia zakończenia nagrywania z uwagi na znajdujący się w KRP monitoring, uznane zostały za przyjętą przez niego linię obrony. Organ podał także, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, aby zatrzymany był poddany czynnościom, których nagrywanie skarżący uznaje za niestosowne (tj. przeszukanie lub kontrola osobista). Zdaniem K[...]P przyjęta przez policjanta argumentacja, że miał prawo rejestrowania kamerą nasobną przebiegu interwencji wyłącznie w miejscu publicznym, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących w tym zakresie przepisach. Podkreślił, że zapisy zawarte w [...] mają charakter pomocniczy i dotyczą sposobu postępowania z pozostającymi na wyposażeniu policjantów służby prewencyjnej kamerami nasobnymi, służącymi do rejestrowania obrazu i dźwięku. Ustawowe regulacje prawne, uprawniające do rejestrowania obrazu i dźwięku, wynikają z dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 5a u.p., zgodnie z którym policjanci wykonując czynności administracyjno-porządkowe, o których mowa w art. 14, mają prawo do rejestrowania przy użyciu środków technicznych, obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, w przypadku czynności operacyjno-rozpoznawczych i administracyjno-porządkowych podejmowanych na podstawie ustawy, także i dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom. Natomiast zgodnie z dyspozycją pkt 5b tego przepisu, policjanci wykonujący czynności administracyjno-porządkowe, o których mowa w art. 14, mają prawo obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu lub dźwięku w trakcie interwencji w miejscach innych niż publiczne. Zaznaczył przy tym, że zdefiniowane w art. 15 ust. 7c u.p. pojęcie interwencji, oznacza włączenie się policjanta lub policjantów w tok zdarzenia mogącego naruszać normy prawne i podjęcie działań zmierzających do ustalenia charakteru, rodzaju i okoliczności powstałego zdarzenia oraz przedsięwzięć ukierunkowanych na przywrócenie naruszonego porządku prawnego. Zatem interwencja nie kończy się wyłącznie w momencie kiedy zakończyło się naruszenie porządku prawnego, działaniem funkcjonariuszy podejmujących interwencję, lecz obejmuje także wszystkie czynności związane z ustaleniem dodatkowych okoliczności, w tym dotyczących osoby zatrzymanego, które nie muszą odbywać się w miejscu rozpoczęcia interwencji, rozumianego jako miejsce w którym doszło do naruszenia porządku prawnego. Czynności te mogą odbywać się także poza tym miejscem, w tym także w budynku jednostki Policji. W kontekście powyższego organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż z chwilą przybycia na teren KRP wykonane zostały podstawowe cele interwencji, a zatem był uprawniony do zaprzestania rejestrowania dalszego jej przebiegu. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zatrzymany po przewiezieniu go do KRP został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, którego wynik był pozytywny. Podjęte w tym zakresie działania niewątpliwie należy uznać, za zmierzające do ustalenia okoliczności zdarzenia, a tym samym podlegające obowiązkowi rejestrowania kamerą nasobną zgodnie z dyspozycją pkt 5.2 [...] zwłaszcza, że zgłoszenie dotyczyło nietrzeźwej, awanturującej się osoby. Bez znaczenia pozostaje zatem kwestia odstąpienia od przeprowadzenia w toku postępowania dyscyplinarnego dowodu z oględzin monitoringu wewnętrznego znajdującego się na terenie KRP, w celu ustalenia rzeczywistego czasu trwania interwencji. Dyspozycja pkt 5.6 [...] jednoznacznie wskazuje, kiedy policjant jest zobowiązany do uruchomienia rejestrowania obrazu (przed rozpoczęciem interwencji), a kiedy kończy rejestrowanie (po zakończeniu interwencji). K[...]P stwierdził także, że w toku postępowania dyscyplinarnego nie naruszono dyspozycji art. 134ha u.p. Organ I instancji dokonał ustalenia stanu faktycznego kształtując swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów. Wskazywane przez policjanta okoliczności zostały uwzględnione przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia na korzyść obwinionego, tj. pozytywna opinia przełożonego, dotychczasowy przebieg służby oraz niekaralność. Tym samym bezzasadne są podnoszone przez skarżącego w odwołaniu zarzuty niezrealizowania podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego, wynikających z art. 134i ust. 5a u.p.. Organ ocenił, iż wina funkcjonariusza nie budzi wątpliwości. Skarżący mając wiedzę o ciążącym na nim obowiązku nagrywania interwencji do czasu jej zakończenia, podjął decyzję o przerwaniu rejestracji z chwilą przyjazdu na teren KRP, a zatem co najmniej godził się na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko niemu zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W sprawie szczegółowo wyjaśniono okoliczności zarzucanego policjantowi czynu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości co do stopnia zawinienia i został oceniony przez organ orzekający w I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z dyspozycją art. 135g ust. 1 u.p. Ponadto wymierzona ww. kara nagany jest jedną z łagodniejszych kar dyscyplinarnych, przewidzianych przez ustawodawcę w katalogu kar i zgodnie z treścią art.134a u.p. oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego postępowania. Ocenił, że kara ta jest współmierna do zaistniałego przewinienia i spełnia wymogi określone w art. 134h ust. 1 u.p. W skardze złożonej na powołane wyżej orzeczenie dyscyplinarne do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia dyscyplinarnego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. Wydanemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 134i ust. 5a u.p. poprzez niezrealizowanie podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego, którymi są: ustalenie czy czyn, którego popełnienie zarzucono skarżącemu, został popełniony i czy ww. jest jego sprawcą, wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, zarzucanego skarżącemu oraz zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie; 2. art. 134ha u.p. poprzez odstąpienie od stosowania podstawowej zasady postępowania dyscyplinarnego, określającej, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne; 3. art. 135g ust. 1 u.p. przez całkowite pominięcie w toku orzekania okoliczności przemawiających na jego korzyść; 4. art. 135g ust. 2 zd.2. u.p. poprzez całkowite odstąpienie od stosowania zasady zobowiązującej do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego; 5. art. 15 ust. 1 w zw. z art 14 u.p. poprzez błędne zakwalifikowanie czynności wykonywanych przez policjantów w celu zebrania i utrwalenia dowodów w związku z możliwością popełnienia przestępstwa jako administracyjno-porządkowych, a nie dochodzeniowo- śledczych; 6. błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie przyjęcia, że [...] jest aktem prawnym zawierającym obowiązki policjantów, których niedopełnienie może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną; 7. błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie ustalenia czasu powstania obowiązku zaprzestania rejestrowania obrazu za pomocą nasobnej kamery, czyli czasu zakończenia realizacji czynności administracyjno-porządkowych; 8. art. 132a pkt 1 u.p. poprzez niezasadne przyjęcie winy umyślnej po stronie skarżącego; 9. z ostrożności procesowej, skarżący podniósł także zarzut rażącej niewspółmierności kary oraz naruszenia art. 134h ust. 1 u.p. poprzez nieuwzględnienie określonych tym przepisem dyrektyw wymiaru kary, a także art. 135j ust. 2 pkt 6 u.p. poprzez brak należytego uzasadnienia orzeczenia w przedmiocie wymiaru kary. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo omówił ww. zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o Policji. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Policji została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 tej ustawy. Zgodnie z art. 132 ust. 1 u.p., policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 u.p.). Przykładowe przypadki naruszenia dyscypliny służbowej wymienione zostały w art. 132 ust. 3 pkt 1-14 u.p. Między innymi naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania (pkt 1), a także przepisów prawa, odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2 (pkt 2), zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt 3), niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (punkt 4), postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji (pkt 7). Naruszenie zasad etyki zawodowej jest przesłanką autonomiczną w stosunku do naruszenia dyscypliny służbowej – może występować w związku z takim naruszeniem lub być od niego niezależne. Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p., naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie funkcjonariuszowi winy. Z art. 132a pkt 1 i pkt 2 u.p. wynika, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, jak również, gdy nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona we wskazanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarny. Natomiast stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, zgodnie bowiem z art. 134h ust. 1 u.p., wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Zgodnie z art. 134 u.p., karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana; 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) wydalenie ze służby. Określona powołanym przepisem gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu przypisana winna być każda z wymienionych kar, pozostawiając to uznaniu właściwego organu. Nie oznacza to jednak dowolności w ich stosowaniu. Kontrola sądu w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia, zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1905/18; z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 709/13; publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o Policji zawiera wyczerpujące regulacje procesowe, dotyczące wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Stosownie do treści art. 134i ust. 1 pkt 1 u.p., przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "uzasadnione przypuszczenie", stanowiące warunek zainicjowania postępowania dyscyplinarnego, przesądza o tym, że przekonanie organu nie może opierać się na domniemaniach i dowolnie wysnuwanych domysłach, ale powinno znajdować odzwierciedlenie oraz uzasadnienie w materiale dowodowym, zebranym w sprawie. Materiał dowodowy powinien zatem dokumentować stan faktyczny obejmujący okoliczności wyczerpujące ustawową konstrukcję zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i uzasadniać sformułowanie konkretnego zarzutu przeciwko określonej osobie. W myśl art. 135e ust. 1 u.p., rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek rzecznika dyscyplinarnego w toku postępowania sprowadza się więc do dołożenia wszelkiej staranności w zebraniu rzetelnego materiału dowodowego, który będzie świadczyć zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść policjanta, którego dotyczy postępowanie. Na zasadzie art. 135g u.p., przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są bowiem obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Zgodnie z art. 135j ust. 1 pkt 3 u.p., przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o ukaraniu na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Nie budzi wątpliwości w świetle przytoczonych przepisów, że w sprawach dotyczących postępowania dyscyplinarnego prawidłowo zebranemu materiałowi dowodowemu ustawodawca nadaje podstawowe znaczenie. Ustalając zatem, czy faktycznie miało miejsce zdarzenie, któremu w postępowaniu dyscyplinarnym nadaje się charakter przewinienia, organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie oraz wskazać, które z nich uznał za udowodnione i dlaczego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego umożliwia organowi dyscyplinarnemu dokonanie właściwej jego kwalifikacji pod kątem zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej. Z tych powodów materiał dowodowy, zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego, przedstawiający stan faktyczny sprawy, który następnie posłużył jako podstawa do wydania orzeczenia o ukaraniu, powinien znajdować pełne odzwierciedlenie w aktach postępowania dyscyplinarnego, z którymi zapoznawany jest obwiniony przez rzecznika dyscyplinarnego (art. 135i ust. 1 u.p.). Odnotowania też wymaga, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 657/13). Natomiast z mocy art. 135p u.p, w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. W kontrolowanym postępowaniu dyscyplinarnym należało zbadać, czy zgromadzony materiał dowodowy stanowił dostatecznie umotywowaną podstawę do ewentualnego wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej. A więc, czy materiał dowodowy obejmuje całokształt okoliczności mających znaczenie dla sprawy i czy podjęto wszelkie czynności w celu wyjaśniania zdarzenia będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Wszystkie uzyskane środki dowodowe podlegają swobodnej ocenie dowodów, która nie oznacza jednak dowolności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań skarżącego i świadków: [...] R. U., M. K., [...] M. Z., i M. R., zapisów z notatnika służbowego skarżącego oraz zapisów kamery nasobnej skarżącego w sposób niewątpliwy potwierdziły, że skarżący po przybyciu do KRP wyłączył kamerę nasobną. Nie sposób przyjąć w tym zakresie twierdzeń skarżącego, że powyższe spowodowane było przybyciem do KRP, która objęta jest monitoringiem wizyjnym, a także niestosownością nagrywania intymnych części ciała osoby zatrzymanej podczas kontroli osobistej. Po pierwsze z treści zapisów pkt 5.6 [...] wynika, że przed podjęciem interwencji policjant uruchamia rejestrowanie obrazu i dźwięku i kończy je po jej zakończeniu, co oznacza że miał on obowiązek mieć włączoną kamerę nasobną przez cały czas interwencji. Po wtóre wbrew wskazaniom skarżącego, w toku opisanej interwencji nie została przeprowadzona kontrola osobista zatrzymanego. Natomiast, co wyraźnie ustalono w toku postępowania dyscyplinarnego, kamera naosobna wyłączona została przez policjanta o godz. [...], a czynności z zatrzymanym zakończyły się o godz. [...] W kontekście powyższych ustaleń, wbrew podniesionym w skardze zarzutom, Sąd nie dopatrzył się zaniechania organów w zakresie ustalenia, czy czyn jaki mu zarzucono został przez niego popełniony, wyjaśnienia przyczyn i okoliczności jego popełnienia oraz zebrania dowodów w sprawie. W świetle opisanych wyżej dowodów, zebranych w postępowaniu dyscyplinarnym, i ustaleń stanu faktycznego organy miały podstawy, aby stwierdzić, iż skarżący dopuścił się umyślnego naruszenia dyscypliny służbowej. W uzasadnieniu podjętych orzeczeń dyscyplinarnych organy szczegółowo wyjaśniły, w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny w sprawie, wskazały dlaczego uznały winę skarżącego za udowodnioną, a organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania. Niezasadne są zarzuty skargi, że zgodnie z postanowieniami Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie metod i form wykonywania w Policji zadań w zakresie legislacji, pomocy prawnej i informacji prawnej, instrukcje, w tym [...], nie stanowią aktu normatywnego, a z obowiązujących w tym zakresie przepisów – art. 15 ust. 1 pkt 5a i 5b u.p. wynika jedynie uprawnienie policjanta do rejestrowania obrazu z przeprowadzanych interwencji (odpowiednio w miejscach publicznych i niepublicznych). Powołane przez policjanta Zarządzenie nr [...] swym zakresem reguluje jedynie kwestie związane z aktami normatywnymi i świadczeniem pomocy prawnej w jednostkach organizacyjnych Policji. Nie dotyczy natomiast zagadnień, związanych z wydawaniem poleceń czy rozkazów, co jest istotą stosunku służbowego. Zdaniem Sądu, rzeczona instrukcja uszczegóławia regulacje, zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 5a i 5b u.p., tak jak np. załącznik do zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" uszczegóławia zasady etyki zawodowej policjanta wynikające z art. 27 ust. 1 i art. 132 ust. 1 u.p. Nie sposób też przyjąć, że skoro ww. instrukcja nie zawiera żadnych wyłączeń w zakresie nagrywania osób, wobec których zostały podjęte interwencje w sytuacjach intymnych, to nie powinna ona być stosowana. Takie stanowisko jest błędne choćby z uwagi na fakt, iż interwencja może być podejmowana także wobec osób, zachowujących się nieobyczajnie i nagranie takiej sytuacji niejednokrotnie stanowi później dowód w postępowaniu prowadzonym wobec osób dopuszczających się takich niezgodnych z prawem zachowań. Nie ma oparcia w prawie także zarzut, że niedopuszczalne jest nagrywanie czynności dochodzeniowo-śledczych, ponieważ regulacje upoważniające do ich rejestrowania zawarte są w kodeksie postępowania karnego i kodeksie karnym. Z przepisu art. 15 ust. 7c u.p., zawierającego definicję interwencji wynika bowiem, że przez interwencję należy rozumieć włączenie się policjanta lub policjantów w tok zdarzenia, mogącego naruszać normy prawne i podjęcie działań zmierzających do ustalenia charakteru, rodzaju i okoliczności powstałego zdarzenia oraz przedsięwzięć ukierunkowanych na przywrócenie naruszonego porządku prawnego. Zatem interwencja składa się nie tylko z czynności ukierunkowanych bezpośrednio na przywrócenie naruszonego porządku prawnego, ale także obejmuje inne czynności dodatkowe, które ukierunkowane są na ustalenie charakteru, rodzaju i okoliczności tego zdarzenia. Interwencja nie kończy się wyłącznie w momencie, w którym ustąpiło naruszenie porządku prawnego, wskutek działań funkcjonariuszy podejmujących interwencję, lecz obejmuje także wszystkie czynności związane z ustaleniem dodatkowych okoliczności, w tym dotyczących osoby zatrzymanego, które nie muszą odbywać się w miejscu jej rozpoczęcia, rozumianego jako miejsce, w którym doszło do naruszenia porządku prawnego. Czynności te mogą odbywać się także poza tym miejscem, w tym w budynku jednostki Policji i dlatego właśnie wspomniane czynności, zmierzające do ustalenia dalszych okoliczności naruszenia porządku prawnego, powinny być nagrywane. Jest to o tyle istotne, że upoważnienie zawarte w art. 15 ust. 5b u.p. dotyczące obserwowania i rejestrowania obrazu i dźwięku w trakcie interwencji, w świetle przywołanej wyżej definicji interwencji, uprawnia do rejestrowania zarówno czynności dochodzeniowo-śledczych jak i administracyjno-porządkowych. Zdaniem Sądu nietrafne są również zarzuty skargi, dotyczące niezasadnego przyjęcia winy umyślnej policjanta. Ustalona kara uwzględnia ustawowe dyrektywy jej wymiaru, z przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy wyraźnie też wynika, że organy w sposób wnikliwy i przekonujący wyjaśniły przyczyny wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy analizowały w tym względzie przebieg służby policjanta, jej czas, wydane opinie służbowe oraz jego obowiązki. Niezależnie od powyższego trudno przyjąć, że skoro skarżący sam – wbrew swoim obowiązkom – odstąpił od nagrywania interwencji, czyli podjął świadomą decyzję o naruszeniu dyscypliny służbowej, nie ponosi winy za jej naruszenie. Orzeczona wobec policjanta kara dyscyplinarna nagany jest drugą najłagodniejszą, po upomnieniu, karą dyscyplinarną przewidzianą w ustawie o Policji. Kara ta oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a u.p.). W konsekwencji, zaskarżonemu orzeczeniu nie można zarzucić cech dowolności. Sąd uznał, że zarzuty skargi są bezzasadne, i mając na uwadze opisane okoliczności orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło