II SA/Wa 1142/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-03

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu z Konstytucją, może być skutecznie wniesiona, jeśli orzeczenie sądu administracyjnego, którego dotyczy wznowienie, nie zostało wydane na podstawie tego przepisu?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie może być skutecznie oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu z Konstytucją, jeśli orzeczenie sądu administracyjnego, którego dotyczy wznowienie, nie zostało wydane na podstawie tego przepisu. Ponadto, aby wznowienie postępowania było dopuszczalne z powodu braku zdolności sądowej lub procesowej albo braku należytej reprezentacji, konieczne jest wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania, a nie tylko utrudnieniem działania.
Stan faktyczny
Skarżący W. G. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2005 r. o odrzuceniu zażalenia na wyrok oddalający jego skargę na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o utracie zasiłku dla bezrobotnych. Jako podstawy wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego, brak zdolności sądowej, brak należytej reprezentacji oraz wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 22 lutego 2005 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę W. G. o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2005 r. sygn. akt II SA 4436/03 o odrzuceniu zażalenia od wyroku z dnia 12 października 2004 r. oddalającego skargę W. G. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o utracie zasiłku dla bezrobotnych postanawia -odrzucić skargę- W skardze z dnia [...] grudnia 2005 r., uzupełnionej następnie pismem z dnia [...] grudnia 2005 r., pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz pismem z dnia [...] czerwca 2006 r., W. G. zażądał wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA 4436/02 zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2005 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia od wyroku tego Sądu z dnia 12 października 2004 r. Jako przesłanki wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym skarżący wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt P 18/04 orzekający, iż art. 160 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa do sądu powszechnego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także okoliczności, że miedzy innymi w sprawie II SA 3450/02 nie posiadał zdolności sądowej, nie był należycie reprezentowany oraz, iż wskutek naruszenia przepisów prawa pozbawiono go możliwości działania. W. G. podniósł także, iż w sprawie II SA 4436/03 w dniu 22 lutego 2005 r. Sąd wydał dwa różne postanowienia i zachodzi wątpliwość co do rodzaju i przedmiotu sprawy oraz podstawy faktycznej oraz prawnej rozstrzygnięcia. Zarzucił też, że jego wnioski o uzupełnienie orzeczenia i o przyznanie prawa pomocy bezpodstawnie oddalono. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotową skargę stwierdzając, że dotyczy ona incydentalnego postępowania w zakresie postanowienia z dnia 22 lutego 2005 r. o odrzuceniu zażalenia od wyroku tego Sądu z dnia 12 października 2004 r., co czyni ją niedopuszczalną. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 28 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 763/07 uchylił zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż postępowaniem wpadkowym nie jest postępowanie wszczęte w wyniku złożenia środka zaskarżenia od orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Odrzucenie środka zaskarżenia, który złożył W. G. od wyroku z dnia 12 października 2004 r., nie było kwestią incydentalną ale dotyczyło sprawy głównej i zamykało skarżącemu możliwość prowadzenia postępowania w sprawie w II instancji. Było to zatem postanowienie kończące postępowanie wprawie II SA 4436/03. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2007 r. W związku z tym, skargę W. G. z dnia 5 grudnia 2005 r. należało rozpoznać mając na uwadze, iż dotyczy ona postępowania sądowadministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 22 lutego 2005 r. sygn. akt II SA 4436/03. Zgodnie z treścią art. 271 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: – jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia lub, – jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Stosownie do treści art. 272 § 1 cyt. ustawy, wznowienia postępowania można żądać również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W świetle art. 273 § 1 ustawy, można zaś żądać wznowienia na tej podstawie, że: – orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, – orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Przepis art. 273 § 2 dopuszcza żądanie wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, natomiast art. 273 § 3 przewiduje możliwość wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Przepis art. 280 powoływanej wyżej ustawy ustanawia obowiązek zbadania przez sąd na posiedzeniu niejawnym kwestii terminowego wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz oparcia jej na jednej z przedstawionych wyżej podstaw wznowienia. W przypadku uchybienia jednemu z tych wymagań sąd skargę odrzuca, w przeciwnym razie wyznacza rozprawę. Samo sformułowanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie. W związku z tym sąd może na posiedzeniu niejawnym zbadać, czy twierdzenia skargi określane jako "podstawa wznowienia", w rzeczywistości stanowią taką podstawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt GSK 1242/2004). Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu. Mimo to, że W. G. w skardze z dnia 5 grudnia 2005 r. oraz pismach uzupełniających powołał okoliczności, które, jak twierdzi, uzasadniają wznowienie postępowania, zdaniem Sądu przedmiotowa skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do powołanej przez skarżącego przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej przez art. 272 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić należy, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2005 r. sygn. akt II SA 4436/03 nie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego, do którego odnosi się wskazywany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt P 18/04. W tej sytuacji oczywistym jest, iż wymieniony wyrok nie może być podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W świetle pozostałych, wymienionych przez W. G. okoliczności uzasadniających jego zdaniem wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym, stwierdzić należy, iż powołanie przez skarżącego przepisów art. 271 - 273 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i sformułowanie podstaw wznowieniowych nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, bowiem nie znajduje żadnego uzasadnienia w treści skargi oraz pism ją uzupełniających. Nie jest również wystarczającym uzasadnieniem stanowisko pełnomocnika skarżącego, wyrażone w piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 r. a odnoszące się do niemożności działania przez skarżącego wskazanie, że o wystąpienie tej przesłanki świadczy treść pism skarżącego kierowanych do Sądu w przedmiotowej sprawie, bowiem "Fakt, że skarżący nie był reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego nie oznacza braku należytej reprezentacji. Podstawa ta dotyczy, jeżeli chodzi o osoby fizyczne, tych sytuacji, w których osoby fizyczne nie mają zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny w postępowaniu sądowym muszą być reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych (art. 26 i 27 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazuje też na to treść art. 277 powołanej ustawy, gdzie w kontekście braku należytej reprezentacji mówi się o przedstawicielu ustawowym strony." (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 246/04, LEX nr 203313). Natomiast niemożność działania "czyli niemożność obrony swych praw jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. Należy przy tym wskazać, że konieczne jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2866/05, LEX nr 188424). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 160 powoływanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło