II SA/Wa 1203/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2025 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego R. C. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Polski Związek Strzelectwa Sportowego decyzją z dnia [...] maja 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku R. C. z dnia [...] kwietnia 2025 r., złożonego za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udzielenie informacji publicznej odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej. We wniosku z dnia [...] kwietnia 2025 r. R. C. zwrócił się do Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego o udostępnienie mu informacji w zakresie 1. wszystkich uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Delegatów w latach 2020-2025 strategii działania - w rozumieniu § 25 ust. 1 pkt 1 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 2. wszystkich uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Delegatów w latach 2020-2025 regulaminów Walnego Zgromadzenia Delegatów - w rozumieniu § 25 ust. 1 pkt 2 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 3. wszystkich uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Delegatów w latach 2020-2025 wewnętrznych przepisów antydopingowych - w rozumieniu § 25 ust. 1 pkt 14 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 4. wszystkich sporządzonych w latach 2020-2025 protokołów z przebiegu Walnego Zgromadzenia Delegatów (wraz z załącznikami) - w rozumieniu § 25 ust. 2 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 5. wszystkich obowiązujących w latach 2020-2025 regulaminów, określających zasady i tryb pracy Zarządu - w rozumieniu § 26 ust. 4 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 6. wszystkich sporządzonych w latach 2020-2025 protokołów z zebrań Zarządu - w rozumieniu § 26 ust. 13 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 7. wszystkich obowiązujących w latach 2020-2025 programów działania Związku - w rozumieniu § 22 pkt 3 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 8. wszystkich uchwalonych w latach 2020-2025 planów działania i planów finansowych Związku – w rozumieniu § 27 pkt 7 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 9. wszystkich przygotowanych w latach 2020-2025 sprawozdań z działalności Związku oraz pracy Zarządu - w rozumieniu § 27 pkt 26 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 10. wszystkich uchwalonych lub obowiązujących w latach 2020-2025 zasad funkcjonowania i regulaminu Biura Związku - w rozumieniu § 27 pkt 27 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 11. wszystkich rocznych sprawozdań Związku za lata 2020-2024 - w rozumieniu § 27 pkt 31 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 12. wszystkich uchwalonych lub obowiązujących w latach 2020-2025 regulaminów Prezydium Zarządu - w rozumieniu § 28 ust. 7 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 13. wszystkich uchwalonych lub obowiązujących w latach 2020-2025 regulaminów Komisji Rewizyjnej - w rozumieniu § 30 ust. 10 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego; 14. wszystkich zakresów czynności pracowników Biura, zatwierdzonych przez Prezesa Związku w latach 2020-2025 - w rozumieniu § 31 ust. 5 Statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że PZSS korzysta ze środków publicznych przekazywanych corocznie przez Ministra Sportu i Turystyki w ramach programów dotacyjnych i realizuje z nich wyłącznie ściśle określone zadania publiczne. Każde z tych zadań podlega odrębnemu rozliczeniu, a sprawozdania są co roku publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Sportu i Turystyki. Publikacja tych dokumentów w publicznym rejestrze oznacza, że zostały one udostępnione, a zatem zakres jawności realizowany przez PZSS w tym trybie wypełnia ustawowe wymogi przejrzystości finansów publicznych. Wyjaśnił, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być próbą nawiązania polemiki, nie może także dotyczyć sfery ocen, czy przypuszczeń, a także przyszłych niesprecyzowanych zamierzeń. Nie mają także charakteru informacji publicznej wnioski mające w istocie na celu dokonywanie wykładni prawa, oceny zastosowania przepisów, wydawania opinii na temat wykładni i interpretacji przepisów, czy też uzyskania informacji o obowiązującym prawie. Organ podkreślił, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Wykonywanie tego uprawnienia musi pozostawać w granicach jego celu i funkcji. W przeciwnym razie mamy do czynienia z jego nadużyciem, tj. sytuacją, w której wnioskodawca korzysta z instrumentu jawności dla osiągnięcia efektów nieprzewidzianych przez ustawodawcę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 3907/21; z dnia 5 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4107/21 oraz z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5882/21). Jak wyjaśnił organ, w okresie 13-23 kwietnia 2025 r. do PZSS wpłynęły 72 wnioski zredagowane według jednolitego schematu (analogiczna treść, tożsame zakresy żądanych danych, ten sam układ numeracji punktów) pochodzące od członków lub sympatyków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W., posiadającego licencję klubową nadaną przez PZSS, która uprawnia Stowarzyszenie do udziału we współzawodnictwie sportowym w sporcie strzeleckim. Stowarzyszenie deklaruje się jako część ogólnopolskiego ruchu społecznego mającego na celu ułatwienie uzyskania i utrzymania pozwolenia na broń. Powyższa akcja stanowi element inicjatywy Stowarzyszenia dotyczącej zmiany Regulaminu w zakresie uzyskiwania patentów strzeleckich w ramach PZSS; zwany dalej: "Regulaminem", która ma wejść w życie 1 lipca 2025 r. Zmiany mają wprowadzić spójny system uzyskiwania kwalifikacji do uprawiania sportu strzeleckiego (patentu strzeleckiego), a w zamierzeniu PZSS ma podnieść poziom bezpieczeństwa podczas posługiwania się bronią palną przez osoby zamierzające uzyskać pozwolenie na broń. Zmiany dotyczą także uregulowania kwestii szkoleń wstępnych, odbywających się w klubach macierzystych osób wyrażających chęć uzyskania kwalifikacji do uprawiania sportu strzeleckiego, co ma się przełożyć na lepsze wyszkolenie tych osób i podniesienie poziomu bezpieczeństwa podczas uprawiania sportu strzeleckiego. Stowarzyszenie publicznie nie zgadza się z zmianami przyjętymi w Regulaminie, w szczególności w zakresie dotyczącym: 1. właściwości miejscowej egzaminów na patent (§ 15 Regulaminu) - Stowarzyszenie krytykuje wprowadzenie zasady, że kandydat może przystąpić do egzaminu patentowego wyłącznie w województwie siedziby swojego klubu macierzystego; w ocenie Stowarzyszenia rozwiązanie to ogranicza mobilność zdających (a w związku z tym, że Stowarzyszenie jest ogólnopolskie, wymagałoby to zdawania przez jego członków egzaminów na patent strzelecki w województwie właściwym dla Stowarzyszenia, tj. województwie [...]), 2. rozszerzenia przesłanek cofnięcia lub zawieszenia patentu - Stowarzyszenie nie akceptuje - określonych w Regulaminie podstaw do cofnięcia lub zawieszenia patentu, argumentując, że stwarzają one ryzyko uznaniowego odbierania patentów, 3. zwiększenia obowiązków szkoleniowych i organizacyjnych związanych z patentami strzeleckimi - Stowarzyszenie sprzeciwia się wydłużeniu części teoretycznej szkolenia wstępnego do egzaminu na patent, wprowadzeniu dodatkowej dokumentacji oraz wymogów infrastrukturalnych (m.in. monitoring egzaminów), podnosząc, że podwyższa to koszty i biurokrację po stronie klubów. Od kwietnia 2025 r. Stowarzyszenie zaczęło publikować apele wzywające członków Stowarzyszenia i jego sympatyków do zmasowanego składania wniosków i skarg na działanie PZSS. Apele te zachęcają do jednoczesnego składania skarg i wniosków zarówno do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) i innych instytucji publicznych, jak i bezpośrednio do PZSS, w celu wymuszenia wycofania zmian regulaminowych. Nadrzędnym celem akcji jest wywarcie presji na PZSS, aby wycofał się ze zmian w Regulaminie - natłok wniosków i skarg ma pokazać skalę niezadowolenia oraz utrudnić funkcjonowanie PZSS, dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska PZSS w sprawie Regulaminu. W ocenie organu, wniosek, co do którego odnosi się niniejsza decyzja, również został złożony w ramach akcji Stowarzyszenia w oparciu o podobny schemat. Wnioskodawcy (w tym także wnioskodawca niniejszego wniosku) muszą być świadomi, że złożenie w tym samym czasie 72 wniosków o bardzo rozbudowanym zakresie wskazującym na zamiar kompleksowej kontroli działalności PZSS (należy zwrócić uwagę, że często w tych wnioskach występuje zwrot "wszystkie" lub "wszelkie") wymagałoby oddelegowania przez PZSS kilku pracowników na wiele tygodni jedynie do: wyszukania i skopiowania ogromnej ilości umów, protokołów i uchwał; dokonania niezbędnej anonimizacji oraz przygotowania wysyłek elektronicznych. PZSS zwrócił uwagę na tezę wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 3907/21, zgodnie z którą podmiotowe prawo obywatela do dostępu do informacji publicznej nie może służyć do kompleksowej kontroli działalności podmiotu publicznoprawnego jednocześnie we wszystkich jej obszarach. Do takich działań uprawnione są odpowiednie organy państwowe. Natomiast przedmiotowy wniosek próbuje takiej kompleksowej kontroli dokonać. W zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść żądań zawartych we wnioskach o udostępnienie informacji publicznej i uznał, że celem akcji składania wniosków jest wywarcie presji na PZSS, a nie realizacja interesu publicznego dotyczącego transparentności PZSS, który jako polski związek sportowy jest autonomiczną, prywatnoprawną organizacją społeczną o charakterze stowarzyszeniowym, natomiast obowiązek udzielania informacji wynika wyłącznie z granic określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Masowe, skoordynowane i wielowątkowe żądania liczone w dziesiątkach i złożone niemal jednocześnie - obejmujące bardzo szeroki zakres zapytania odnoszący się do kompleksowej kontroli działalności PZSS, w tym kontroli wszystkich umów, protokołów i uchwał z wielu lat doprowadziłby do paraliżu organizacyjnego Związku. Jednolita struktura wniosków (Stowarzyszenie publikuje gotowe szablony wniosków i skarg); skala i seryjność podobnych pism (w PZSS od 13 do 23 kwietnia 2025 r. zarejestrowano 72 podobne wnioski), połączone z kompletnym zakresem kontroli (wnioskodawcy oczekują, że PZSS przedstawi "wszystkie" umowy, "wszystkie" protokoły, "wszystkie" uchwały) oraz brakiem interesu publicznego (celem złożenia wniosków jest obrona własnego modelu prowadzenia ogólnopolskiego Stowarzyszenia) oznacza nadużycie prawa informacji publicznej i stanowi w praktyce narzędzie sporu Stowarzyszenia z PZSS co do zmian wprowadzonych w Regulaminie. W ocenie PZSS powyższe działanie to skoordynowana akcja ukierunkowana na wymuszenie wycofania się ze zmiany Regulaminu, a nie na realizację konstytucyjnego prawa jawności, co świadczy o nadużywaniu prawa do informacji publicznej i uzasadnia odmowę udostępnienia informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2025 r. R. C. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję PZSS z dnia [...] maja 2025 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku i udostępnienia informacji zgodnie z żądaniem w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów ustrojowych i prawa materialnego, tj.: 1. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez bezzasadne ograniczenie prawa dostępu do informacji o działalności PZSS jako podmiotu wykonującego zadania publiczne i dysponującego środkami publicznymi, 2. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że PZSS nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji w zakresie objętym wnioskiem, 3. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. poprzez nieuprawnioną odmowę udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji braku istnienia podstaw do uznania, że jego wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, 4. art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez działania sprzeczne z zasadą legalizmu i praworządności, polegające na odmowie realizacji ustawowego obowiązku bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie istnieje żadna podstawa prawna do odmowy realizacji prawa do informacji publicznej z powodu "nadużycia", jeśli wniosek został złożony zgodnie z ustawą, przez obywatela, we własnym imieniu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji odmownej wynika, że łącznie wysłano 72 wnioski o udostępnienie informacji publicznej, z czego były to tożsame wnioski wysyłane przez różne osoby ze środowiska strzeleckiego. Łącznie PZSS w swojej decyzji wymienił zaledwie 7 różnych wniosków, wszystkie pokrywające dane podlegające upublicznieniu. Zdaniem skarżącego, otrzymanie w okresie 14 dni 72 wiadomości e-mail, stanowiących głównie kopię kilku oryginalnych wniosków, nie mogło doprowadzić do paraliżu PZSS, które grupuje przeszło 100 tysięcy strzelców, ponad 400 klubów, wieloma pracownikami i majątkiem publicznym o wysokości kilkudziesięciu milionów złotych rocznie. De facto, do żadnego paraliżu, czy też nawet utrudnień w działalności PZSS nie doszło, bowiem organ nie rozpoznał pozytywnie nawet jednego wniosku i nie udzieli żadnej z żądanych informacji publicznych, zakładając z góry, iż wnioski są częścią "koordynowanej akcji" i nie zasługują na uwzględnienie, co wskazuje na zła wolę organu. Skarżący stwierdził, że wysłane kilkadziesiąt wniosków, w większości o tożsamej treści, podkreśla społeczne zainteresowanie tematem i legitymizuje żądanie informacji publicznej. Jeśli kilkadziesiąt osób składa żądania, logicznym wnioskiem jest, że dana kwestia jest ważna dla większego grona obywateli i tym bardziej zasługuje na rozpatrzenie i odpowiedź. Ponadto, jak podkreślił skarżący, PZSS wykonuje zadania publiczne, dysponuje środkami publicznymi, co czyni go podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 UDIP. Związek wykonuje zadania publiczne zlecone przez państwo (m.in. wydawanie patentów i licencji, co jest warunkiem ubiegania się o pozwolenie na broń do celów sportowych) oraz dysponuje majątkiem publicznym, otrzymując corocznie wielomilionowe dotacje z Ministerstwa Sportu i Turystyki, a także pobierając usankcjonowane ustawowo opłaty. Skarżący wyjaśnił, że złożony przez niego wniosek o informację publiczną miał na celu zgromadzenie danych na temat podstaw funkcjonowania Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego wobec sprzecznych z prawem uchwał Zarządu PZSS, braku transparentności i nierzetelnego zachowania organów PZSS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W sprawie niniejszej nie było kwestią sporną, że PZSS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 158/20 (wszystkie powoływanej orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) podkreślił, że polski związek sportowy należy uznać za szczególny rodzaj organizacji społecznej (tj. trwałego zrzeszenia osób fizycznych lub osób prawnych, które są związane wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, niewchodzącego w skład aparatu państwowego i niebędącego jednocześnie spółką prywatną), działającej w formie prawnej stowarzyszenia (związku stowarzyszeń), tj. dobrowolnego, samorządnego i trwałego zrzeszenia o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2020 r. poz. 2261). Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1133), nie ograniczają przy tym znacząco sfery samorządności (samodzielności, autonomii) polskich związków sportowych w porównaniu ze "zwykłymi" stowarzyszeniami. W konsekwencji tworzenie polskich związków sportowych stanowi przejaw konstytucyjnej wolności zrzeszania się (art. 12 i 58 Konstytucji RP; wolność zrzeszania znajduje oparcie także w licznych aktach prawa międzynarodowego i wspólnotowego), która jest realizowana zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i może podlegać wyłącznie takim ograniczeniom, które są przewidziane przez przepisy rangi ustawowej, niezbędnym do zapewnienia interesów bezpieczeństwa państwowego lub porządku publicznego oraz ochrony zdrowia lub moralności publicznej albo ochrony praw i wolności innych osób (art. 1 ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach). Jako organizacje społeczne, do których stosuje się przepisy o stowarzyszeniach, polskie związki sportowe mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, w szczególności związanych z przedmiotem i celami ich działalności (art. 1 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach). Polski związek sportowy, jakim jest Polski Związek Strzelectwa Sportowego, może być utworzony, jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie. Utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (art. 7 ust. 2). W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (art. 7 ust. 3). W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo do: (1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; (2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek, z wyjątkiem reguł dyscyplinarnych dotyczących dopingu w sprcie; (3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy; (4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, m.in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa, postanowieniami statutu oraz postanowieniami regulaminów tego związku (ust. 4). Zatwierdza on też w drodze decyzji statut polskiego związku sportowego oraz jego zmiany (art. 21 ust. 1). Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansowywać uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Tenże minister, w myśl art. 29 ust. 7 ww. ustawy, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio. Zgodnie z kolei z § 11 pkt 1 Statutu PZSS podstawowymi celami tego Związku są: wszechstronny rozwój i upowszechnianie wszystkich dyscyplin sportu zaliczanych do sportu strzeleckiego, zapewnienie polskiemu sportowi strzeleckiemu wysokiej rangi w sportowym współzawodnictwie międzynarodowym, reprezentowanie, ochrona praw i interesów oraz koordynacja działań wszystkich członków Związku. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że PZSS jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jak wskazuje natomiast utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy informacja ta ma związek z wykonywaniem zadania publicznego. Nie można przyjmować, że jeśli taki podmiot wykonuje zadania publiczne, to jest zawsze zobowiązany do udostępnienia informacji. Jeśli informacja nie dotyczy wykonywanych przezeń zadań publicznych, to w konsekwencji, jednocześnie, określony podmiot nie występuje w roli podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (zob. wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2917/15 oraz z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 242/17). W niniejszej sprawie organ, rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2025 r. złożony w trybie dostępu do informacji publicznej o udostępnienie informacji dotyczących aktów uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Delegatów, protokołów posiedzeń Walnego Zgromadzenia Delegatów i Zarządu PZSS, regulaminów, programów działania Zarządu, planów działania i planów finansowych Związku, sprawozdań z działalności Związku, zasad funkcjonowania i regulaminu Biura Związku oraz zakresu czynności pracowników Biura nie poddał go w ogóle ocenie w kontekście tego, czy żądane informacje mają związek z wykonywaniem przez PZSS zadań publicznych, a tym samym, czy mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, lecz odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej. Powołując się na nadużycie prawa do informacji publicznej, organ wskazał na kontekst złożonego wniosku tj. zakrojoną przeciwko organowi, zorganizowaną akcję prowadzoną przez środowisko związane ze Stowarzyszeniem [...] z siedzibą w W., której celem był sprzeciw przeciwko zmianie Regulaminu w zakresie uzyskiwania patentów strzeleckich w ramach PZSS, z czym nie zgadzało się to Stowarzyszenie. To spowodowało, jak wskazał organ, że w wyniku tejże akcji w okresie 13-23 kwietnia 2025 r. do organu wpłynęły 72 wnioski zredagowane według jednolitego schematu (analogiczna treść, tożsame zakresy żądanych danych, ten sam układ numeracji punktów) i pochodzące od członków lub sympatyków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W.. Zdaniem organu, seryjność, masowość i instrumentalny charakter podobnych wniosków wskazuje na nadużycie prawa do informacji publicznej. Odnosząc się do powyższej argumentacji organu, należy przede wszystkim podkreślić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna "nadużycia prawa do informacji publicznej" jako przesłanki odmowy jej udostępnienia. Stanowisko takie zostało natomiast wypracowane w piśmiennictwie i orzecznictwie, gdzie podkreśla się, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa, 2005 r., s. 146-147; wyroki NSA: z dnia 16 października 2015 r. sygn. akt I OSK 1992/14; z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1601/15; z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2642/16). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt III OSK 5540/21 wskazał, że w polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo podmiotowe dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, przyjmuje się, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, a nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej jest przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Nadużycie prawa do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, kontroli przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Celem u.d.i.p. nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione, czy też stworzenie formalnych mechanizmów umożliwiających destrukcję działalności organów władzy publicznej. W pierwszym przypadku informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków, np. w trybie k.p.c. (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15), w drugim przypadku dochodzi do naruszenia obowiązku wyrażonego w przepisie art. 82 Konstytucji przez brak troski o dobro wspólne. Wprawdzie w u.d.i.p. nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W związku z powyższym w każdym indywidualnym przypadku zachowanie wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić płynące wobec niego wartości, a przede wszystkim nadrzędne zasady. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 799/12; Nadużywane prawa do informacji publicznej - Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, A. Piskorz-Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008). Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika. Nadużycie prawa do informacji publicznej może zatem zachodzić wtedy, gdy takie prawo dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Dopiero w następnej kolejności należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. W niniejszej sprawie organ nie dokonał oceny, czy wszystkie informacje żądane we wniosku skarżącego mają charakter informacji publicznej. Jednocześnie, powołując się w decyzji na znaczną liczbę wniosków które wpłynęły do PZSS w okresie 13-23 kwietnia 2025 r. od członków lub sympatyków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. organ podniósł, że zakres danych żądanych w poszczególnych wnioskach powtarzał się, wiele wniosków miało tożsamą treść. Z powyższego wynika, że nie zachodziła konieczność odrębnej realizacji 72 wniosków, lecz de facto przygotowanie odpowiedzi na co najwyżej kilkanaście wniosków. Tym samym eksponowanie przez organ liczby wniosków w kontekście nadużycia prawa do informacji publicznej nie jest, zdaniem Sądu, w tym wypadku uzasadnione. Jako gołosłowne należy w związku z tym oceniać stwierdzenia organu, że realizacja tak znacznej liczby wniosków doprowadziłaby do paraliżu organu. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 2 września 2025 r. sygn. akt III OSK 532/25, u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji, podmioty zobowiązane. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazano natomiast jak duży nakład pracy byłby niezbędny dla realizacji poszczególnych wniosków, przy czym nie oceniono nawet, w jakim zakresie wnioski odnoszą się do informacji publicznej, a w jakim żądania wniosków informacji publicznej nie dotyczą. Nie przywołano przekonywującej argumentacji dającej prymat nieuzasadnionym znacznym kosztom (organizacyjnym, technicznym, finansowym) przygotowania żądanej informacji nad transparentnością działania podmiotu w sferze publicznej i związaną z tym realizacją obowiązku informacyjnego, które swe źródło czerpie w gwarancjach konstytucyjnych (art. 61 § 1 Konstytucji RP) . W nawiązaniu do jawnej sfery działalności PZSS należy ponadto mieć na względzie, że zarządzenie nr 19 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 24 października 2024 r. w sprawie wytycznych dla komórek organizacyjnych Ministerstwa Sportu i Turystyki przygotowujących programy dotacyjne w zakresie transparentności beneficjentów (Dz. Urz. Z 2024 r. poz. 22) nakłada na PZSS, jako beneficjenta programów dotacyjnych Ministra Sportu i Turystyki, obowiązek publikowania na stronie internetowej szeregu informacji, w tym tych dotyczących finansów PZSS. Gdyby zatem PZSS, w ramach zapewnienia transparentności swojego funkcjonowania, zamieścił na stronie internetowej informacje wymienione w ww. zarządzeniu to zarówno skarżący, jak i inni wnioskodawcy, nie musieliby ubiegać się o udostępnienie wielu informacji dotyczących finansów PZSS w trybie dostępu do informacji publicznej. Publikowanie co roku sprawozdań z działalności PZSS w BIP Ministerstwa Sportu i Turystyki nie zwalnia natomiast PZSS z obowiązku udostępniania informacji nie objętych tymi sprawozdaniami, a dotyczących realizacji zadań publicznych, w trybie dostępu do informacji publicznej. Rację ma zatem skarżący, zarzucając, że organ nie wykazał w realiach niniejszej, iż doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Wydając zaskarżoną decyzję, PZSS dopuścił się więc naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa dostępu do informacji o działalności organu oraz prawa procesowego, tj. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieuprawnioną odmowę dostępu do informacji publicznej. Podkreślić jednocześnie wypada, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że decyzja odmowna powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, z której wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości z jakich względów uznał, że w danym przypadku doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, zastosowanie przesłanki nadużycia prawa do informacji publicznej może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a ograniczenie przez organ konstytucyjnego prawa do dostępu do informacji publicznej wymaga od organu starannego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia z powołaniem się na indywidualne okoliczności danej sprawy świadczące w sposób niebudzący wątpliwości, że strona, która wystąpiła z jednym wnioskiem, nadużywa przysługujących jej uprawnień. PZSS w niniejszej sprawie nie dopełnił powyższych obowiązków. Uzasadnione jest w tej sytuacji postawienie zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany będzie przed wszystkim do ustalenia i wyjaśnienia, czy informacje żądane we wniosku skarżącego mają związek z wykonywaniem przez PZSS zadań publicznych, a tym samym, czy jest on zobowiązany, ewentualnie w jakim zakresie jest zobowiązany, do ich udostępnienia w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli bowiem jakaś informacja nie dotyczy wykonywanych zadań publicznych, to w konsekwencji PZSS nie jest zobowiązany do jej udostępnienia. Dopiero w oparciu o tak poczynione ustalenia organ winien ponownie ocenić, czy są podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W przypadku natomiast dalszego twierdzenia, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, organ zobowiązany będzie do rzetelnego wyjaśnienia swojego stanowiska z uwzględnieniem regulacji art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji obejmujących uiszczony wpis sądowy, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.