II SA/Wa 1225/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej – oddala skargę – Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiającą wypłaty K. P. odprawy mieszkaniowej. W powyższej decyzji wskazano na następujące ustalenia faktyczne oraz prawne. W dniu [...] stycznia 2014 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wpłynął wniosek K. P. o wypłatę odprawy mieszkaniowej w związku ze śmiercią jej męża W. P. W. P. z dniem [...] września 2010 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i do dnia śmierci tj. [...] grudnia 2013 r. posiadał prawo do emerytury wojskowej. O wypłatę odprawy mieszkaniowej ubiegał się jeszcze za życia W. P. Jednakże wobec niespełnienia przesłanek do wypłaty tego świadczenia Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję, którą odmówił W. P. wypłaty odprawy mieszkaniowej. Na skutek wniesionego przez stronię odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W związku z wniesioną przez pełnomocnika strony skargą, rozstrzygnięcia organów Agencji zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1604/11 oddalił skargę strony na decyzję Prezesa WAM a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt I OSK 359/12 oddalił skargę kasacyjną strony od powyższego wyroku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] odmówił wypłaty odprawy mieszkaniowej K. P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że art. 23 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika, iż w razie śmierci żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny lub nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkaniowego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 6, o ile do dnia śmierci nabył uprawnienia do emerytury wojskowej albo jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową odprawa mieszkaniowa wypłacana jest (art. 47 ust. 3) osobom uprawnionym w częściach równych. Osobami uprawnionymi są wspólnie zamieszkali w dniu śmierci: małżonek, zstępni, wstępni, osoby przysposobione i osoby przysposabiające. Zatem prawo do wypłaty mieszkaniowej na rzecz ww. osób przysługuje wyłącznie po śmierci żołnierza. Natomiast mąż K. P. w chwili śmierci był emerytem wojskowym stąd brak jest przesłanki do wypłaty odprawy mieszkaniowej na jej rzecz. Od powyższej decyzji K. P. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła: błędną wykładnię art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) polegającą na przyjęciu, iż żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony ze służby po dacie 1 lipca 2004 r., w stosunku do którego nie wydano decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wbrew temu przepisowi nie przysługuje odprawa mieszkaniowa, niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), a tym samym przyjęcie, że skoro w stosunku do odwołującego nie można było wydać decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, to automatycznie utracił on prawo do odprawy mieszkaniowej, błędną wykładnię art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116 poz. 1203 ze zm.), a tym samym przyjęcie, iż skoro odwołujący się zachował po dniu 1 lipca 2004 r. prawo do zajmowanej kwatery służbowej, to nie nabył prawa do odprawy mieszkaniowej. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności odwołał się do regulacji zawartej w art. 23 ust. 1, 2, 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Następnie ocenił, że uregulowania zawarte w art. 23 ust. 1 i 2 ww. ustawy o zakwaterowaniu dotyczą wyłącznie żołnierza. Ponieważ skarżąca nie jest żołnierzem, nie spełnia przesłanek określonych w tych przepisach. Z tych względów chybione jest jej twierdzenie, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 23 ust. 1 lit. a) ustawy o zakwaterowaniu. Przepis ten nie może również stanowić uzupełnienia podstawy art. 23 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy. Uregulowania ujęte w poszczególnych ustępach cytowanego art. 23 dotyczą bowiem różnych podmiotów. W niniejszej sprawie - zdaniem organu - nie wystąpiły również przesłanki zawarte w ust. 3 pkt 1-3 cytowanego przepisu, bowiem przepisy te mają zastosowanie w razie śmierci żołnierza pełniącego czynną służbę, natomiast W. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września 2010 r. i w dacie śmierci tj. [...] grudnia 2013 r. posiadał prawo do emerytury wojskowej. Organ wskazał, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) wyraźnie wskazują, że odprawa mieszkaniowa, w określonych ustawą przypadkach, przysługuje wyłącznie członkom rodziny zmarłego żołnierza. Z żadnych natomiast przepisów prawa nie wynika, by odprawa mieszkaniowa przysługiwała członkom rodziny zmarłych emerytów wojskowych. Z tych względów organ odwoławczy stwierdził, iż stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. P. zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego poprzez: - błędną wykładnię art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) polegającą na przyjęciu, iż żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony ze służby po dacie 1 lipca 2004 r., w stosunku do którego nie wydano decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wbrew temu przepisowi nie przysługuje odprawa mieszkaniowa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organ administracji publicznej daje sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez K. P. skargi Sąd doszedł do przekonania, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który Sąd w tym składzie w pełni aprobuje, że realizacja prawa do odprawy mieszkaniowej nie następuje ex lege. Osoba uprawniona w celu uzyskania odprawy zobowiązana jest złożyć wniosek (por. wyroki NSA z 5 października 2012 r., I OSK 300/12 i z 21 listopada 2012 r., I OSK 694/12 publ.https://cbois.nsa.gov.pl). Na wnioskowy charakter sprawy o wypłatę odprawy mieszkaniowej wskazuje treść art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Stosownie do ust. 2 tego artykułu dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Wydanie decyzji następuje po przedstawieniu jednego z następujących dokumentów: 1) zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej wydanego przez wojskowy organ emerytalny; 2) zaświadczenia o przyczynach zwolnienia z czynnej służby wojskowej wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej lub nie uzyskał uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej; 3) zaświadczenia o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową wydanego przez właściwy organ wojskowy; 4) decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, wydanym przez właściwy organ wojskowy, jaką żołnierz zawodowy będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia czynnej służby wojskowej. Z kolei, art. 47 w ust. 5 omawianej ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, na jego wniosek, wydaje się decyzję i wypłaca odprawę mieszkaniową w pełnej wysokości. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza i dalszego pełnienia służby, odprawa ponowna i jej wyrównanie za pozostały okres nie przysługuje. Skoro zatem art. 47 ust. 2 omawianej ustawy odsyła do ust. 5 tego przepisu, to wydanie przez dyrektora oddziału regionalnego decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, następuje tylko na wniosek. Wniosek ten może złożyć żołnierz, a w razie jego śmierci osoba uprawniona określona w ust. 3 art. 23 ww. ustawy. Wprawdzie w ust. 5 art. 47 ustawy mowa jest o wniosku żołnierza zawodowego, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, to jednak literalna wykładnia tego przepisu doprowadziłaby do sytuacji, że uprawnienia do odprawy mieszkaniowej przysługujące w razie śmierci żołnierza nie byłyby realizowane. Odczytanie treści powyższego przepisu musi odbywać się zatem w łączności z art. 23 ust. 3 ustawy. Trafność tego poglądu potwierdza także zdanie drugie ust. 2 art. 47 omawianej ustawy, który stanowi, że wydanie decyzji (o wypłacie odprawy mieszkaniowej) następuje po przedstawieniu (przez wnioskodawcę) jednego z wymienionych tam dokumentów, m.in. zaświadczenia o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową wydanego przez właściwy organ wojskowy. Dopiero zatem złożenie wniosku wraz z jednym z wymaganych dokumentów, w zależności od stanu faktycznego sprawy, rodzi po stronie organu obowiązek wydania decyzji w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca taki wniosek złożyła w dniu [...] stycznia 2014 r. i wszczął on postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej. Art. 23 ust. 3 i 4 ustawy stanowią, że w razie śmierci żołnierza wspólnie z nim zamieszkałym w dniu jego śmierci: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym przysługują uprawnienia m.in. do odprawy mieszkaniowej. Przywołane przepisy przewidują więc przejście uprawnienia do odprawy mieszkaniowej, ale następuje to po spełnieniu warunków określonych w ust. 3. W niniejszej sprawie wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej złożyła K. P. wdowa po zmarłym W. P., który w dniu śmierci był emerytem wojskowym. Słusznie wskazuje organ, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyraźnie wskazują, że odprawa mieszkaniowa w określonych przypadkach przysługuje wyłącznie członkom rodziny zmarłego żołnierza. Z żadnych natomiast przepisów prawa nie wynika aby odprawa mieszkaniowa przysługiwała członkom rodziny zmarłych emerytów wojskowych. Wskazać należy, iż o odprawę mieszkaniową ubiegał się już zmarły W. P. Jednak wobec niespełnienia przez niego przesłanek do wypłaty tego świadczenia Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2011 r. decyzję, którą odmówił W. P. wypłaty odprawy mieszkaniowej. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W związku z wniesioną przez pełnomocnika strony skargą, rozstrzygnięcia organów Agencji zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1604/11 oddalił skargę strony na decyzję Prezesa WAM a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt I OSK 359/12 oddalił skargę kasacyjną strony od powyższego wyroku. Biorąc pod uwagę, iż odprawa mieszkaniowa nie przysługiwała W. P. zgodzić się należy z organami, iż tym bardziej nie przysługuje ona wdowie po nim. Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że organ dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy do normy prawnej będącej podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji, prawidłowo przy tym wykładając jej treść. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy, albowiem adresatem tego przepisu są żołnierze służby stałej, a - co w sprawie niesporne - skarżąca warunku tego nie spełnia. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 23 ustawy o zakwaterowaniu jest nieskuteczny. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.