II SA/Wa 1260/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-08
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Danuta Kania, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie organu Policji o zwrot nienależnie pobranego przez funkcjonariusza równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ulega przedawnieniu na podstawie art. 107 ustawy o Policji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roszczenie organu Policji o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego podlega przedawnieniu na podstawie art. 107 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie, po prawomocnym oddaleniu skargi na decyzję uchylającą przyznanie równoważnika, roszczenie o zwrot stało się wymagalne i uległo przedawnieniu po upływie trzech lat od tej daty, ponieważ organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do dochodzenia tego roszczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego przez funkcjonariusza Policji, J. K., równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od czerwca 2007 r. do stycznia 2009 r. Funkcjonariusz początkowo otrzymał równoważnik, jednak po ujawnieniu, że jego żona również pobierała świadczenie za brak lokalu, postępowanie zostało wznowione, a decyzja przyznająca równoważnik uchylona. Następnie organ Policji wszczął postępowanie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia roszczenia. Organy Policji utrzymały w mocy decyzję o zwrocie świadczenia, uznając, że nie doszło do przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] orzekającą o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez J. K., w łącznej kwocie brutto 6.565,30 zł (słownie: sześć tysięcy pięćset sześćdziesiąt pięć złotych i trzydzieści groszy), tj. za okres od [...] czerwca 2007 r. do [...] stycznia 2009 r. (powyższa kwota w części była opodatkowana).
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
J.K. jest funkcjonariuszem Komendy [...] Policji - policjantem w służbie stałej - mianowanym w dniu [...] lipca 1997 r.
Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] przyznał wymienionemu funkcjonariuszowi prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] czerwca 2007 r.
W dniu 12 stycznia 2009 r. J. K. poinformował o przydziale - na podstawie decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. - na rzecz K.K.(żony zainteresowanego) lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w W., jak również poinformował, że żona pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekł o uchyleniu ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] oraz o odmowie przyznania wymienionemu funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2143/09 oddalił skargę J. K. na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 14 maja 2010 r.
Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Komendant [...] Policji poinformował J. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszenia wyjaśnień i żądań.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. wymieniony funkcjonariusz złożył do organu wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazał na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zauważył, że z uwagi na upływ czasu roszczenie nie może być egzekwowane. Jednocześnie funkcjonariusz zaznaczył, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 107 ust. 2 ww. ustawy, które mogłyby stanowić przesłankę nieuwzględnienia przedawnienia roszczenia przez właściwy organ.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 92 ustawy o Policji oraz § 5 i § 7 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., orzekł o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez J. K., w łącznej kwocie brutto 6.565,30 zł, za okres od [...] czerwca 2007 r. do [...] stycznia 2009 r.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. wymieniony funkcjonariusz złożył odwołanie od ww. decyzji do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, z uwagi na przedawnienie roszczenia.
Komendant Główny Policji nie stwierdził podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] wskazał, że zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 ww. ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Stosownie natomiast do art. 92 ust. 1 ww. ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania, cofania i zwracania tego świadczenia unormowane zostały natomiast w przywołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r.
W świetle § 4 ww. rozporządzenia, w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. Przepis ten wyklucza zatem wypłatę świadczenia w przypadku jeżeli jest on wypłacany współmałżonkowi, bez względu na fakt, czy pozostaje on w służbie w Policji, czy też pobiera przedmiotowe świadczenie z innego źródła. Zasadnicze znaczenie ma sam fakt otrzymania równoważnika. W myśl § 3 rozporządzenia, ustalenia uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że w składanych oświadczeniach mieszkaniowych, miedzy innymi z 2007 r., J. K. podał informację, że zapis oświadczenia odnoszący się do świadczeń pobieranych przez członków rodziny jego nie dotyczy. Dopiero w raporcie z dnia [...] stycznia 2009 r. poinformował o fakcie pobierania przez żonę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Stosownie do treści § 7 omawianego rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: (1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość, (2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.
Organ odwoławczy stwierdził, że od dnia [...] czerwca 2007 r. skarżący otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu na podstawie decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Podstawę wypłaty równoważnika stanowiło oświadczenie mieszkaniowe funkcjonariusza z dnia [...] lipca 2007 r., w którym J. K. nie poinformował o fakcie pobierania przez żonę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wpływ tej okoliczności na uprawnienie do świadczenia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2143/09.
W świetle powyższego wyczerpana została przesłanka z § 7 pkt 1 ww. rozporządzenia, stanowiąca podstawę do orzeczenia o zwrocie pobranego przez J. K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Zdaniem organu odwoławczego, nieuzasadniony jest zarzut odwołania dotyczący przedawnienia roszczenia wobec faktu zaniechania wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego przez okres 6 lat od wydania decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu tego świadczenia. Postępowanie wznowieniowe - prowadzone w trybie art. 145 k.p.a. - jest bowiem postępowaniem odrębnym od postępowania mającego na celu odzyskanie nienależnie wypłaconego świadczenia. Kwestię zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego reguluje § 7 ww. rozporządzenia. Stan faktyczny sprawy uprawniał organ do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika, zaś dla wyniku tej sprawy nie miało żadnego znaczenia rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia.
Nieuzasadnione jest również powołanie przez funkcjonariusza, jako podstawy przedawnienia roszczenia, odesłania zawartego w art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.) do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.), bowiem przepisy dotyczące zwrotu wynagrodzenia przez pracownika nie mają zastosowania do funkcjonariuszy Policji, wobec których stosunek służbowy nawiązuje się w oparciu o przepisy ustawy o Policji a nie na podstawie umowy o pracę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] J.K. zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach skargi skarżący ponownie powołał art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, wskazując, że z uwagi na upływ niemal 6 lat od daty wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 13 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 2143/09) oddalającego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...], roszczenie nie może być egzekwowane. Na poparcie swego stanowiska powołał orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1260/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sprawy był zwrot pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który to równoważnik był wypłacany skarżącemu w okresie od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2009 r.
Regulacja dotycząca wskazanego powyżej zagadnienia znalazła się w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015r., poz. 355) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (ust. 2).
Stosownie natomiast do § 7 ww. rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: (1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość; (2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.
Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu, o jakim mowa w § 7 pkt 1 ww. rozporządzenia są: (1) wystąpienie zmian mających wpływ na istnienie lub wysokość uprawnienia do tego równoważnika, (2) niepoinformowanie przez funkcjonariusza we właściwym trybie o tych zmianach, (3) nienależne pobranie równoważnika pieniężnego, (4) związek przyczynowy pomiędzy dwoma pierwszymi przesłankami, a nienależnym pobraniem równoważnika.
Z materiału aktowego bezspornie wynika, że Komendant [....] Policji decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] przyznał skarżącemu – J. K. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] czerwca 2007 r. Pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. skarżący powiadomił organ o przydziale - na podstawie decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] na rzecz żony – K.K. - lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w W. Jednocześnie poinformował o fakcie pobierania przez żonę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił ww. decyzję oraz odmówił przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2143/09 oddalił skargę J.K. na ww. decyzję organu II instancji. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 14 maja 2010 r.
Poza sporem jest również, że postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. zostało wszczęte przez organ Policji w dniu [...] marca 2016 r. W tej bowiem dacie skarżącemu zostało doręczone zawiadomienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2016 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Komendant [...]Policji, powołując w podstawie prawnej art. 92 ustawy o Policji oraz § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r., orzekł o zwrocie przez J.K. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie brutto 6.565,30 zł, za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. Na skutek złożenia odwołania przez funkcjonariusza, Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W tym stanie rzeczy istota sporu sprowadza się do oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa istniała podstawa do dochodzenia przez organ Policji należności z tytułu zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czy też roszczenie to uległo przedawnieniu z mocy art. 107 ustawy o Policji.
Przepis ten stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (ust. 1). Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust. 2). Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: (1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, (2) uznanie roszczenia (ust. 3).
W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z poglądem zaprezentowanym przez organ I instancji, a zaaprobowanym przez organ odwoławczy, że skoro powołany wyżej art. 107 ustawy o Policji zawarty został w rozdziale 9 tejże ustawy zatytułowanym "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", to nie dotyczy spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej zawartych w rozdziale 8 ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a w konsekwencji nie dotyczy świadczeń i należności pieniężnych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1294/14 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie stwierdzono: "przepis ten (art. 107 § 1 ustawy o Policji) zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Przekonuje o tym jego literalna wykładnia. Po myśli tej regulacji: "roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne", a zatem jej zakres obejmuje "inne świadczenia" związane ze służbą w Policji, w tym także świadczenia wynikające z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy o Policji. Odmienny pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 98/09 (publ. w CBOSA) wyrażony został w innym stanie faktycznym i dotyczył roszczenia policjanta o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Sąd wskazał, że zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie wykonawcze do niej, nie określają terminu, w ciągu którego policjant może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, natomiast w rozpoznawanej sprawie chodziło o ramy czasowe wystąpienia o wypłatę świadczenia wypłacanego miesięcznie (§ 2 ust. 4 rozporządzenia) za okresy wsteczne. Pod tym względem świadczenie to podobne jest do innych dodatków płacowych, które niewątpliwie ulegają przedawnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego policjant z chwilą spełnienia przesłanek warunkujących powstanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego posiada roszczenie o jego wypłatę".
Powyższy pogląd, odnośnie zastosowania instytucji przedawnienia roszczeń (art. 107 ustawy o Policji) do spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej policjantów, w tym do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zaprezentowany został również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 210/09 (publ. j.w.).
Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że art. 107 ustawy o Policji ma zastosowanie do świadczeń i należności pieniężnych wynikających również z przepisów rozdziału 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a zatem także do należności pieniężnych organu Policji wynikających z tytułu nienależnie pobranego przez funkcjonariusza Policji równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wynika, że w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie roszczenia z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Zaznaczyć należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2143/09, oddalający skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia - w trybie wznowieniowym - decyzji przyznającej skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego oraz odmowy przyznania tego świadczenia, stał się prawomocny od dnia 14 maja 2010 r. Oddalając skargę Sąd podzielił stanowisko organu, iż przedmiotowe świadczenie zostało pobrane przez skarżącego nienależnie. W konsekwencji, od tej daty walor prawomocności uzyskała powyższa decyzja ostateczna z dnia [...] października 2009r. Roszczenie organu Policji o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego stało się zatem wymagalne od dnia 14 maja 2010 r. i uległo przedawnieniu po upływie trzech lat od daty uprawomocnienia się ww. decyzji ostatecznej - stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Zatem w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, tj. w dniu 10 marca 2016 r., roszczenie to było już przedawnione i jako takie nie mogło być dochodzone przez organ Policji. Z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 107 ust. 2 ww. ustawy, które mogłyby usprawiedliwiać opóźnienie w dochodzeniu roszczenia. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że organ podjął jakiekolwiek czynności w celu dochodzenia roszczenia. Nie miało też miejsca uznanie roszczenia w rozumieniu art. 107 ust. 3 ww. ustawy.
Z tych względów zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta [...] o Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez J. K., w łącznej kwocie brutto 6.565,30 zł, podlegała uchyleniu. W sprawie doszło do naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie twierdzenia organu Policji, iż postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest postępowaniem odrębnym od postępowania wznowieniowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] października 2009 r. nr [...], stwierdzić należy, że dopiero przesądzenie kwestii, iż równoważnik pieniężny został pobrany nienależnie przez skarżącego (a więc spełnienie przesłanki z § 7 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.), stanowiło dla organu podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, jednak przy uwzględnieniu rygorów wynikających z art. 107 ustawy o Policji.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło