II SA/Wa 1263/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. wniosku Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2013 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi J. I. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nadania stopnia nauczyciela mianowanego postanawia: odmówić dopuszczenia Wójta Gminy J. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie J. I. uczyniła postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Postanowieniem tym Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2000 r. nr [...] o nadaniu B.D. stopnia nauczyciela mianowanego. W piśmie z dnia 10 września 2013 r. Wójt Gminy [...] wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Wójt zasadność złożonego wniosku wywiódł z posiadanego przez siebie statusu organu prowadzącego szkołę (art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tekst jednolity Dz. U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Wskazał bowiem, że w dniu 21 sierpnia 2012 r., działając właśnie jako organ prowadzący szkołę, powierzył stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] B. D. od dnia [...] wrzesnia 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Z kolei pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez WSA w Warszawie w przedmiocie uwzględnienia interesu prawnego skarżącej J. I., a w dalszej konsekwencji merytoryczne rozpoznanie przez właściwy organ administracji kwestii posiadania przez B. D. kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela i pełnienia funkcji dyrektora szkoły będzie miało bezpośredni wpływ na zakres obowiązków Wójta Gminy [...] zarówno jako organu prowadzącego szkołę, jak też organu odpowiedzialnego za sprawne i prawidłowe funkcjonowanie placówki na podstawie przepisów przywołanej ustawy o systemie oświaty. Zdaniem wnioskodawcy oznacza to zatem, że wynik postępowania dotyczy interesu prawnego Wójta, ponieważ jest on nie tylko organem prowadzącym szkołę, ale także pracodawcą B. D., a ocena posiadanych przez obecnego dyrektora szkoły kwalifikacji do zajmowania tego stanowiska jest w istocie oceną legalności jej zatrudnienia, za które to zatrudnienie odpowiada w świetle prawa Wójt. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Minister Edukacji Narodowej wniósł o wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia Wójta Gminy [...] w charakterze uczestnika postępowania w niniejszej sprawie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, Minister Edukacji Narodowej powołał się na treść przepisu art. 33 § 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm.) i stwierdził, że skoro przepis ten jako podstawę do skutecznego ubiegania się o przyznanie statusu uczestnika postępowania wymienia interes prawny, to interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a w przypadku wnioskodawcy normy takiej nie ma. Natomiast interes faktyczny nie może być podstawą wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika. W tym zakresie Minister powołał się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto zwrócił uwagę, że kwestia samego statusu Wójta Gminy [...] jako strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności aktu nadania B. D. stopnia nauczyciela aminowanego była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. I tak, wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1117/12 WSA w Warszawie oddalił skargę Wójta Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] o nadaniu B. D. stopnia nauczyciela mianowanego ze względu na brak po stronie Wójta Gminy [...] przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Przepis ten otwiera możliwość udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym innym podmiotom, poza skarżącym i organem administracji publicznej, a te inne podmioty uzyskują status uczestników postępowania. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 33 § 2 ustawy, przyznanie statusu uczestnika postępowania zostało jednak uzależnione od posiadania przez osobę zgłaszającą wniosek legitymacji materialnoprawnej w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, bowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć interesu osoby zgłaszającej udział w charakterze uczestnika (tak T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis, W-wa 2011, str. 251). Z kolei, jak wskazuje się w orzecznictwie, interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny, to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. I OSK 755/06, Lex nr 337023). Indywidualny interes prawny, to także interes własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny. Dlatego nie można stać się uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego wyłącznie na podstawie stosunków prawnych z innymi podmiotami (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. II OZ 240/11, Lex nr 786168 oraz postanowienie NSA z dnia 9 maja 2008 r., sygn. II OZ 416/08, Lex nr 527718). W niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] zgłoszenie o dopuszczenie w charakterze uczestnika oparł na ogólnych kompetencjach przypisanych mu ustawą o systemie oświaty, a mianowicie na przepisie art. 5 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy, który stanowi, że szkoła może być zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego oraz w istocie na przepisie art. 36 a ust. 1 tejże ustawy, który stanowi, że stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Z powyższych kompetencji wywiódł swój interes prawny w sprawie, stwierdzając, że wynik kontroli legalności działań organów administracji w sprawie oceny kwalifikacji dyrektora szkoły będzie miał wpływ na jego obowiązki względem dyrektora i jednocześnie nauczyciela zatrudnionego w szkole, tzn. będzie miał wpływ na obowiązki, które wykonuje wobec dyrektora jako organ prowadzący szkołę, a przede wszystkim jako jego pracodawca. Tym samym oznacza to, że interes prawny wywiódł z sytuacji prawnej innego podmiotu, w tym wypadku z sytuacji prawnej B. D. – uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Powołał się przy tym na takie związki prawne, które nie zostały oparte na przepisach prawa administracyjnego zastosowanych przez orzekające w sprawie organy. Są to zatem związki prawne leżące poza przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą J. I. Oczywistym bowiem jest, że przepisy normujące uprawnienia i obowiązki organu prowadzącego szkołę nie były stosowane ani przez [...] Kuratora Oświaty ani Ministra Edukacji Narodowej w postępowaniu dotyczącym nadzwyczajnej kontroli decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie nadania B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W rezultacie Wójt Gminy [...] powołał się na tego rodzaju związki prawne łączące go z uczestnikiem postępowania, które nie mieszczą się w pojęciu własnego interesu prawnego opartego na przepisie prawa materialnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonych w sprawie postanowień. W dalszej konsekwencji oznacza to, że wniosek został zgłoszony przez osobę nieposiadającą legitymacji materialnoprawnej w postępowaniu zakończonym postanowieniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. Z tych względów, na podstawie art. 33 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji postanowienia.