II SA/Wa 1305/13

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-12

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wejściu w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., powinien być rozpoznany na podstawie przepisów dotychczasowych, jeśli postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., powinien być rozpoznany na podstawie przepisów dotychczasowych, jeśli postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia. Wynagrodzenie dla adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA zostało ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych, z uwzględnieniem stawki minimalnej i podatku VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata E. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej. Adwokat E. P. została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu, sporządziła i wniosła skargę kasacyjną, a także reprezentowała stronę przed NSA. Sąd przyznał część wnioskowanej kwoty, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata E. P. kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł tytułem podatku VAT. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. P. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Na wniosek skarżącego zostało przyznane mu w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla strony wyznaczyła adwokata E. P. (k-45 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. oddalił wniesioną skargę, a postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. przyznał pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie. Wyznaczona adwokat pismem z dnia 3 lipca 2014 r. złożyła w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku oraz wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, w wysokości 150% stawki minimalnej, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części (k-85-87 akt). Nadto reprezentowała skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2147/14 (k-120 akt). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie w II instancji wszczętej wniesieniem skargi kasacyjnej w dniu 3 lipca 2014 r. zostało zakończone po wejściu w życie nowych przepisów, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2147/14, stąd do rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Jak wynika z akt sprawy, adw. E. P. została ustanowiona pełnomocnikiem dla skarżącego przed sądem I instancji. Po oddaleniu wniesionej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sporządziła i wniosła w imieniu strony skargę kasacyjną od wydanego wyroku i reprezentowała skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały wskazane czynności procesowe, za które przysługuje zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w drugiej instancji. Z przepisu tego wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji występował w sprawie ten sam adwokat, który brał udział w sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne adwokatowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 41,40 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 221,40 zł. Ponadto ustanowiona adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożyła wymagane oświadczenie. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika w zakresie wysokości wynagrodzenia, należy stwierdzić, że stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jednocześnie, zgodnie z § 19 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne, szczególne okoliczności, które w znacznym stopniu zwiększyły nakład pracy wyznaczonego adwokata. Podjęte czynności należy uznać za typowe działania, wykonywane przez pełnomocników, w tego typu sprawach (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r., II FZ 878/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto pełnomocnik nie wskazał żadnych okoliczności, wymagających zwiększonego nakładu pracy, ani też nie podał na czym miałaby polegać jego szczególna aktywność, o której mowa w orzecznictwie, uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II AKz 350/06, KZS 2006/10/21, LEX nr 208197). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło