II SA/Wa 1320/22

WyrokWSA w Warszawie2023-01-23

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Rada Doskonałości Naukowej) prawidłowo utrzymał w mocy uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Prawne odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego, pomimo zarzutów skarżącego o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, braku odniesienia się do wszystkich argumentów odwołania oraz dowolnej ocenie stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata ani wartości naukowej rozprawy habilitacyjnej. Kontrola sądu ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania nie naruszono trybu określonego przepisami prawa, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, pomimo zarzutów skarżącego, sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji, w szczególności zasady czynnego udziału strony, która w postępowaniach habilitacyjnych jest ograniczona w stosunku do ogólnych zasad KPA. Ocena dorobku naukowego przez recenzentów i organy jest subiektywna i nie podlega merytorycznej kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. wniósł skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN) utrzymującą w mocy uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. Kandydat przedstawił jako osiągnięcie naukowe książkę. Po przeprowadzeniu postępowania przez Komisję Habilitacyjną i Radę Naukową, które wydały negatywne opinie, skarżący wniósł odwołanie do RDN. RDN utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej, uznając, że dorobek naukowy skarżącego nie stanowił znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej i nie wykazywał istotnej aktywności naukowej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, w tym zasady czynnego udziału strony, brak odniesienia się do wszystkich argumentów odwołania oraz dowolną ocenę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Michał Sułkowski, Protokolant ref.staż. Maria Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę. Rada Doskonałości Naukowej (RDN) decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.; dalej ustawa o stopniach) w zw. z art. 179 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669), po rozpatrzeniu odwołania [...] K. G. (dalej także: kandydat, habilitant, skarżący) od uchwały nr [...] Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu [...] (RN U[...]) z [...] czerwca 2021 r. odmawiającej nadania ww. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne, utrzymała w mocy uchwałę RN U[...]. Jak wynika z akt sprawy, kandydat zwrócił się z wnioskiem z [...] kwietnia 2019 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (Centralna Komisja) o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauk prawnych w dyscyplinie prawo. Jako osiągnięcie naukowe przedstawił książkę pt. "[...]". Jako jednostkę organizacyjną do przeprowadzenia postępowania wskazał Wydział [...] Uniwersytetu [...]. Kandydat uzyskał tytuł zawodowy magistra na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w 1996 r. Na tym samym WydziaIe, uchwałą Rady Instytutu Nauk Prawno-Administracyjnych z dnia [...] lutego 2003 r. uzyskał stopień doktora nauk prawnych w zakresie prawa na podstawie obrony rozprawy zatytułowanej "[...]". Promotorem w przewodzie doktorskim był [...] M. W., recenzentami: [...] J. G. i [...] E. D., [...] U[...]. Kandydat nie ubiegał się uprzednio o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Postępowanie habilitacyjne prowadzone było według stanu prawnego obowiązującego na dzień złożenia wniosku, tj. ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789), mającej zastosowanie w sprawie na podstawie art. 179 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Tryb postępowania określały art. 18a-20 ustawy o stopniach i § 13-17 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. poz. 261). Centralna Komisja pismem z [...] maja 2019 r. nr [...] zwróciła się do Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] (Rada Wydziału) o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego i o wyznaczenie zgodnie z art. 18a ust. 5 pkt 2 ustawy o stopniach trzech członków komisji, w tym sekretarza komisji i jednego recenzenta. Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2019 r. podjęła: 1) uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego [...] K. G.; 2) uchwałę nr [...] w sprawie wyznaczenia przedstawicieli Wydziału [...] Uniwersytetu [...] na członków komisji habilitacyjnej w postępowaniu habilitacyjnym [...] K. G. W dniu [...] stycznia 2020 r. Centralna Komisja powołała Komisję habilitacyjną w składzie: [...] P. L. (Uniwersytet [...]) - przewodniczący, [...] D. S. (Uniwersytet [...]) [...] J. M. (Uniwersytet [...] - recenzent, [...] B. R. (Uniwersytet [...] w [...]) recenzent, [...] C. B. (Uniwersytet [...]) - recenzent, [...] A. S. (Uniwersytet [...] w [...]) - członek, [...] A. W. (Uniwersytet [...]) - członek. W skład Komisji habilitacyjnej wyznaczone zostały osoby, co do których brak jest wątpliwości co do ich bezstronności. Jako pierwszy recenzję sporządził [...] B. R. W recenzji ocenie poddane zostały poszczególne rozdziały pracy ze wskazaniem trafność i ułomność rozważań. Ta część recenzji została zakończona stwierdzeniem, że generalna ocena recenzowanej monografii jest - choć niejednoznacznie - pozytywna, tzn. spełnia kryteria określone w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o stopniach. Zajmując stanowisko w sprawie spełnienia przez habilitanta kryteriów oceny w zakresie dorobku naukowego, dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej recenzent uznał, że dorobek ten w ledwie dostatecznym spełnia kryteria ustawowe. W konkluzji recenzent stwierdził, że kandydat spełnia przesłanki do nadania mu stopnia doktora habilitowanego w zakresie nauk prawnych. Kolejna recenzja przedstawiona została przez [...] J. M. (data: [...] października 2020 r.). W recenzji ocenie formalnej i merytorycznej poddane zostały publikacje naukowe, poza wskazanym osiągnięciem naukowym. Ta część recenzji została zakończona stwierdzeniem, że nie są to osiągnięcia stanowiące znaczny wkład w rozwój nauk prawnych i habilitant nie wykazuje się istotną aktywnością naukową. Jako skromny został oceniony jego dorobek dydaktyczny i organizacyjny. Co do osiągnięcia naukowego recenzentka uznała, że praca przez swe ułomności również nie stanowi znacznego wkładu w rozwój nauk prawnych i nie jest osiągnięciem naukowym w świetle art. 16 ustawy o stopniach. W tej części recenzji ocenie poddane zostały założenia metodologiczne, struktura rozważań ze wskazaniem na wady i zalety. Wszystko to uzasadniało brak rekomendacji do nadania stopnia doktora habilitowanego. Opinię w postępowaniu w sprawie nadania stopnia naukowego [...] K. G. z [...] listopada 2020 r. przedłożył [...] – [...] D. S., w której jednoznacznie zarekomendował Komisji habilitacyjnej wyrażenie negatywnej opinii. Jego stanowisko było podyktowane zarówno krytyczną oceną monografii habilitacyjnej, jak i pozostałego dorobku naukowego, dydaktycznego i popularyzatorskiego. Dalsza recenzja przedstawiona została przez C. B., [...] U[...] (data: [...] listopada 2020 r.). Ocenie poddane zostały kwestie podziału treści na jednostki redakcyjne, tytułu książki i celu pracy, założeń metodologicznych, bazy źródłowej, warsztatu badawczego i uzyskanych wyników. Recenzent uznał, że praca w niewielkim zakresie odpowiada wymaganiom ustawowym, stanowi znaczny wkład w rozwój nauk prawnych i jest osiągnięciem naukowym - w świetle art. 16 ustawy o stopniach. Względnie pozytywnie oceniony został też pozostały dorobek naukowy, dydaktyczny i popularyzatorski. Wszystko to zaważyło na warunkowej rekomendacji wyrażenia przez Komisję habilitacyjną opinii pozytywnej w sprawie nadania habilitantowi stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych. Pisemną opinię z [...] lutego 2021 r. w niniejszym postępowaniu przedłożył Przewodniczący Komisji habilitacyjnej – [...] P. L. Opinia ta odnosi się do spełnienia przez kandydata kryteriów przewidzianych prawem i kończy się konkluzją o nie popieraniu jego wniosku. Opinia członka Komisji habilitacyjnej [...] A. S. [...] U[...], datowana jest na dzień [...] kwietnia 2021 r. W jej konkluzji opiniująca wskazała, że przedłożone osiągnięcie naukowe wnosi wkład w rozwój prawa energetycznego oraz prawa ochrony środowiska. Wyraziła także pozytywną ocenę spełnienia pozostałych przewidzianych prawem kryteriów w zakresie pozostałego dorobku naukowego, dydaktycznego i popularyzatorskiego. Opinii na piśmie nie przedstawiła [...] A. W., jednakże w trakcie posiedzenia Komisji wyraziła ustną opinię, co zostało utrwalone w materiałach postępowania. Komisja habilitacyjna, której posiedzenie odbyło się w dniu [...] kwietnia 2021 r. obradowała on-line w pełnym składzie. Z posiedzenia sporządzony został protokół ze wskazaniem na porządek obrad Komisji: 1) przedstawienie przez recenzentów wniosków wynikających z recenzji, 2) przedstawienie stanowiska pozostałych członków Komisji, 3) podjęcie uchwały zawierającej opinię Komisji w sprawie nadania/odmowy nadania [...] K. G. stopnia naukowego [...]. W pierwszym punkcie porządku obrad, Przewodniczący Komisji habilitacyjnej – [...] P. L. poprosił recenzentów o przedstawienie recenzji i wniosków końcowych. I tak, [...] J. M. odnosząc się do całokształtu dorobku naukowego uznała, że jest on skromny zarówno pod względem jakościowym, jak i ilościowym, przez co ocena była negatywna. Podobną ocenę wyraziła w stosunku do osiągnięcia naukowego. Drugi z recenzentów [...] B. R.wyraził pozytywną ocenę wniosku habilitanta, zwłaszcza w odniesieniu do oceny osiągnięcia naukowego. Ostatni z recenzentów [...] C. B. , [...] U[...] zajął stanowisko krytyczne tak wobec osiągnięcia naukowego, jak i pozostałego dorobku naukowego. Po przedstawieniu recenzji głos zabrała członek Komisji [...] A. S., [...] U[...], która w swojej wypowiedzi wyeksponowała walory i ułomności osiągnięcia naukowego, podzielając opinię o skromności pozostałego dorobku naukowego. Doceniała natomiast dorobek dydaktyczny i udział w konferencjach naukowych. Następnie [...] A. W., równie wysoko ocenił dorobek naukowy, konferencyjny i dydaktyczny. Nie dokonała jednak szczegółowej oceny osiągnięcia naukowego. W dalszej kolejności głos został oddany sekretarzowi Komisji. [...] D. S. wyraził negatywną opinię co do tego, że oceniane osiągnięcie naukowe jak i pozostały dorobek stanowi wkład w rozwój dyscypliny nauki prawne. Jako ostatni przedstawił stanowisko przewodniczący Komisji habilitacyjnej [...] P. L. Choć uznał, że oceniane osiągnięcie naukowe w minimalnym stopniu może być uznane za spełniające wymogi ustawowe, to całokształt dorobku jest niewystarczający do sformułowania pozytywnej opinii w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Po podsumowaniu wypowiedzi przewodniczący Komisji habilitacyjnej przechodząc do punktu trzeciego poddał pod głosowanie jawne projekt uchwały zawierającej pozytywną opinię w sprawie nadania kandydatowi stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. W głosowaniu jawnym za wyrażeniem pozytywnej opinii były dwie osoby, cztery były przeciw, a jedna osoba wstrzymała się od głosu. Komisja nie podejmując uchwały o wskazanej treści wyraziła negatywną opinię w sprawie nadania [...] K. G. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Podjęta przez Komisję habilitacyjną uchwała z [...] kwietnia 2021 r. zawierająca negatywną opinię w przedmiocie opinii w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia [...] K. G. była przedmiotem oceny na posiedzeniu Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. Wszyscy członkowie Rady przed podjęciem uchwały mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego: treścią protokołu z posiedzenia komisji, uzasadnieniem podjętej uchwały oraz recenzjami i opiniami, gdyż dokumenty te przekazane zostały im drogą mailową. Potwierdzają ten fakt w wypowiedziach członkowie RN U[...] zabierający głos w dyskusji. Obecnych na posiedzeniu w czasie głosowania była większość członków Rady. Przebieg posiedzenia Komisji habilitacyjnej zreferował jej sekretarz [...] D. S. W dyskusji udział wzięli [...] M. P., [...] K. K., [...] U[...], [...] T. Z., [...] U[...], [...] P. G., prof. U[...] oraz recenzent [...] C. B., [...] U[...]. Sekretarz i recenzent odpowiadali na zadawane pytania. Po zakończeniu dyskusji odbyło się głosowanie tajne w sprawie odmowy nadania stopnia [...] K. G. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Za taką uchwałą głosowało 18 członków Rady, przeciwko - 0, wstrzymało się - 4 osoby. Powyższa uchwała i jej uzasadnienie wraz z pouczeniem o prawie i sposobie wniesienia odwołania do RDN zostały przesłane kandydatowi. RN U[...] podjęła uchwałę nr 54 w głosowaniu tajnym po uprzedniej dyskusji, wysłuchaniu sekretarza Komisji habilitacyjnej i recenzenta. Uzasadnienie uchwały cytuje motywy negatywnej opinii wyrażonej przez Komisję habilitacyjną, wyjątki recenzji, opinie zgłoszone na posiedzeniu i stwierdza, że członkowie Rady po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją, a także po przeprowadzeniu dyskusji na temat przebiegu postępowania habilitacyjnego, podjęli uchwałę bezwzględną większością głosów o odmowie nadania stopnia [...] K. G. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Kandydat złożył odwołanie od ww. uchwały RN U[...] nr [...] z [...] czerwca 2021 r., wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że w postępowaniu zostały przedstawione argumenty oraz recenzje zawierające oceny, które nie znajdują oparcia w treści rozprawy habilitacyjnej oraz w materiałach załączonych do wniosku, co stanowi uzasadniony powód do podania w wątpliwość rzetelność tych wniosków zawartych w recenzjach, na podstawie których powzięto rozstrzygnięcie o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, jak również rzetelność w zakresie wszechstronnego i obiektywnego rozważenia w toku postępowania wszystkich okoliczności sprawy. Ponadto negatywne konkluzje zostały wyciągnięte z naruszeniem przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W tym zakresie kandydat uznał, że jego osiągnięcie naukowe stanowi znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny prawo (nauki prawne) oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową. Od strony formalnej zarzucił naruszenie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach oraz art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.; dalej jako Kpa.) w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach, a także art. 107 § 3 Kpa. w zw. z art. 29 ust. 1 ww. ustawy, a przede wszystkim zasad ogólnych z art. 7, art. 10 §1 Kpa. w zw. z art. 29 ust. 1 ww. ustawy oraz przepisów o postępowaniu wyjaśniającym - art. 77, art. 80 i art. 81 Kpa. w zw. z art. 29 ust. 1 ww. ustawy, co w szczególności uniemożliwiło kandydatowi wystąpienie z wnioskiem o przeprowadzenie przez komisję z wnioskodawcą rozmowy o jego osiągnięciach i planach naukowych, a także skorzystanie z prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Na posiedzeniu RN U[...] w dniu [...] września 2021 r. rozpatrywane było odwołanie wraz z wnioskiem o uchylenie uchwały nr [...] z [...] czerwca 2021 r. RN U[...] wyraziła negatywną opinię o odwołaniu, co nastąpiło w uchwale nr [...] z [...] września 2021 r. w sprawie opinii RN U[...] dotyczącej odwołania złożonego przez [...] K. G. od uchwały nr [...] z [...] czerwca 2021 r. o odmowie nadania stopnia [...] K. G. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. W konsekwencji odwołanie wraz z wymaganą prawem opinią i aktami sprawy zostało przesłane RDN. W uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji RDN wyjaśniła, że zgodnie z art. 179 ust. 10 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Na podstawie art. 189 ust. 4 tej ustawy, z dniem 31 grudnia 2020 r. znosi się Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. W związku powyższym w przedmiotowym postępowaniu Rada Doskonałości Naukowej prowadzi sprawę w następstwie prawnym Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. W toku postępowania RDN powołała recenzenta w osobie [...] J. D., który nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Ustalenia recenzenta RDN przyjęła za własne. RDN wskazała, że zgodnie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. Z jednej strony komisja habilitacyjna wypowiadając się w sprawie nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego choćby w drodze niestanowczej opinii co do zasady - samodzielnie rozstrzyga wszelkie zagadnienia prawne i faktycznie na podstawie przedłożonych przez kandydata dokumentów. Wyjątkowo tylko może przeprowadzić z kandydatem rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych, jeśli uzna, że zachodzą wątpliwości co do dokumentacji osiągnięć naukowych niemożliwe do usunięcia we własnym zakresie. Przy tym jest to prawo komisji a nie jej obowiązek. Wnioskodawca postępowania habilitacyjnego nie może przy tym wystąpić o przeprowadzenie takiej rozmowy. Ponieważ decyzja o przeprowadzeniu rozmowy ma charakter uznaniowy i należy wyłącznie do komisji, brak jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 584/18). Zdaniem RDN, wobec faktu, że nie została przeprowadzano rozmowa z habilitantem o jego osiągnięciach i planach naukowych, nie wystąpiły uzasadnione wątpliwości Komisji habilitacyjnej dotyczące dokumentacji osiągnięć naukowych. Podnoszone w niektórych recenzjach i opiniach oraz w trakcie posiedzenia Komisji habilitacyjnej, a wskazywane później częściowo przez RN U[...] braki przedłożonej przez kandydata dokumentacji nie miały istotnego znaczenia dla sprawy. Jak podała RDN, oceny wymogów formalnych wniosku kandydata dokonała Centralna Komisja i stwierdzając, że odpowiada on stawianym przez prawo wymogom pismem z [...] maja 2019 r. nr [...] zwróciła się do Rady Wydziału o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego i o wyznaczenie trzech członków komisji, w tym sekretarza komisji i jednego recenzenta. Zarzut naruszenia art. 64 § 2 Kpa. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach nie jest zatem celny, albowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, a nadto usunięcie braków formalnych wniosku nie może odbyć się na etapie postępowania przed Komisją habilitacyjną, lecz jest dokonywane wcześniej przez organ, do którego wniosek został złożony. Na tym etapie w przypadku uzasadnionych wątpliwości dotyczących dokumentacji osiągnięć naukowych mógłby mieć zastosowanie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach, co jednak, jak wskazano wyżej, zasadnie nie nastąpiło. W ocenie RDN RN U[...] zgromadziła wystarczający materiał w sprawie i go oceniła, a ewentualna "skąpość" samego uzasadnienia uchwały, nie zmienia istoty rzeczy. W tym miejscu RDN odwołała się do wyroku Sądu Najwyższego (sprawozdawca: [...] J. L.) z [...] kwietnia 1996 r. w sprawie dotyczącej stopnia naukowego (sygn. akt III ARN 86/95, OSNP z 1996 r., Nr 21, poz. 315). Jak stwierdziła RDN, opinia komisji habilitacyjnej, choć jest wymaganym aktem prawnym w postępowaniu w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, to jednak nie stanowi w tym zakresie bezwzględnego prejudykatu procesowego. Jednakże opinia jest wymagalna i podlega ocenie według zasady swobodnej oceny dowodów. RN U[...] jako organ wyspecjalizowany dokonała takowej oceny. Należy mieć także na uwadze, że zgodnie z art. 18a ust. 13 ustawy o stopniach rozbieżność pomiędzy opiniami komisji habilitacyjnej a uchwałami rady jednostki organizacyjnej, po przeprowadzeniu przez organ wyższego stopnia postępowania wyjaśniającego, mogą stanowić przesłankę do działań nadzorczych. Zasadność uchwały rady jednostki organizacyjnej podjętej w konkretnej i indywidualnej podlega nie tylko kontroli instancyjnej, ale także okresowym ocenom. Mimo, że ustawodawca założył możliwość istnienia rozbieżności pomiędzy opinią komisji habilitacyjnej a uchwałą rady jednostki organizacyjnej, co wskazuje także nazwa "opinia" to jednak przyjął, że odstąpienie przez radę jednostki organizacyjnej od treści opinii musi być szczególnie uzasadnione. Takie przesłanki nie zaszły w niniejszej sprawie. RDN wyjaśniła, że z akt sprawy nie wynika, aby kandydat miał możliwość ustosunkowania się do recenzji na etapie prac Komisji habilitacyjnej oraz opinii Komisji habilitacyjnej na etapie prac RN U[...], a zatem formalnie ograniczono kandydatowi prawa procesowe strony. Podnoszone naruszenie na etapie procedowania przed pierwszą instancją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z art. 10 § 1 Kpa. jest zasadne, ale nie może spowodować samo przez się uwzględnienia żądania kandydata. Ostatecznie uzyskał on dostęp do zgromadzonych materiałów postępowania i odniósł się do ich treści, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swojego odwołania. RDN podkreśliła, że postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w postępowaniu tym przepisy Kpa. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W odniesieniu do recenzji, sporządzonych w ramach przedmiotowego postępowania habilitacyjnego, RDN stwierdziła, że są one rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione. Obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji kandydata z recenzentami. Recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. Posiada ona walor subiektywny, ta sama kwestia może zostać oceniona przez dwie osoby w różny sposób. RDN wyjaśniła, że kandydat wszczynając postępowanie poddał ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i powinien przyjąć taką, a nie inną jego ocenę. Podkreśliła, że postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny kandydata przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę, a nie aktem sporu kandydata z recenzentami. Co do wymagań formalnych dotyczących przeprowadzenia oceny osiągnięcia naukowego i pozostałego dorobku naukowego, dydaktycznego, organizacyjnego, popularyzatorskiego i w zakresie współpracy międzynarodowej kandydata w ramach postępowania habilitacyjnego, RDN przyjęła, że zostały dopełnione wszystkie wymogi. Co do oceny przedstawionego przez kandydata osiągnięcia naukowego w postaci książki pt. "[...]", RDN odnotowała, że choć ustawa o stopniach tego nie wymaga, to wobec braku jej recenzji wydawniczej nie może ona zostać uznana za monografię naukową. Książka może być jednak oceniana w kategoriach dzieła opublikowanego w całości w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy. Recenzja wydawnicza z pewnością przyczyniłaby się do wyeliminowania części wad tego opracowania, począwszy od nieadekwatnego tytułu a na swoistym "[...]" skończywszy. Osiągnięcie naukowe musi wykazywać dojrzałość naukową, prezentować wysokie przygotowanie metodologiczne i warsztatowe do samodzielnej pracy naukowobadawczej, zawierać wnioski de lege lata i rekomendacje de lege ferenda, a jej wyniki mają realnie wpływać na teorię i życie. Zdaniem RDN książka kandydata tylko w niewielkim stopniu o tym wszystkim zaświadcza przez co trudno ją jednoznacznie uznać za osiągnięcie naukowe, a zwłaszcza osiągnięcie naukowe stanowiące znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny naukowej nauki prawne. RDN podniosła również, że kandydat nie wykazuje w swoim dorobku naukowym artykułów opublikowanych w czasopismach figurujących w bazie Journal Citation Reports (JCR) lub na liście European Reference Index for the Humanities (ERIH). Z kolei w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, kandydat nie dysponuje podlegającym kwalifikacji - pozostałym po wyodrębnieniu osiągnięcia naukowego dorobkiem naukowym. Kandydat nie wykazuje się istotną aktywnością naukową w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach. Wpływa to na negatywną ocenę całości, której nie mogą zmienić pewne osiągnięcia w zakresie dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej. Kandydat nie brał przy tym aktywnego udziału w krajowych konferencjach naukowych i nie zasiadał w komitetach organizacyjnych takich konferencji. Nie brał też udziału w konsorcjach oraz sieciach badawczych i nie kierował projektami realizowanymi we współpracy z naukowcami z innych ośrodków polskich i zagranicznych. Nie wchodził także w skład komitetów redakcyjnych i rad naukowych czasopism oraz nie był recenzentem wydawniczym. Nie prowadził wykładów uniwersyteckich, co dla adiunkta jest zawsze wyróżnieniem. Nie wypromował żadnego magistra. Nie uczestniczył w kształceniu kadr naukowych jako promotor pomocniczy. Nie otrzymał nagród uczelnianych za działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną. RDN w podsumowaniu wskazała, że nie można stwierdzić jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby spowodować uwzględnienie żądania kandydata i uchylenia uchwały RN U[...] nr [...] z [...] czerwca 2021 r. o odmowie nadania stopnia [...] K. G. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu samemu czy innemu organowi pierwszej instancji. Postępowanie w sprawie nadania kandydatowi stopnia naukowego doktora habilitowanego na etapie Rady Wydziału nie budzi zastrzeżeń. Procedura określona przepisami ustawy została zachowana. Recenzje przedłożone w niniejszym postępowaniu sporządzone zostały przez recenzentów reprezentujących właściwe dziedziny i dyscypliny naukowe. Dwie z trzech recenzji w konkluzji były pozytywne lub warunkowo pozytywne. Recenzenci, jak wynika z treści recenzji, zapoznali się szczegółowo z dorobkiem naukowym kandydata, a formułowane uwagi i zastrzeżenia szczegółowo uzasadnili. Są to recenzje szczegółowe. Wszystkie recenzje charakteryzowały się właściwym stopniem wnikliwości i odnosiły się do przepisanych kryteriów, a zatem były rzetelne. Jak stwierdziła RDN, zarówno przebieg posiedzenia RN U[...], dyskusja, jak i głosowanie nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń. Z wypowiedzi członków Rady bezspornie wynika, że zapoznali się oni z całością materiału w danej sprawie. Uzasadnienie spełnia też wymagania i wyjaśnia treść uchwały. Pewne wątpliwości może budzić poddanie pod głosowanie projektu uchwały odmownej, a nie tradycyjnie zgodnej z wnioskiem kandydata. Niemniej jednak głosowanie nad rozstrzygnięciem odmownym było pochodną negatywnej opinii Komisji habilitacyjnej i trudno doszukiwać się istotnej wady. Uchwała została podjęta i stanowić może przedmiot kontroli instancyjnej i nadzoru pozainstancyjnego. RDN w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdziła, że odwołanie nie zawiera argumentów uzasadniających jego przyjęcie. Prezydium RDN, po wcześniejszym zapoznaniu się z pełną dokumentacją sprawy i po wysłuchaniu opinii Zespołu [...] Nauk Społecznych, podjęło decyzję o odmowie poparcia odwołania kandydata (wynik głosowania tajnego: TAK: 0 / NIE: 10 / WSTRZYMUJĄCE: 0). Tym samym Prezydium RDN utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę RN U[...]. W tej sytuacji RDN postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] RN U[...] z [...] czerwca 2021 r. o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego [...] K. G. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Skargę na wskazaną na wstępie decyzję RDN do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący, z powodu, jak podał, naruszenia prawa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji RDN z dnia [...] kwietnia 2022 r. oraz poprzedzającej ją uchwały nr [...]RN U[...] z [...] czerwca 2021 r. Skarżący uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ RDN w szczególności: 1. nie odniosła się do wszystkich argumentów zawartych w odwołaniu; 2. zaaprobowała naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu; 3. pomimo istnienia uzasadnionych wątpliwości nie uznała zasadności zastosowania art. 18a ust 10 ustawy o stopniach; 4. dokonała podobnie jak Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu [...] dowolnej oceny stanu faktycznego i przesłanek do nadania stopnia naukowego. W zakresie punktu 1 skarżący stwierdził, że w odwołaniu zostały wskazane konkretne fragmenty monografii w zestawieniu z zarzutami postawionymi w poszczególnych recenzjach oraz wnioskach przyjętych w przedmiotowej uchwale, które wskazują na brak podstaw do uwzględnienia tych zarzutów oraz do przyjęcia takich wniosków. Podkreślił, że nie chodzi tu o żadną "polemikę" z recenzentami, a proste wykazanie, że dany recenzent, a za nim RDN stwierdzają, że jakiegoś elementu w monografii nie ma, gdy tymczasem konkretny i zacytowany fragment monografii, dowodzi, że taki element w monografii został zawarty. Zdaniem skarżącego brak odniesienia się przez RDN do wykazanych w odwołaniu sprzeczności pomiędzy treścią zakwestionowanych recenzji, a treścią konkretnych fragmentów monografii (innymi słowy do wykazanego w odwołaniu braku dostrzeżenia przez niektórych recenzentów obszernych fragmentów monografii), podobnie jak brak odniesienia się do pozostałych zarzutów dotyczących np. nieprawidłowej wykładni art. 16 ust. 1, 2 i 4 ustawy o stopniach, wspartych zacytowanymi poglądami [...] H. I. oraz J. Z. w Komentarzu do ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, stanowi naruszenie jednego z podstawowych obowiązków organu odwoławczego. Co do zarzutu określonego w punkcie 2 skarżący podkreślił, że żaden z przepisów ustawy o stopniach nie reguluje odmiennie prawa do czynnego udziału w postępowaniu niż art. 10 § 1 Kpa., a także żaden z tych przepisów nie wyłącza instytucji końcowego zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do całokształtu zebranego materiału dowodowego, przewidzianą w tym przepisie. Zastosowanie art. 10 § 1 Kpa. w postępowaniu habilitacyjnym wynika zatem wprost z art. 29 § 1 ustawy o stopniach. Treść uzasadnienia decyzji dowodzi, że brak możliwości ustosunkowania się do treści recenzji przed wydaniem decyzji przez Radę Naukową miał istotny wpływ na przebieg dyskusji oraz późniejszego głosowania, które zostało przeprowadzone w sytuacji, gdy uczestniczący w nim członkowie Rady nie mogli poznać kontrargumentów przeciwko zarzutom, które w zasadniczej części wynikały z nieuwzględnienia obszernych fragmentów monografii oraz rozszerzającej lub prowadzonej contra legem wykładni przepisów ustawy, a podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie zdeterminowało dalszy bieg postępowania. W zakresie zarzutu z punktu 3 skarżący stwierdził, że pominięcie zastosowania art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach w połączeniu z pozbawieniem strony możliwości udziału w postępowaniu i w tym praw wynikających z art. 10 § 2 Kpa., doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem zasady audiatur et altera pars, w tym w konsekwencji do zaaprobowania także takich zarzutów, do których nie odnieśli się ani inni członkowie Komisji, ani strona przed wydaniem decyzji. Jeżeli chodzi o zarzut sformułowany w punkcie 4 skarżący stwierdził, że o ile uznanie administracyjne przewiduje swobodną ocenę dowodów, to ocena ta nie może mieć charakteru dowolnego, a dokonana ocena nie może być oparta na niepełnych ustaleniach (pominięcie fragmentów monografii) lub na kryteriach pozaustawowych (zarzut braku recenzji wydawniczej, zarzut przedstawienia w monografii podsumowania - które jest obecne w rozprawach habilitacyjnych albo formułowanie wymagania o konieczności spełniania wszystkich kryteriów wskazanych w § 3 pkt 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r.). W konkluzji skarżący stwierdził, że wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, na które wskazują w szczególności wskazane powyżej argumenty, uzasadnia w pełni niniejszą skargę i wnioski w niej zawarte. W odpowiedzi na skargę Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję RDN, jak również utrzymaną nią w mocy uchwałę organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2021 r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów, uznał, że nie naruszały one obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu ww. rozstrzygnięć nie wydano ani z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mający wpływ na wynik sprawy. Wniosek skarżącego o nadanie stopnia doktora habilitowanego został złożony w dniu [...] kwietnia 2019 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), która weszła w życie od dnia 1 października 2018 r. Jednakże zgodnie z treścią art. 179 ust. 2 przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Właściwymi zatem do procedowania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy ani czy przedłożona rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dokonuje się oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się bowiem uchwałami rady jednostki organizacyjnej (art. 18a ustawy o stopniach). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o stopniach do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić: 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie; 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Przebieg postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawy o stopniach. Stanowi on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11). W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Jak już wcześniej wskazano, zakres kontroli sądu administracyjnego jest ograniczony, bowiem Sąd ten nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były zasady postępowania, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami zasad postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" (w:) H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEXnr 141291). Ten szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Wskazać należy, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Naukowej. Wymaga zaznaczenia, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 Kpa. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy Kpa. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznane za naruszenie prawa, dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 Kpa. (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Zgodnie z art. 179 ust. 10 przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy wskazać należy, że podstawą wniosku skarżącego o nadanie stopnia doktora habilitowanego było osiągnięcie naukowe – książka pt. "[...]". Od publikacji jako osiągnięcia naukowego należy oczekiwać rzetelnej, merytorycznej i bezbłędnej oceny naukowej. Jak wynika z akt sprawy, w niniejszym postępowaniu zarówno Komisja Habilitacyjna jak i Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Prawa U[...] nie zarekomendowały nadania stopnia [...] K. G.. Jak wynika z uzasadnienia uchwały nr [...] Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Prawne przedstawiony w postępowaniu habilitacyjnym dorobek naukowy habilitanta, mimo pewnych zalet monografii, nie wnosi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny nauki prawa, a aktywność naukowa habilitanta nie może być uznana za istotną - w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach. W konsekwencji Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Prawne stwierdziła, że [...] K. G. nie spełnia wymagań stawianych osobom ubiegającym się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauki społeczne, w dyscyplinie nauki prawne. W toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącego został negatywnie oceniony zarówno przez niektórych recenzentów powołanych na etapie postępowania w pierwszej instancji, którzy uznali, że osiągnięcia naukowe habilitanta nie spełniają wymagań, określonych w art. 16 ustawy o stopniach. Także Rada Doskonałości Naukowej po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem recenzenta powołanego przez Radę, którego to recenzję przyjęto za własną, postanowiła utrzymać w mocy uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Prawne na U[...]. W swojej decyzji Rada Doskonałości Naukowej oceniając osiągnięcie naukowe – książkę pt. "[...]", wskazała, że książkę Kandydata należy uznać mimo wszystko za spełniającą pod względem metodologicznym i merytorycznym minimalne wymagania osiągnięcia naukowego, stanowiącego znaczny wkład Autora w rozwój dyscypliny naukowej nauki prawne w zakresie prawa energetycznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Odnosząc się do osiągnięć naukowobadawczych RDN powołała się na rozporządzenię Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. Nr 196, poz. 1165), wskazując, że Kandydat nie wykazał w swoim dorobku naukowym artykułów opublikowanych w czasopismach figurujących w bazie Journal Citation Reports (JCR) lub na liście European Reference Index for the Humanities (ERIH). Wskazano również na bark autorstwa lub współautorstwa monografii, publikacji naukowych w czasopismach międzynarodowych lub krajowych innych niż znajdujące się w bazie lub na liście. Podkreślono, że Kandydat nie kierował międzynarodowymi lub krajowymi projektami badawczymi i nie brał udziału w takich projektach. Nie otrzymał międzynarodowych lub krajowych nagród za działalność odpowiednio naukową albo artystyczną. Nie wygłaszał referatów na międzynarodowych konferencjach naukowych. Na krajowych konferencjach tematycznych jego udział pozostawał zazwyczaj bierny. Na Ogólnopolski Zjazd Katedr i Zakładów Prawa i Postępowania Administracyjnego: "Europeizacja polskiego prawa administracyjnego [...]. [...]-[...] wrzesień 2004 r." przygotował co prawda - będące pokłosiem Jego rozprawy doktorskiej opracowanie pt. "[...]", opublikowane następnie jako rozdział [...] części [...] pt. "[...]" w wieloautorskiej monografii pokonferencyjnej pt. [...]. Zjazd Katedr i Zakładów Prawa Administracyjnego (red. Z. Janku, Z. Leoński, M. Szewczyk, M. Waligórski, K. Wojtczak. Wrocław 2005). W załączniku nr 5 do wniosku wskazał jednak, że są to dwie odrębne opublikowane prace naukowe, a tak w rzeczywistości jednak nie było. Ponadto, choć nadesłał tekst do wieloautorskiej monografii pokonferencyjnej pt. [...] ([...] 2008) to nie wykazał udziału w VIII Dorocznej Konferencji SEAP "Umowy w administracji". Wrocław 27-29 maja 2007 r. W pozostałych konferencjach nie był referentem, o czym świadczą sprawozdania z tych konferencji oraz powszechnie dostępne materiały pokonferencyjne zawierające wygłoszone referaty, komunikaty, doniesienia w formie wieloautorskich monografii. W świetle przepisów rozporządzenia w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego Kandydat, w ocenie Rady Doskonałości Naukowej, nie dysponował podlegającym kwalifikacji - pozostałym po wyodrębnieniu osiągnięcia naukowego - dorobkiem naukowym. Pomijając samoistne części podręczników i twórcze prace zawodowe w postaci komentarzy do ustaw (choć niewątpliwie są to opracowania autorskie), mimo że niektóre powielają się w treści, to pozostały dorobek naukowy jest, zdaniem Rady, dalece niewystarczający choćby nie brać pod uwagę przepisów ww. rozporządzenia. Kandydat pozostaje bez artykułu naukowego w punktowanym czasopiśmie naukowym, z trzema rozdziałami w monografiach pod redakcją, jednym wygłoszonym referacie na krajowej konferencji naukowej. Kandydat nie jawi się jako samodzielny organizator badań naukowych i redaktor (współredaktor) naukowy prac zbiorowych czy wydawnictw konferencyjnych. W Jego dorobku naukowym nie znajdują się także formy wypowiedzi będące dialogiem między sądami a doktryną prawniczą. Choć jest praktykiem, to nie jest autorem glos do wyroków sądów i trybunałów. Brakuje również takich rodzajów wypowiedzi, jak artykuły recenzyjne czy noty bibliograficzne, będące wewnątrzśrodowiskową formą dyskusji. Od Kandydata do stopnia doktora habilitowanego, który poświadcza posiadanie kwalifikacji do samodzielnej pracy naukowo-badawczej, należy oczekiwać również tego rodzaju dorobku. Spełnienie ustawowej przesłanki "znacznego wkładu autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej" powinno przekładać się na uzyskanie w środowisku autorytetu specjalisty w zakresie reprezentowanej dyscypliny naukowej oraz na rozpoznawalność, której głównym miernikiem są cytowania prac naukowych przez innych autorów. Uznane publikacje naukowe Kandydata na dzień złożenia wniosku nie posiadały cytowań według bazy Google Scholar. Reasumując Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że dorobek naukowy Kandydata nie spełnia nie tylko kryteriów zawartych w rozporządzeniu, ale także wyrażonego klauzulą generalną kryterium ustawowego. Podkreślono, że Kandydat nie wykazuje się istotną aktywnością naukową w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, należy wskazać, że w toku postępowania przed organami obu instancji (które szczegółowo opisano, przedstawiając stan faktyczny sprawy) nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogło zostać wyrażone tylko w dyskusji następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W ocenie Sądu postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Odnosząc się do zarzutów skargi i zarzutów podniesionych na rozprawie należy, zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, jeszcze raz podkreślić, że w ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia czynnego udziału skarżącego w postępowaniu. W postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach, stosuje się odpowiednio przepisy Kpa. W konsekwencji, jeżeli ustawa o stopniach zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kpa. Oznacza to, że niektóre przepisy Kpa. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Sąd wskazuje, że z ustawy o stopniach nie wynika obowiązek doręczenia habilitantowi z urzędu recenzji sporządzonych przez recenzentów w postępowaniu habilitacyjnym. Zgodnie z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o stopniach, w postępowaniach dotyczących m.in. nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kpa. W takim postępowaniu nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 Kpa. (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 1614/10, dostępny na www.oczenia.nsa.gov.pl), choć habilitant jako strona postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ma prawo wglądu w akta sprawy. W tym miejscu warto również podkreślić, że na rozprawie skarżący na pytanie Sądu oświadczył, że otrzymał dwie recenzje. Zdaniem Sądu ponadto opinie recenzentów, które były brane pod uwagę przez organy obu instancji, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, spełniają wymogi prawem przewidziane, a ponadto na ich podstawie organy obu instancji, mając na względzie pozostały materiał znajdujących się w aktach sprawy, władne były podjąć rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania bądź nie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika i takowe rozstrzygnięcia podjęły, bez naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego wskazanych w uzasadnieniu skargi. Uzasadnienia rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach wskazują, że doszło do rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z przepisami ustawy o stopniach, po zapoznaniu się przez wszystkich członków jednostki organizacyjnej, przed którą prowadzone było postępowanie habilitacyjne, jak i członków RDN z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w tym ze sporządzonymi w sprawie recenzjami. Warto zauważyć, że żaden przepis prawa nie zobowiązuje członków RDN, czy też członków jednostki organizacyjnej, przed którą prowadzone jest postępowanie habilitacyjne do odczytywania na posiedzeniach sporządzonych w sprawie recenzji. Dokumenty te są zazwyczaj bardzo obszerne i wielostronnie. Tym niemniej członkowie ww. gremiów zapoznają się z ich treścią. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że przed wydaniem rozstrzygnięć w organach obu instancji doszło do głosowania poprzedzonego dyskusją. Wymogi formalne prawem przewidziane zostały więc spełnione i za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi z tego zakresu. Sąd zauważa ponadto, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Naukowej z [...] czerwca 2021 r. szczegółowo przedstawiono skarżącemu przyczyny odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, mając na względzie dotychczasowe stanowisko prezentowane w opiniach recenzentów i opinii Komisji habilitacyjnej oraz w judykaturze. Prawidłowo wskazano również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że powołane postępowanie odwoławcze nie stwarza skarżącemu płaszczyzny toczenia dyskusji na temat sporządzonych recenzji. Naturalne jest rozczarowanie skarżącego negatywną oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Trudno jednak odmówić członkom RDN, czy członkom odpowiednich jednostek naukowych prawa do wyrażania opinii w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne przez wypowiedzi (ustne lub na piśmie) oraz w głosowaniu. Recenzje są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego, z którą to oceną Kandydat nie może polemizować (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2018r. sygn. akt II SA/Wa 1477/17, dostępny na www.orzeczenia.gov.pl). Powołane przez RDN w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwo Sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego jest w tym zakresie jednoznaczne. Oceny skarżącego nie mogą więc dyskwalifikować czy kwestionować ocen recenzentów wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej, tym bardziej, że oceny zostały podzielone w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach, które spełniają wymogi prawem przewidziane, a w szczególności wydano je zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach oraz stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 Kpa., mając na względzie podnoszone przez skarżącego zarzuty, jak również uwzględniając dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Sąd wskazuje ponadto, że RDN, jako organ kolegialny podejmuje decyzje w głosowaniu tajnym. Tym samym brak pełnego uzasadnienia decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa., nie może być uznane za naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Analogiczne stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 7 października 1999r. sygn. akt I SA 813/99; 7 września 2011r. sygn. akt I OSK 1078/11; 27 października 2006r. sygn. akt I OSK 192/06). Wprawdzie orzeczenia te zapadły w odniesieniu do rozstrzygnięć Centralnej Komisji, ale z uwagi na art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających i wstąpienie przez RDN w prawa CK, są nadal aktualne. Warto też zwrócić uwagę na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy w postępowaniu przed organami pierwszej i drugiej instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych (por. wyroki NSA z: 7 września 2011r. sygn. akt I OSK 1078/11, 29 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 729/11; 30 maja 2008r. sygn. akt I OSK 212/08; 17 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 1700/10). Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez komisję habilitacyjną art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach, należy wskazać, że z powyższej regulacji wynika jedynie możliwość przeprowadzenia z Kandydatem rozmowy o jego osiągnięciach i planach naukowych, rozmowa ta nie jest obowiązkiem komisji habilitacyjnej a jedynie uprawnieniem, z którego komisja może skorzystać. Sąd podziela także stanowisko RDN, że dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 2052/11, LEX nr 11228810). Także Sąd Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 1996 r. podkreślił, że okoliczność, że – skarżący uważa, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że – w końcu – w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów in merito i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione, a postępowanie przed Centralną Komisją (wedle przyjętych zasad) nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat - nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, że są one nie umotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom – czy to w dziedzinie nauki, sztuk czy też innej wiedzy łącznie nawet z rzemiosłem – musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy. Historia nauki i kultury przynosi opisy wielu głębokich osobistych tragedii wywołanych tego rodzaju sytuacjami, co więcej, przynosi też opisy wielu w istocie rzeczy niesprawiedliwych i nieuzasadnionych krytycznych ocen, obalonych w dalszym biegu rzeczy. Nie znaleziono jednak dotąd lepszego i uczciwszego sposobu przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, niż powoływanie recenzentów a następnie tajne głosowanie decydujące o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (wyrok SN z 26 kwietnia 1996r. III ARN 86/95). Sąd, mając powyższe na względzie stwierdza, że tryb podejmowania decyzji, poprzedzonej głosowaniem tajnym, stanowi więc utrudnienie w sporządzeniu jej szczegółowego uzasadnienia, w pełni odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa. Jeżeli zatem zostały spełnione wymogi ustawy o stopniach i uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywały odpowiednie organy, zapewniając udział recenzentów i dokumentując czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę – to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Radę Doskonałości Naukowej oraz wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób dostateczny ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, wyjaśniając przy tym przesłanki, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Tym samym nie sposób przyjąć, że którykolwiek z zarzutów podniesionych w skardze mógł być uznany za zasadny. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło