II SA/Wa 1412/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-18
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Mariola Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez wnioskodawcę prywatnej umowy najmu lokalu mieszkalnego stanowi przesłankę do odmowy zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy?Ratio decidendi
Posiadanie przez wnioskodawcę prywatnej umowy najmu lokalu mieszkalnego nie stanowi samoistnej przesłanki do odmowy zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy. Organ powinien ocenić, czy wnioskodawca spełnia kryteria trudnych warunków mieszkaniowych, a nie opierać się wyłącznie na fakcie posiadania innego tytułu prawnego do lokalu.Stan faktyczny
Skarżąca S. S. złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy. Zarząd Dzielnicy odmówił jej zakwalifikowania, powołując się na posiadanie przez nią tytułu prawnego do innego lokalu na podstawie umowy najmu. Skarżąca podniosła, że posiada trudne warunki mieszkaniowe, a posiadanie prywatnej umowy najmu nie powinno być samoistną przesłanką odmowy. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, organ podtrzymał swoje stanowisko. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Mariola Werpachowska Protokolant specjalista – Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Zarządu [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony – stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały –
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasoby m.st. Warszawy, działając na podstawie § 6 ust.1 pkt. 2, § 8, § 45 pkt. 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy ( tekst jedn. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 420) w zw. z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725) i § 22 ust. 2 pkt 3 i § 24 ust. 1 ust.1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.) uchwalił, co następuje:
§ 1. Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraża zgody na zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokali na czas nieoznaczony Pani S. S. zam. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].
§ 2. 1. Wykonanie uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...].
2. Nadzór nad wykonaniem uchwały powierza się członkowi Zarządu Dzielnicy [...] [...] sprawującemu zwierzchni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...].
§ 3. 1. Uchwała podlega publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej [...].
2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu podano, że skarżąca S. S. (narodowość [...]) ponownie złożyła wniosek o najem lokalu z zasobu [...], a adres zameldowania posiada w [...]. Wnioskodawczyni i jej dzieci posiadają zezwolenie na pobyt ze względów humanitarnych do dnia [...] lutego 2019 r., natomiast mąż skarżącej posiada zezwolenie na pobyt czasowy do [...] września 2018 r. W chwili obecnej toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym w sprawie odmowy zakwalifikowania skarżącej do najmu lokalu socjalnego z zasobu [...]. S. S. z rodziną zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] na podstawie umowy najmu zawartej na czas oznaczony i lokal składa się z 2 pokoi. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 29,99 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 21 m2. Na jedną osobę zamieszkującą w lokalu powierzchnia mieszkalna wynosi 5,25 m2. Skarżąca za zajmowany lokal ponosi opłaty w kwocie 1400 zł miesięcznie i dodatkowo opłaty za gaz, wodę i energię elektryczną, przy czym nie pracuje, korzysta z dodatku mieszkaniowego oraz z zasiłków celowych i okresowych otrzymywanych z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], a dochód gospodarstwa domowego za okres 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosi miesięcznie na jedną osobę 183,29 zł. Komisja Mieszkaniowa w Dzielnicy [...] negatywnie zaopiniowała wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Z uwagi na fakt, że skarżąca posiada inny tytuł prawny do lokalu niż wymieniony w § 6 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], stosownie do § 22 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały, nie została zakwalifikowana na listę osób do zawarcia umowy najmu lokalu.
W wezwaniu do usunięciu naruszeniu prawa z dnia [...] lipca 2017 r. skarżąca
podniosła, że spełnia wszystkie kryteria powyższej uchwały do najmu lokalu z zasobu [...]. Fakt dysponowania tytułem prawnym do lokalu, w którym zamieszkuje wraz z rodziną nie powinien samoistnie stanowić kryterium decydującego o odmowie zawarcia umowy najmu. Podstawowe kryterium winno stanowić ustalenie, czy zajmowane mieszkanie zabezpiecza ich potrzeby mieszkaniowe i wskazała, że zamieszkuje w trudnych warunkach mieszkaniowych ponieważ z czteroosobową rodziną zajmują małe mieszkanie i nie stać ich na wynajęcie na rynku prywatnym lokalu o większej powierzchni.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, mając za podstawę § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 roku, poz. 420 i poz. 11794), w związku z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725), art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 roku, poz. 446 i poz. 1579), § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) uchwaliła się, co następuje:
§ 1. Zarząd Dzielnicy [...] nie uwzględnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2017 roku w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...] Pani S. S. zamieszkałej w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...], biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny.
§ 2. 1. Wykonanie uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...].
2. Nadzór nad wykonaniem uchwały powierza się członkowi Zarządu Dzielnicy [...] sprawującemu zwierzchni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...].
§ 3. 1. Uchwała podlega publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej [...]
2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu – wskazując na opisany już powyżej stan faktyczny – podano, że zgodnie z cytowanym już wyżej § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., który stanowił materialnoprawną podstawę wydania uchwały z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], przy rozpatrywaniu wniosków osób, należy poddać wnikliwej analizie posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały. Jakkolwiek w miejscu zamieszkania spełnione jest kryterium metrażowe, jednak Zarząd uznał, że posiadany tytuł prawny stanowi przesłankę odmowy zakwalifikowania skarżącej do najmu lokalu z zasobu [...], bowiem przy obecnych niskich dochodach korzysta z dodatku mieszkaniowego, oraz z wszelkich form pomocy jako osoba legitymująca się tytułem prawnym. Ponadto skarżąca ma możliwość poprawy warunków mieszkaniowych we własnym zakresie poprzez wynajęcie większego lokalu, co nie pozbawi jej korzystania z wszelkich form pomocy przysługującej jej jako najemcy lokalu. Fakt, że zarówno ona jak i jej mąż nie są zatrudnieni na umowę o pracę i utrzymują się z prac dorywczych, umożliwia zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych w innym lokalu o mniejszych kosztach utrzymania i nie tylko na terenie miasta, ale także poza jego granicami. Skarżąca złożyła wcześniej wniosek o najem lokalu socjalnego, który po negatywnym rozstrzygnięciu przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., w dniu [...] czerwca 2017 r., został rozstrzygnięty przez Naczelny Sad Administracyjny poprzez oddalenie jej skargi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca S. S. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- § 12 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo że wniosek dotyczył najmu lokalu na czas nieoznaczony, nie zaś lokalu socjalnego, co skutkowało podjęciem przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwały w sprawie, która nie była przedmiotem wniosku,
- § 22 ust. 2 pkt. 3 powyższej uchwały poprzez błędną interpretację w wyniku której stwierdzono, że umowa najmu jest innym tytułem prawnym wykluczającym możliwość zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- § 22 ust. 2 pkt. 3 i 5 powyższej uchwały w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
- brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia czy lokal, w którym zamieszkują wraz z dziećmi na podstawie umowy najmu, zabezpiecza ich potrzeby mieszkaniowe w taki sposób, że nie mogą zostać uznani za osoby pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych, o których mowa w § 4 uchwały;
- brak zebrania jakiegokolwiek materiału dowodowego na potwierdzenie zajmowania przez 4 osobową rodzinę lokalu o powierzchni użytkowej 29,99 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 21 m2 (5,25 m2 na osobę) tym samym potwierdzenia, że zajmowany lokal nie zaspokaja ich potrzeb mieszkaniowych, co miało istotny wpływ na ocenę naszych warunków;
- art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a., tzn. zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego jej sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek, ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób, poprzez dopuszczenie do wskazanych powyżej uchybień procesowych.
W uzasadnieniu – wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne – podała, że po wezwaniu do usunięciu do naruszenia prawa organ stwierdził, że "Jakkolwiek w miejscu zamieszkania spełnione jest kryterium metrażowe jednak Zarząd uznał, że posiadany tytuł prawny stanowi przesłankę odmowy zakwalifikowania Pani do najmu lokalu z zasobu [...], bowiem przy obecnych niskich dochodach korzysta Pani z dodatku mieszkaniowego oraz z wszelkich form pomocy jako osoba legitymująca się tytułem prawnym, ponadto ma Pani możliwość poprawy warunków mieszkaniowych we własnym zakresie poprzez wynajęcie większego lokalu co nie pozbawi Pani korzystania z wszelkich form pomocy przysługującej jej jako najemcy lokalu". Zatem z uzasadnienia wynika, że powodem odmowy jest fakt, iż zamieszkują razem z dziećmi w lokalu stanowiącym przedmiot umowy najmu, co według organu wydającego decyzję jest przesłanką uniemożliwiającą zawarcie umowy na czas nieoznaczony. Jednak przesłanka ta, zgodnie z § 12 Uchwały Rady Miasta, stosowana tylko przy wystąpieniu o najem lokalu na czas oznaczony, dotyczy lokali socjalnych i nie ma zastosowania w ich sprawie, bowiem wniosek dotyczył wynajmu lokalu na czas nieoznaczony, którego kryterium wskazane w § 12 nie dotyczy. Zatem naruszono § 12 Uchwały Rady Miasta, bowiem ubiegała się o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, nie zaś lokalu socjalnego. Organ odmówił jej zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, a zatem podjął uchwałę w sprawie, która nie była przedmiotem jej wniosku. Dalej podała, że przesłanki warunkujące wyrażenie zgody na najem lokalu na czas nieokreślony oraz wynajem lokalu socjalnego są różne. Organ winien ocenić spełnianie przez jej rodzinę warunków określonych w § 4 Uchwały, nie zaś – jak to uczynił – warunków określonych w § 12 Uchwały. Zatem stanowi to naruszenie prawa materialnego, które winno skutkować uchyleniem Uchwały Zarządu. Ponadto organ nie dokonał wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w taki sposób, jak wymagają tego przepisy prawa, tj. § 22 ust. 3 i 5 Uchwały Rady Miasta w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ nie podjął żadnych czynności dowodowych w celu zbadania sytuacji mieszkaniowej jej rodziny i nie ustalił, czy lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej 21 m2, który zajmują 4 osoby, zabezpiecza ich potrzeby mieszkaniowe w taki sposób, że nie mogą zostać uznani za osoby pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych. Organ odniósł się wyłącznie do faktu posiadania przez nich tytułu prawnego do lokalu oraz do pobierania pomocy w formie zasiłków i na tej podstawie odmówił uczynienia zadość wnioskowi. Analiza warunków mieszkaniowych ich rodziny – dokonana chociażby wyłącznie na podstawie wniosku o najem lokalu mieszkalnego – pokazałaby, że warunki lokalowe są bardzo trudne, zaś sytuacja finansowa nie tylko nie pozwala na zapewnienie dzieciom lokalu o wyższym standardzie, ale nawet wynajmowanie obecnego lokalu przewyższa ich możliwości finansowe. Dzieci chodzą do szkoły i przez brak miejsca nie mają warunków do odrabiania lekcji. Stąd też Zarząd Dzielnicy [...] dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, albowiem ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, iż posiadają tytuł prawny do lokalu i pobierają zasiłki, nie rozważając ich sytuacji mieszkaniowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przesądziło o przyjęciu przez Zarząd, że nie pozostają z dziećmi w trudnej sytuacji mieszkaniowej. Jednocześnie podniosła, że fakt dysponowania przez jej rodzinę tytułem prawnym do lokalu nie powinien stanowić kryterium decydującego o odmowie zawarcia umowy najmu i podstawowe kryterium winno stanowić ustalenie, czy zajmowany przez nas lokal zabezpiecza nasze potrzeby mieszkaniowe. Możliwość wynajmu lokalu na czas nieoznaczony uzależniona została bowiem – zgodnie z Uchwałą Rady Miasta – od pozostawania w trudnych warunkach mieszkaniowych, za które uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i w dalszej części opisała warunki mieszkaniowe, zgodne z ustaleniami organu. Zatem fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu nie wyklucza skutecznego ubiegania się o przydział lokalu komunalnego, albowiem warunki zamieszkiwania w lokalu, do którego wnioskodawca posiada tytuł prawny mogą być na tyle złe, że nie zaspokajają jego potrzeb mieszkaniowych. W celu uniknięcia bezdomności rodziny bardzo często zmuszone są do wynajmu lokalu na wolnym rynku wspólnie z innymi osobami. Niejednokrotnie standard wynajmowanych mieszkań jest bardzo niski, wręcz urągający godności osoby ludzkiej. Dlatego decydującym kryterium winno być ustalanie, czy lokal, w którym zamieszkuje osoba wnioskująca o przydział lokalu, spełnia minimum wymogów stawianych przepisami prawa do uznania go za zaspokajający potrzeby mieszkaniowe. Reasumując, zaskarżona Uchwała Zarządu narusza prawo i nosi cechy dowolności, zarówno w zakresie ustalania stanu faktycznego, jak i wykładni zastosowania przywołanych przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały, iż przy rozpatrywaniu wniosków osób, należy poddać wnikliwej analizie posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały. Dalej organ wskazał, że "Jakkolwiek w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni spełnione było kryterium metrażowe, jednak Zarząd uznał, że posiadany tytuł prawny stanowi przesłankę odmowy zakwalifikowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 (wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu), należy poddać wnikliwej analizie posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1. Z kolei w myśl § 6 ust. 1 pkt 1, odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie – jak wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – skarżąca i jej dwójka dzieci posiadają zezwolenie na pobyt ze względów humanitarnych do dnia [...] lutego 2019 r., natomiast jej mąż posiada zezwolenie na pobyt czasowy do [...] września 2018 r. i zamieszkują oni w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na podstawie zawartej przez nich prywatnej umowy najmu na czas oznaczony.
Zatem organ był zobowiązany w myśl powyższych przepisów poddać wnikliwej ocenie posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, czy skarżąca wraz z osobami zgłoszonymi do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Gdyby faktycznie tak było, to dopiero wówczas byłby zobowiązany, w myśl powyższej podstawy prawnej, co odmowy do zawarcia umowy najmu lokalu. Zaznaczyć też należy, że wprawdzie skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu, lecz z uwagi na fakt, iż jest to prywatna umowa najmu, to nie może go zbyć, bądź też czerpać pożytków celem możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Natomiast skoro skarżąca najmuje wspomniany już wyżej lokal, a zatem nie odpowiada przesłankom zawartym w § 6 § ust. 1 pkt 1), to organ nie miał żadnej podstawy, aby na podstawie powyższych przepisów, nie wyrazić zgody na zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Reasumując, przytoczona przez organ w zaskarżonej uchwale podstawa prawna, w żadnej mierze nie dotyczy skarżącej. Tym bardziej, że organ w uzasadnieniu bezrefleksyjnie wskazał, iż skarżąca nie została zakwalifikowana na listę osób do zawarcia umowy najmu lokalu, bowiem "posiada inny tytuł prawny do lokalu niż wymieniony w § 6 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy". To zaś – zdaniem Sądu – nie może być argumentem przemawiającym za podjęciem zaskarżonej uchwały z dnia [...] maja 2017 r., bowiem w żadnym z przepisów uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nie ma takiej przesłanki do odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury – a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – żaden przepis uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. automatycznie nie wyłącza z grona osób ubiegających się o najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...], osób legitymujących się prywatną umową najmu lokalu (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2266/14).
Dodać ponadto należy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej podaje, iż powierzchnia użytkowa lokalu wynajmowanego przez skarżącą wynosi 29,99 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 21 m2 i na jedną osobę zamieszkującą w lokalu powierzchnia mieszkalna wynosi 5,25 m2. Natomiast w uchwale z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie wezwania do usunięcia prawa oraz w odpowiedzi na skargę stwierdza, że "w miejscu zamieszkania spełnione jest kryterium mieszkaniowe".
Zatem wskazać należy organowi, że pozostaje on w błędzie, bowiem w myśl § 4 pkt 1) uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], kryterium metrażowe jest spełnione, jeśli na osobę przypada więcej aniżeli 6 m2 powierzchni mieszkalnej.
Wobec powyższego rozpoznając sprawę na nowo, organ winien rozpoznać wniosek skarżącej – zdaniem Sądu – na podstawie przesłanek zawartych w § 4 pkt 1) i 2) powyższej uchwały.
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97 – OwSS 1998/3/79, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 821/05 – LEX nr 192932).
Skoro zatem organ naruszył podstawę prawną uchwały, to należało – w ocenie Sądu – stwierdzić jej nieważność.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło