II SA/Wa 1415/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-09
Skład orzekający: Adam Lipiński, Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego obejmuje kwestię ustalenia związku schorzeń funkcjonariusza ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, czy też jedynie ustalenie zdolności do pełnienia służby?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg dotyczących orzeczeń komisji lekarskich ustalających związek schorzeń funkcjonariusza ze służbą do celów odszkodowawczych, rentowych lub związanych z uposażeniem. Takie orzeczenia mają charakter wstępny i podlegają kontroli sądów powszechnych. Natomiast orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby podlegają kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. K. został skierowany na badania lekarskie w celu określenia stanu zdrowia i przydatności do służby w Straży Granicznej. Wojewódzka Komisja Lekarska (WKL) orzekła, że jest zdolny do służby z ograniczeniami. Okręgowa Komisja Lekarska (OKL) uchyliła orzeczenie WKL z powodu błędów formalnych i rzeczowych, w tym nieprawidłowej nomenklatury dotyczącej astmy oskrzelowej oraz zastosowania niewłaściwego paragrafu do urazu kolana. OKL przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez WKL. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia orzeczenia OKL i ponownego rozpatrzenia sprawy, w tym ustalenia związku schorzeń ze służbą w celu uzyskania 100% uposażenia za okres nieobecności w służbie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w części dotyczącej zdolności do służby w Straży Granicznej i odrzucił skargę w pozostałym zakresie (dotyczącym związku schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby 1. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do służby w Straży Granicznej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2015 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW z siedzibą w [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2015 r.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano na następujące okoliczności faktyczne oraz prawne sprawy.
[...] grudnia 2014 r. J. K. (dalej jako skarżący) został skierowany przez Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej do Rejonowej Komisji Lekarskiej z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej, celem określenia aktualnego stanu zdrowia. Do skierowania dołączony został protokół warunków służby oraz kopia zaświadczenia lekarskiego z badań profilaktycznych. W związku z wnioskiem skarżącego z 8 grudnia 2014 r. o uznanie prawa do 100% uposażenia za okres nieobecności w służbie od 25 września 2014 r. do 10 października 2014 r. oraz od
24 października 2014 r. do 21 listopada 2014 r. i 12 grudnia 2014 r. zostało wydane ponownie skierowanie do Rejonowej Komisji Lekarskiej z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej, celem określenia aktualnego stanu zdrowia i przydatności do służby.
W związku z reorganizacją orzecznictwa podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych, [...] grudnia 2014 r. Rejonowa Komisja Lekarska MSW z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...] została rozwiązana, a przedmiotową sprawę przekazano do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...]. [...] lutego 2015 r. wystawiono kartę skierowania na badania lekarsko- specjalistyczne: konsultację neurologiczną, ortopedyczną, pulmonologiczną i psychiatryczną, które skarżący odbył [...] kwietnia 2015 r.
[...] lutego 2015 r. Przewodniczący WKL MSW w [...] zwrócił się do Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej w [...] o dostarczenie dokumentacji ambulatoryjnej prowadzonej przez lekarza wystawiającego zwolnienia lekarskie wraz z podaniem numerów statystycznych chorób i rozpoznań schorzeń, z powodu których były wystawione zwolnienia lekarskie, całości dokumentacji z badań profilaktycznych oraz szczegółowego opisu warunków służby, z uwzględnieniem narażenia na czynniki szkodliwe i uciążliwe na zajmowanym stanowisku. [...] marca 2015 r. Przewodniczący WKL MSW w [...] zwrócił się do skarżącego o dostarczenie uwierzytelnionych kserokopii dokumentacji ambulatoryjnej od lekarza wystawiającego zwolnienia lekarskie oraz kserokopii całości badań profilaktycznych funkcjonariusza. Wnioskowana dokumentacja została nadesłana. W skierowaniach na badania profilaktyczne jako czynniki uciążliwe i szkodliwe wymienione zostały: służba wymagająca pełnej sprawności psychoruchowej z dostępem do broni służbowej, kierowanie pojazdem służbowym, obsługa monitora ekranowego powyżej 4 godzin. Skarżący był dopuszczany do służby na zajmowanym stanowisku, ale z zakazem dostępu do broni służbowej i zakazem prowadzenia pojazdów służbowych. Stwierdzone rozpoznania końcowe: neurastenia, astma oskrzelowa. W piśmie z [...] kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się
o stwierdzenie związku ze służbą schorzeń będących przyczyną kolejnych okresów nieobecności w służbie, nie podając, o jakie okresy wnioskuje, jakie druki zaświadczeń ZUS ZLA potwierdzały niezdolność do służby.
Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w [...] w orzeczeniu nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. w pkt. 11 rozpoznała:
1. astma oskrzelowa częściowo kontrolowana, § 32 p6r5B;
2. przebyta reakcja nerwicowa, aktualnie bez zaburzeń psychicznych, § 78 plr5A;
3. przebyty uraz skrętny prawego kolana z uszkodzeniem MM (wypadek w służbie), leczony dwukrotnie artroskopowo (2011 i 2012 r.), aktualnie z zachowaną pełną ruchomością stawu, § 56 plr5 A;
4. zespół bólowy korzeniowy C, L-S bez istotnych deficytów neurologicznych, § 73 plr5A;
orzekając : " Zdolny do służby w Straży Granicznej z ograniczeniami. Zdolny do służby na aktualnie zajmowanym stanowisku służbowym".
Jednocześnie uznano związek schorzenia określonego w pkt 11.3. ze służbą w następstwie wypadku w służbie. Schorzenia 1, 2, 4 pozostają bez związku ze służbą.
[...] maja 2015 r. skarżący złożył odwołanie od powyższego orzeczenia, wnosząc
o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie aktualnego stanu zdrowia oraz związków stwierdzanych schorzeń ze służbą w Straży Granicznej. Jako przyczynę odwołania podał uchybienia formalne i rzeczowe występujące w zaskarżonym orzeczeniu.
Wskazanym na wstępie orzeczeniem Okręgowa Komisja Lekarska uchyliła zaskarżone orzeczenie. W ocenie Okręgowej Komisji Lekarskiej, schorzenie rozpoznane w pkt 11.1 wymaga dokładniejszej diagnostyki i nomenklatury zgodnej z rozporządzeniem MSW z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu. Zastosowane w orzeczeniu rozpoznanie "Astma oskrzelowa, częściowo kontrolowana" jest bowiem rozpoznaniem klinicznym, opierającym się na stosowanej terapii farmakologicznej i wywiadzie i nie odpowiada obecnie obowiązującym przepisom orzeczniczym w MSW. Organ odwoławczy uznał, że wskazane jest ponowne skierowanie skarżącego na konsultację do specjalisty pulmonologa, aby ustalił obecny stan zaawansowania choroby typu astma oskrzelowa, na podstawie badania fizykalnego, spirometrii, wywiadu i objaśnień do § 32, umieszczonych w załączniku do ww. rozporządzenia. Schorzenia stwierdzone w zaskarżonym orzeczeniu w pkt 11. 2, 3 i 4 zdaniem organu zostały prawidłowo rozpoznane, choć wątpliwości organu wzbudziło zastosowanie do schorzenia określonego w pkt 11. 3 paragrafu 56 p1r5A. W ocenie OKL, właściwsze byłoby zastosowanie § 58 pkt. 1, co skutkowałoby stwierdzeniem zdolności do służby, ale z ograniczeniami z tego powodu (litera B).
Organ odwoławczy ocenił, że WKL MSW w [...] dochowała należytej staranności w określeniu warunków służby skarżącego i jego narażeniu na czynniki szkodliwe i uciążliwe dla zdrowia. Z dostarczonej dokumentacji - skierowań na badania profilaktyczne potwierdzonych przez Dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej oraz Starszego Specjalistę ds. BHP Komendy Głównej Straży Granicznej wynika, że są to: służba wymagająca pełnej sprawności psychoruchowej z dostępem do broni służbowej, kierowanie pojazdem służbowym, obsługa monitora ekranowego powyżej 4 godzin. Organ podkreślił, iż aby ustalić związek rozpoznanego schorzenia ze służbą, należy wykazać obecność warunków lub właściwości służby wywołujących dane schorzenie lub powodujących ujawnienie się lub pogorszenie schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby.
Natomiast zdaniem Okręgowej Komisji Lekarskiej w pkt 12 orzeczenia WKL MSW w [...] orzekła nieprawidłowo: "Zdolny do służby w Straży Granicznej z ograniczeniami. Zdolny do służby na aktualnie zajmowanym stanowisku służbowym". Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 1 ppkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. 2014 poz. 1822) "kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem" oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku.
Biorąc pod uwagę stwierdzone nieprawidłowości w orzeczeniu WKL MSW w [...] z [...] kwietnia 2015 r., Okręgowa Komisja Lekarska MSW, na podstawie art. 47 ust.1 pkt 3 ww. ustawy uchyliła zaskarżone orzeczenie. Jednocześnie przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia i wydania nowego orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW, która powinna uwzględnić uwagi dotyczące spraw formalnych i wydać ponowne orzeczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazano, iż z powodu upływu czasu od wykonania konsultacji specjalistycznych, należy uwzględnić w orzeczeniu ewentualną zmianę stanu zdrowia skarżącego i skierować na ponowną konsultację pulmonologiczną połączoną z badaniem spirometrycznym.
Odnosząc się do wniosku skarżącego z 8 kwietnia 2015 r., dotyczącego rozszerzenia obecnej sprawy o stwierdzenie związku ze służbą schorzeń będących przyczyną kolejnych okresów nieobecności w służbie, OKL uznała, że powinno to nastąpić w ramach kolejnego postępowania orzeczniczego. Skarżący powinien dokładnie określić okresy niezdolności do służby, dostarczyć potwierdzone kserokopie druków stwierdzających tę niezdolność. Dołączona dokumentacja powinna również potwierdzać obecność szczególnych warunków lub właściwości służby wywołujących chorobę lub wpływających na jej ujawnienie się lub pogorszenie. Jednocześnie organ zauważył, że we właściwościach komisji lekarskich nie leży odnoszenie się do wskazanych w odwołaniu "czynnikach mobbingowych", gdyż sprawy takie powinny być zgłaszane przełożonym lub organom ścigania.
W skardze na powyższe orzeczenie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zdolności skarżącego do służby w Straży Granicznej oraz przydatności na aktualnie zajmowanym stanowisku oraz skierowanie – na podstawie art. 78 § 1 K.p.a. - sprawy do ponownego rozpatrzenia celem określenia związku warunków służby z prawem skarżącego do 100 % uposażenia w okresach nieobecności w służbie z powodu zwolnień lekarskich poczynając od 25 czerwca 2014 r. do 11 lutego 2015 r., tj. do wystawienia przez WKL MSW karty skierowania na badania lekarsko-specjalistyczne.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na naruszenie skarżonym orzeczeniem art. 139 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. oraz zarzucił działanie na szkodę skarżącego i służby – art. 135 ust. 2 pkt 5 w zw. z pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, polegające na bezpodstawnym uchyleniu orzeczenia w całości i na niekorzyść skarżącego. W ocenie skarżącego, chociaż OKL może słusznie zauważa potrzebę zmiany rozpoznania w zakresie chorób układu kostno-stawowego, to jednak jest to szkodliwe w zakresie zasadności zmiany orzeczenia końcowego negującego przydatność skarżącego na zajmowanym stanowisku. Może to posłużyć przełożonemu jako argument do przeniesienia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy mógł sam skorzystać z możliwości przewidzianej art. 136 K.p.a. i przeprowadzić z urzędu dowody w kierunku poprawy stanu zdrowia skarżącego lub warunków służby. Nadto zdaniem skarżącego sytuacja mobbingowa nie powinna być ignorowana, skoro jest rozpoznanie określone w § 78 p1r5A.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, podkreślając, iż w orzeczeniu WKL stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby lub do pracy oraz diagnostyki stwierdzonego schorzenia – astma oskrzelowa, co musiało skutkować uchyleniem wadliwego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW z siedzibą w [...] z [...] czerwca 2015 r., w zakresie związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako P.p.s.a.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822). Z przepisów tej ustawy wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń
i ułomności ze służbą.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przenoszona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 21 maja 2015 r., I OSK 2978/13 i z 9 listopada 2009 r., I OSK 354/09 oraz postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r., OSA 1/00, ONSA 2001/2/47).
Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, bądź też ustalenia prawa do uposażenia za okres nieobecności w służbie spowodowanej chorobą. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych, bądź tez związanych z uposażeniem za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń z warunkami i właściwościami służby nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10, z 29 maja 2008 r., II OSK 667/08, z 22 lipca 2010 r., I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., Nr 5, poz. 167, uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97, postanowienia NSA: z 6 listopada 2000 r., OSA 1/00, ONSA z 2001 r., Nr 2, poz. 47, z 21 lutego 2013 r., I OSK 251/13 oraz z 13 listopada 2015 r., I OSK 2488/15).
Prezentowany pogląd podzielił również ustawodawca. Z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, obowiązującej od 1 stycznia 2015 r., wynika iż "W zakresie kontroli sądowej orzeczeń należy zauważyć, że projekt pozostawia bez zmian aktualny stan prawny w tym zakresie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 tej ustawy działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten może być rozszerzony przez przepisy ustaw szczególnych, ale w zakresie orzeczeń komisji lekarskich podległych MSW, żaden obecnie obowiązujący przepis nie zawiera takiej regulacji. Należy jednak zaznaczyć, iż orzeczenia komisji mają dwojaki charakter. Jedną grupę orzeczeń wydawanych przez komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Natomiast druga grupa to orzeczenia związane z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia go ze służby i stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej".
W niniejszej sprawie, skarżący został pouczony w skarżonym orzeczeniu, że skarga przysługuje od całego orzeczenia, co nie było prawidłowe. Nieprawidłowe pouczenie nie rodzi jednak po stronie skarżącego żadnych praw, które nie mają oparcia w przepisach prawa. Dlatego też ze względów podanych powyżej, skarga w części dotyczącej związku schorzenia albo ułomności (niezdolność do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, które to ustalenia były potrzebne dla określenia wysokości uposażenia w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim – art. 125b ust. 5 pkt 2 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz.1402 ze zm.), jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu.
Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW z siedzibą w [...] w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby w Straży Granicznej, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Podkreślić przy tym należy, iż kontrola sądowa sprowadza się w zasadzie jedynie do oceny zaskarżonego orzeczenia we wspomnianym zakresie pod względem formalnym. Sąd nie znajduje bowiem podstaw do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby w Staży Granicznej.
W rozpoznawanej sprawie, co zasługuje na podkreślenie, orzeczenie komisji I instancji zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, z uwagi na nieprawidłowości w nim stwierdzone, co oznacza, że ocena stanu zdrowia skarżącego i kategorii zdolności do służby lub pracy pozostaje kwestią otwartą. Skarżącemu na kolejne orzeczenie, jeżeli uzna, że narusza ono prawo, będą przysługiwały środki zaskarżenia, włącznie ze skargą do sądu administracyjnego we wskazanym powyżej zakresie.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie z jej art. 4 przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W art. 47 ust. 1 ustawy określone zostały orzeczenia, jakie mogą być wydane po rozpatrzeniu odwołania, co oznacza, że w postępowaniu odwoławczym nie mają zastosowania przepisy art. 138 K.p.a., których naruszenie skarżący zarzucił w skardze. Art. 47 ustawy musi być odczytywany łącznie z art. 46 ustawy określającym czynności, jakie przedsięwzięć może organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie tym organem odwoławczym była Okręgowa Komisja Lekarska, a nie jak stanowią przywołane przepisy Centralna Komisja Lekarska, a wynikało to z regulacji przejściowej zawartej w art. 65 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem do 30 czerwca 2015 r. zadania w zakresie rozpoznawania odwołań wykonywały okręgowe komisje lekarskie. Obowiązywała w nich jednak procedura wynikająca z ustawy z 28 listopada 2014 r.
Sąd zauważa, że wydane w skarżonym orzeczeniu rozstrzygnięcie nie odpowiada rozstrzygnięciu określonemu w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy, na który to przepis powołała się Okręgowa Komisja Lekarska. Prawidłowo orzekając, komisja winna uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez rejonową komisję lekarską. W sentencji skarżonego orzeczenia tego ostatniego członu rozstrzygnięcia zabrakło. Zostało ono jednak zamieszczone w uzasadnieniu orzeczenia, gdzie wprost organ stwierdza, że przekazuje sprawę do ponownego rozstrzygnięcia i wydania nowego orzeczenia, w związku z tym nie ma jakiejkolwiek wątpliwości co do tego jakie rozstrzygnięcie zostało w sprawie wydane. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że stwierdzone uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy i w związku z tym brak podstaw do uchylenia orzeczenia z powodu stwierdzonego naruszenia art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Wbrew zarzutom skargi komisja odwoławcza nie naruszyła art. 139 K.p.a., gdyż nie miał on zastosowania w sprawie. Zakaz reformationis in peius, wynikający z art. 139 K.p.a. w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, został unormowany w odmienny sposób. W myśl art. 47 ust. 2 ustawy Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Niewątpliwie ta odrębna regulacja, zdecydowanie poszerzająca zakaz reformationis in peius, ma związek z materią jakiej dotyczą orzeczenia komisji lekarskich. W rozpoznawanej sprawie nie została ona naruszona.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja, jak przewidziana w powyższym przepisie zaistniała, co zostało szczegółowo wskazane w skarżonym orzeczeniu. Podano w nim, iż zastosowane w orzeczeniu komisji I instancji rozpoznanie w pkt 11.1 nie odpowiada obecnie obowiązującym przepisom orzeczniczym, wymaga dokładniejszej diagnostyki i nomenklatury zgodnej z rozporządzeniem MSW z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U z 2014 r. poz. 1898). Wątpliwości budzi zastosowanie do schorzenia w pkt 11.3 paragrafu 56 p 1r5A, co ma związek z ograniczeniami zdolności do służby. Nieprawidłowo, wbrew art. 6 ust. 1 ppkt 2 ustawy, określono również kategorię zdolności do służby. W pkt 12 orzeczenia WKL MSW orzeczono "Zdolny do służby w Straży Granicznej z ograniczeniami. Zdolny do służby na aktualnie zajmowanym stanowisku służbowym", podczas gdy zgodnie
z powyższym przepisem "kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku.
Stwierdzone przez komisję odwoławczą nieprawidłowości, a polegające na sprzeczności orzeczenia pierwszoinstancyjnego z przepisami ww. ustawy i przepisami ww. rozporządzenia, jak i niepełne ustalenie stanu faktycznego w zakresie stwierdzonych chorób, co wymaga nie tyle dodatkowych badań, lecz dokładniejszej diagnostyki, w ocenie Sądu, uprawniały komisję odwoławczą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przy zakresie stwierdzonych nieprawidłowości tylko w ten sposób zachowana być może obowiązująca również w tym postępowaniu zasada dwuinstancyjności. Podkreślić przy tym należy, że komisja II instancji wskazała jedynie, że komisja I instancji powinna uwzględnić uwagi dotyczące spraw formalnych i wydać orzeczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy uwzględnieniu ewentualnej zmiany stanu zdrowia skarżącego z uwagi na upływ czasu i po odbyciu konsultacji pulmonologicznej z badaniem spirometrycznym. Komisja odwoławcza nie przesądziła zatem, bo nie miała takich uprawnień, treści przyszłego orzeczenia, zależnego od wyników nowych badań. W trakcie nowego postępowania orzeczniczego skarżący może zgłaszać problemy zdrowotne o podłożu nerwicowym, co jednak nie oznacza, że organ ma obowiązek badać sytuację faktyczną występującą w miejscu służby skarżącego, a mającą jego zdaniem wpływ na powstanie tego rodzaju zaburzenia. Do rozwiązywania problemów związanych z mobbingiem powołane są inne służby.
Pozbawiony uzasadnionych podstaw i w rzeczywistości niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 135 ust. 2 pkt 5 w zw. z pkt 3 ustawy o Straży Granicznej. Wskazana regulacja odnosi się do postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy i nie ma żadnego związku z przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Jeżeli skarżący uważa, że zachodzą przesłanki do wdrożenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko Przewodniczącej OKL MSW to winien w tym celu uruchomić odpowiednie procedury.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w zakresie orzekającym o zdolności skarżącego do służby w Straży Granicznej, odpowiada prawu. Z tych też powodów, Sąd oddalił skargę na zaskarżone orzeczenie we wskazanym zakresie.
Mając wszystko to na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło