II SA/Wa 1460/09
WyrokWSA w Warszawie2010-05-14
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo toczenie się postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu, bez udowodnienia związku z możliwością użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym, obliguje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, ma charakter obligatoryjny w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Ustawodawca zrównał sytuację osoby prawomocnie skazanej za takie przestępstwo z sytuacją osoby, wobec której takie postępowanie się toczy, nie wymagając od organu udowadniania związku między toczącym się postępowaniem a obawą użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym. Sąd podkreślił, że prawo do posiadania broni nie jest prawem konstytucyjnym i podlega reglamentacji ze względu na bezpieczeństwo publiczne, a organ Policji działa w ramach należytej ostrożności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Decyzja ta została wydana w związku z toczącym się przeciwko A. S. postępowaniem karnym, m.in. o przestępstwo przeciwko mieniu. Skarżący zarzucał organowi błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że samo toczenie się postępowania karnego nie obliguje do cofnięcia pozwolenia bez wykazania związku z obawą użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska WSA Janusz Walawski Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. cofającą A.S. pozwolenie na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji stwierdził, co następuje:
W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (bez względu na jej rodzaj i cel użytkowania), jeżeli osoba ta należy do osób. o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Strona została uznana za osobę wskazaną w pkt 6, tj. która wzbudza uzasadnioną obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ toczy się wobec niej postępowanie karne, m. in. o przestępstwo przeciwko mieniu, a właśnie z takiej okoliczności obawę tę wywodzi sam ustawodawca. Przepis ten stanowi, że pozwolenia nie wolno wydać osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o takie przestępstwa. Z woli samego ustawodawcy osoba taka prawa do broni posiadać nie może - nadał on bowiem dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji charakter obligatoryjny, wiążąc organy właściwe w sprawach pozwoleń na broń w sposobie rozstrzygnięcia sprawy i przyznając interesowi społecznemu bezwzględne pierwszeństwo przed interesem obywatela.
Jak natomiast wynika z materiału dowodowego (akt oskarżenia przeciwko A. S. - k. 32 i następne akt administracyjnych), strona jest oskarżona o popełnienie szeregu przestępstw godzących w różnego rodzaju dobra prawem chronione, w tym również przeciwko mieniu (art. 286 § 1 Kk – zarzut IV aktu oskarżenia). Wszystkie zarzucane przestępstwa mają związek z pełnieniem przez stronę służby w Policji.
Zdaniem organu, ta ostatnia okoliczność rzutuje na ocenę A.S. jako posiadacza tak szczególnego prawa, jakim jest prawo do własnej broni i ma o tyle istotne znaczenie, że jako policjant winien mieć wyższą, niż przeciętny obywatel świadomość bezprawności działania, a tymczasem sam stoi pod zarzutem popełnienia wielu przestępstw, co podważa także jego dotychczasowy wizerunek osoby dającej rękojmię poszanowania porządku prawnego. Nie daje zatem także gwarancji, iż nie zachowa się w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Dlatego pozytywnie świadczące o stronie dowody, jak opinia z miejsca zamieszkania czy też w środowisku myśliwych, nie mogą zostać uwzględnione na jej korzyść. Decyzja wydana na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma bowiem charakter związany, organy Policji nie mają swobody w wyborze rodzaju konsekwencji administracyjnych w takim stanie faktycznym, jak ustalony w niniejszej sprawie. Cofnięcie stronie pozwolenia nie jest zatem ani przejawem nękania jej przez organy Policji, ani zemstą na niej jako byłym policjancie. Posiadana przez stronę broń palna myśliwska nie ma żadnego związku z faktem, iż strona pełniła wcześniej służbę w Policji. Takie rozstrzygnięcie nie stanowi też naruszenia zasady i równości wobec prawa dlatego, że organ I instancji nie cofnął pozwolenia na broń służbową policjantom współoskarżonym ze stroną w postępowaniu karnym, albowiem działanie ustawy o broni i amunicji, wobec broni i amunicji służbowej posiadanej m. in. przez policjantów, zostało wyłączone, o czym stanowi przepis art. 3 pkt 1 ustawy. Prawo policjantów do broni służbowej nie jest przyznawane i odbierane w trybie ustawy o broni i amunicji.
W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, iż A.S. nie jest oskarżony o popełnienie któregokolwiek z przestępstw przy użyciu broni, ponieważ ustawodawca takiego warunku nie ustanowił. Dlatego też, polemizując z treścią odwołania, organ uznał zarzuty o błędnym zastosowaniu przepisów ustawy o broni i amunicji oraz braku podstaw do cofnięcia pozwolenia za całkowicie bezzasadne.
A. S. wniósł skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, iż toczenie się postępowania karnego o popełnienie czynu przeciwko mieniu, implikuje obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Wskazując na powyższy zarzut, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi oraz w dodatkowym piśmie procesowym uzupełniającym skargę, wskazywał, że jedynie prawomocne skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu powodują, zgodnie z dyspozycja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, obligatoryjne uznanie wystąpienia obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Natomiast fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, aby mógł stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, musiałby pozostawać w związku z wystąpieniem powyższej obawy i nadto związek ten organ powinien udowodnić, czego w niniejszym postępowaniu nie wykazał. Podkreślał, że zawarte w akcie oskarżenia zarzuty nie mają żadnego związku z użyciem broni. Nadto skarżący powinien korzystać z domniemania niewinności, co gwarantuje mu Konstytucja.
W jego ocenie, wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zastosowana przez organ nie jest prawidłowa i pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki, stosowanymi przy interpretowaniu aktów prawnych oraz narusza nabyte wcześniej przez skarżącego prawo do posiadania broni. Ważąc w niniejszej sprawie interes społeczny z interesem posiadacza broni, organ poprzez zastosowaną interpretację omawianego przepisu naruszył zasady proporcjonalności między zamierzonymi celami - ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego a doborem środków, naruszając prawo jednostki.
Skarżący na poparcie swoich twierdzeń wskazał na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Tak więc Sąd ten nie orzeka o świadczeniu, ale jedynie bada, czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można zaliczyć do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
Przepis ten ma charakter obligatoryjny w części, gdy cofnięcie pozwolenia na broń jest następstwem skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (zasada potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09) albo następstwem toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej. Wówczas, zgodnie z treścią przepisu ustawy oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń.
Zatem w niniejszej sprawie Komendant Główny Policji w sposób prawidłowy zinterpretował treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w aspekcie bezspornego faktu toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego o popełnienie między innymi przestępstwa zakwalifikowanego w XXXV Rozdziale Kodeksu karnego, dotyczącego przestępstw przeciwko mieniu – zarzut IV aktu oskarżenia, art. 286 § 1 Kk. Nadto, co uciekło uwadze skarżącego, w pewnych fragmentach uzasadnienia Komendant Główny Policji wskazuje także na inne, istotne w jego ocenie okoliczności, które w całym kontekście sprawy legły u podstaw podjętego przez niego rozstrzygnięcia. Ten aspekt sprawy zostanie omówiony w końcowej części uzasadnienia.
Nie jest prawidłowe twierdzenie skarżącego, iż fakt toczenia się postępowania karnego, aby mógł stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, musi pozostawać w związku z wystąpieniem obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i nadto związek ten organ powinien udowodnić. Twierdzenie powyższe jest sprzeczne zarówno z wykładnią gramatyczną przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jak i wykładnią logiczną. Natomiast zastosowana przez Komendanta Głównego Policji wykładnia tego przepisu nie narusza, wbrew wywodom skargi, konstytucyjnej zasady domniemania niewinności ani zasady proporcjonalności przy ważeniu przez organ interesu społecznego i interesu jednostki.
Gramatyczna wykładnia przepisu rozróżnia dwa stany prawne. Pierwszy zakazuje wydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – a więc organ dla zastosowania powyższej sankcji zobligowany jest do wykazania istnienia powyższej obawy, co jest bezsporne w orzecznictwie i doktrynie. Drugi natomiast, do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zalicza osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa – a zatem ustawodawca do jednej kategorii sprowadza osoby skazane prawomocnie za powyższe przestępstwa jak i osoby przeciwko, którym toczy się postępowania o popełnienie takich przestępstw. Te wszystkie osoby ustawodawca zaliczył obligatoryjnie do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (co nie wymaga od organu wykazywania istnienia owej obawy). Za takim rozumieniem przepisu przemawia użyte w nim sformułowanie "w szczególności", jako rozróżnienie pomiędzy dwoma opisanymi wyżej stanami prawnymi, a także alternatywa rozłączna: "albo" - jako wybór rozłączny między dwiema okolicznościami: prawomocnym skazaniem za popełnienie określonych przestępstw albo toczeniem się postępowania o popełnienie takich przestępstw. Użycie tu słowa "albo" wynika z tego, że dana osoba, co do okoliczności popełnienia przestępstwa może znajdować się w dwóch (oczywiście z punktu widzenia celu ustawy) stanach procesowych; to jest albo postępowanie karne toczy się wobec niej – ma wówczas status podejrzanego, ewentualnie oskarżonego; albo posiada status skazanego. Nie można bowiem, co do tego samego przestępstwa-zarzutu, jednocześnie znajdować się w dwóch wyżej opisanych stanach procesowych, posiadać jednocześnie status podejrzanego-oskarżonego albo skazanego. Dlatego ustawodawca użył tu alternatywy rozłącznej. Oczywiście w przypadku uniewinnienia omawiany przepis ustawy o broni i amunicji nie ma zastosowania.
Wykładnia logiczna przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wymaga zastosowania działań na zbiorach. Tu także wyróżniamy dwa zbiory osób, co do których ustawodawca zakazał wydawania pozwolenia na broń.
Pierwszy to zbiór osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zbiór ten jest zbiorem otwartym, albowiem ustawodawca nie wskazał na żadną z przesłanek, która implikowałaby zaliczenie danej osoby do tego zbioru, organ musi wykazać istnienie określonej w przepisie obawy. Zbiór ten jest desygnowany jedynie tym wyznacznikiem. Tylko ten wyznacznik go definiuje. Zatem granice tego zbioru wyznacza jedynie uznanie administracyjne, a dokładniej desygnatem jest prawidłowo przeprowadzone uznanie administracyjne w przedmiocie przypisania danej osobie takiego zachowania, które wzbudza uzasadniona obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Drugi zbiór odnosi się do dwóch kategorii osób, wobec których ustawodawca wprost (obligatoryjnie) zakazał przyznawania pozwolenia na broń: osób prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu; osób wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Zbiór ten jest zatem definiowany poprzez dwa rozłączne wyznaczniki (alternatywa rozłączna): prawomocne skazanie danej osoby za popełnienie określonych przestępstw; toczenie się postępowania wobec danej osoby pod zarzutem popełnienia określonych przestępstw.
Skarżący wskazuje, iż ta ostatnia kategoria powinna zostać zaliczona do zbioru pierwszego, wymagającego przeprowadzenia uznania administracyjnego. Twierdzi, iż wynika to między innymi z praw logiki, jednakże tezy swojej nie analizuje, ani nie wskazuje z jakich pobudek logicznych ją wywodzi.
Pogląd skarżącego nie jest trafny. Ustawodawca zbiór pierwszy pozostawił otwarty, zatem przypisywanie do niego jakiegokolwiek innego wyznacznika - desygnatu, niż obowiązek wykazania istnienia obawy opisanej w przepisie, wskazywałby na niekonsekwencję. Nadto przy takim rozumieniu przepisu, jak przedstawia skarżący, zastosowanie w nim alternatywy rozłącznej "albo" nie miałoby sensu, lub też byłoby zbędne.
Aby ustosunkować się do pozostałych twierdzeń skargi konieczne jest właściwe określenie, czym w rozumieniu polskiego prawa jest uprawnienie do posiadania broni w rozumieniu przepisów ustawy o broni i amunicji, jak prawo to ma się do praw konstytucyjnych, a także jakie jest główne kryterium, którym powinny kierować się organy Policji przy wydawaniu decyzji w tego typu jak przedmiotowa sprawach.
Polskie prawo uprawnienia do posiadania broni nie traktuje jako prawa każdego obywatela, ale prawo to reglamentuje posługując się kategoriami celu, uzasadniającego posiadanie broni oraz posługując się pewnymi cechami, jakie musi spełniać osoba, która może takie prawo uzyskać. Cechy te, poza oczywistymi cechami psychofizycznymi, ustawodawca określił poprzez negatywną definicję zawartą w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Konstrukcja zawarta w przepisach ustawy o broni i amunicji sprowadza się w istocie do prostej implikacji. Osoba, która na podstawie swojego dotychczasowego zachowania daje rękojmię, iż nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego otrzyma broń, jeżeli wykaże potrzebę jej posiadania w ustawowo określonym celu (porównaj wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., sygn. II OSK 97/05 oraz wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1863/01 – publ. LEX nr 121778).
Na definiowanie pojęcia takiego pozytywnego, przeciętnego obywatela ma wpływ przede wszystkim przestrzeganie przez niego porządku prawnego w zakresie ogólnie pojmowanych, najistotniejszych norm, dotyczących bezpieczeństwa publicznego, a w szczególności w zakresie bezpieczeństwa życia i zdrowia, jak i mienia. Decydują tu zachowania danego obywatela, które dają organom Policji uzasadnioną podstawę do przeświadczenia, iż obywatel nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem organ policyjny obligatoryjnie cofa pozwolenie na posiadanie broni, gdy podstawą do takiej decyzji jest zdarzenie definiowane przez przesłankę określoną w omawianym przepisie jako szczególna, to jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczenie się wobec danej osoby postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa (o czym wyżej), ale także i wtedy, gdy w drodze uznania administracyjnego organy te wykażą, iż w zachowaniu tej osoby dopatrzyły się cech uzasadniających istnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tak będzie, gdy obywatel swoim zachowaniem nie daje rękojmi poszanowania podstawowych norm prawnych, albo gdy istnieje uzasadniona obawa utraty powyższej cechy – rękojmi poszanowania podstawowych norm prawnych (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 – publ. LEX nr 190907).
Zatem uprawnienie do posiadania broni nie jest w Polsce prawem konstytucyjnym, przysługującym każdemu obywatelowi i podlega ono reglamentacji zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji, zgodnie z kryterium bezpieczeństwa publicznego. To stwierdzenie jest fundamentalne dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w kontekście konstytucyjnej zasady domniemania niewinności.
Art. 42 ust. 3 Konstytucji stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w treści art. 5 Kodeksu postępowania karnego. Jednakże ani ustawodawca, tworząc normę art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ani organ Policji, normę tę wobec skarżącego stosując, w żaden sposób nie odnosili się do winy skarżącego w toczącym się postępowaniu karnym. Ustawodawca także nie nakazał analizować tu winy, ale wskazał, iż sam fakt toczenia się wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowania karnego o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, rodzi określone skutki w ocenie stopnia bezpieczeństwa publicznego. Podkreślić należy tu, iż sprawa nie dotyczy istoty sfery praw obywatelskich, ale uprawnienia do posiadania broni, które poprzez kryterium bezpieczeństwa publicznego musi być reglamentowane, aby broń nie dostała się w niepowołane ręce. Istotą nie jest tu bowiem sam skarżący, pojmowany jako oskarżony wraz ze wszystkimi przysługującymi mu prawami zawartymi w Kodeksie postępowania karnego, ale całkiem inna wartość, jaką jest spoczywający na organach Policji obowiązek ochrony bezpieczeństwa publicznego. Zatem ustawodawca miał prawo, w kontekście prawa do posiadania broni, kierując się właśnie takimi przesłankami, zrównać sytuację osoby prawomocnie skazanej za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z sytuacją osoby podejrzanej-oskarżonej o popełnienie takich przestępstw. Wobec osoby, której postępowanie karne o popełnienie takich czynów się toczy, organ działa w ramach należycie pojmowanej ostrożności. Jest to kryterium sprowadzające się nie do pewności, iż dana osoba użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ale jedynie sprowadzające się do uzasadnionej obawy możliwości takiego jej użycia. Dlatego sam fakt postawienia wobec posiadacza uprawnienia do broni zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu powoduje inną jej ocenę, co do obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i inną ocenę wiarygodności tej osoby, co do przestrzenia podstawowych zasad porządku publicznego, co z kolei nie może nie mieć wpływu na posiadanie przez tę osobę broni. Wiąże się to z utratą pełnego zaufania do takiej osoby, jako do osoby dającej rękojmię przestrzegania podstawowych norm prawnych, a więc z utratą podstawowej cechy implikującej uprawnienie do posiadania broni.
Strona skarżąca, rozwijając ten wątek skargi, zdaje się nie dostrzegać powyższych aspektów omawianego przepisu ustawy. Nadto, wskazuje na okoliczność braku w akcie oskarżenia zarzutów związanych z użyciem broni. Zważyć tu należy, iż gdyby takie zarzuty zostały skarżącemu postawione, to broń zostałaby zarekwirowana na zasadzie przepisów kodeksu postępowania karnego, a w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie przepisów ustawy o broni i amunicji, postępowanie administracyjne wobec rygorów rozstrzygnięć tymczasowych w postępowaniu karnym, nie miałoby istotnego znaczenia. Nadto, przy takich hipotetycznie zarzutach nie można by mówić o istnieniu uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ale wprost z naruszeniem tego interesu i bezpieczeństwa.
Trafnie wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji, iż organ Policji rozstrzygając sprawę w postępowaniu administracyjnym nie stosuje reguł postępowania karnego, zaś organy administracji publicznej - Komendant Wojewódzki Policji, jak i Komendant Główny Policji, nie posiadają kompetencji do weryfikacji ustaleń postępowania karnego poczynionych przez prokuraturę, badania ich prawidłowości, a także sprawdzania, czy zasadnie postawiono zarzut popełnienia przestępstwa oraz czy trafnie zastosowano kwalifikację prawną czynu, czy podejrzany-oskarżony jest winny popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Takie uprawnienia ma tylko niezawisły sąd, przed którym toczy się postępowanie karne. Natomiast przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest bowiem ocena zasadności postępowania karnego, a ustalenie, czy zachodzą przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, określone w ustawie o broni i amunicji.
Kolejny zarzut, jaki wskazano w skardze, to naruszenie przez organ zasady proporcjonalności poprzez wadliwą wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Skarżący uważa, iż pozbawienie go prawa nabytego tylko z powodu toczenia się przeciwko niemu postępowania karnego nie jest środkiem proporcjonalnym do osiągnięcia przez organ zamierzonego celu – zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, zwłaszcza, iż w przypadku uniewinnienia go przez Sąd powszechny, ustawa o broni i amunicji nie przewiduje uchylenia decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni. Zatem w jego mniemaniu, fakt toczenia się postępowania karnego, aby mógł stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń musi pozostawać w związku z wystąpieniem uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i nadto związek ten organ powinien udowodnić.
Pogląd ten nie jest trafny, gdyż po pierwsze, co wykazano już wyżej, uprawnienie do posiadania broni nie jest silnym prawem konstytucyjnym, ale jedynie uprawnieniem reglamentowanym zasadami ustawy o broni i amunicji, a po drugie w przypadku uniewinnienia skarżącego przez Sąd powszechny może on ponownie wystąpić o wydanie pozwolenia na broń albo starać się wzruszyć niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie administracyjne w drodze któregoś z postępowań szczególnych Kpa. Nadto, w aspekcie naruszenia zasady proporcjonalności, trudno nie dostrzegać prymatu troski o bezpieczeństwo publiczne nad interesem jednostki i ustawodawca wyraźnie za taką hierarchią wartości się opowiedział.
Reasumując, należy wskazać na prawidłowość wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dokonanej w niniejszej sprawie przez organ. Podkreślenia wymaga, iż przepis ten nie był kwestionowany co do jego zgodności z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.
Z kolei przechodząc na grunt prawa unijnego, wskazać należy, iż Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r., zmieniająca dyrektywę Rady 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE L 2008.179.5 z dnia 8 lipca 2008 r.), dokonała między innymi zmiany art. 5 określającego zasady posiadania broni palnej w następujący sposób:
"Bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które:
a) ukończyły 18 rok życia, z wyjątkiem nabywania, innego niż w drodze zakupu, i posiadania broni palnej do celów myślistwa i strzelectwa sportowego, pod warunkiem że w tym przypadku osoby poniżej 18 roku życia posiadają zgodę rodziców lub są pod opieką rodzica lub osoby dorosłej posiadającej ważne pozwolenie na broń palną lub kartę łowiecką lub znajdują się na terenie licencjonowanego ośrodka szkoleniowego lub innego zatwierdzonego ośrodka;
b) nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego; wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo z użyciem przemocy uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie.
Państwa członkowskie mogą wycofać pozwolenie na posiadanie broni palnej, jeżeli nie jest już spełniony którykolwiek z warunków, na podstawie których zostało ono wydane. Państwa członkowskie nie mogą zabronić osobie zamieszkującej na ich terytorium posiadania broni, która została nabyta w innym państwie członkowskim, chyba że zabraniają nabywania takiej broni na swym terytorium"
Zgodnie z przepisami wprowadzającymi tę zmianę (art. 2 dyrektywy zmieniającej, dotyczący jej transpozycji) państwa członkowskie muszą wprowadzić zmiany dokonane wskazaną dyrektywą do dnia 28 lipca 2010 r. Zatem w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przez organy Policji obowiązywała dyrektywa w swojej pierwotnej wersji.
Jednakże decydujący dla wykładni prawa polskiego i jego zgodności z unijnym, pozostaje nadal obowiązujący (nie zmieniony w dniu 21 maja 2008 r.) art. 3 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE.L.91.256.51), który stanowi :
"Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze niż przewidziane w niniejszej dyrektywie, z zastrzeżeniem praw przyznanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Państwach Członkowskich określonych w art. 12 ust. 2."
Znowelizowany art. 5 dyrektywy wyraźnie wskazuje na treść art. 3. Z tych też względów, oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należy dokonywać jedynie na gruncie prawa polskiego.
Prokurator Okręgowy [...] w sprawie o sygn. [...], w dniu [...] sporządził oraz wniósł do Sądu Rejonowego [...] akt oskarżania przeciwko A.S., któremu zarzucił popełnienie siedmiu przestępstw to jest:
I. W dniu [...], [...], jako funkcjonariusz [...] Komendy [...] Policji [...], przekraczając swoje uprawnienia, wynikające z pełnionej funkcji i związanymi z nią obowiązkami stania na straży bezpieczeństwa w ruchu drogowym i wypełniania sumiennie swych obowiązków, w tym w zakresie obsługi zdarzeń drogowych, nakłaniał funkcjonariusza [...] Komendy [...] Policji [...] J. B. do nieprawidłowego wykonania czynności służbowej, polegającej na rozstrzygnięciu zdarzenia drogowego - kolizji, której sprawcą był K. S., w taki sposób, aby poszkodowane w tej kolizji nie zgłaszały obrażeń ciała,
tj. o czyn z art. 231 § 1 kk w zb. z art 18 § 2 kk w zw. z art 231 § 1kk, przy zastosowaniu art.11 § 2 kk.
II. W dniu [...] [...], jako funkcjonariusz [...] Komendy [...] Policji [...], przekraczając swoje uprawnienia, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci alkoholu - wódki, od sprawcy wykroczeń drogowych T. C., nakłaniał - w zamian za obietnicę korzyści osobistych polegających na wzajemnym spożywaniu alkoholu, którego miał być fundatorem - funkcjonariusza [...] Komendy [...] Policji [...] T. K. do odstąpienia od wykonania czynności służbowej lub zafałszowania jej faktycznego charakteru, co miało skutkować odstąpieniem od ukarania mandatem karnym i punktami karnymi sprawcę kilku wykroczeń drogowych, a następnie w terminie późniejszym przyjął od T. C. korzyść majątkową w postaci jednej butelki wódki marki Finlandia o pojemności 0,7 litra - wartości nie mniejszej niż 30 zł oraz pośredniczył w przekazaniu przez T. C. dla T. K. korzyści majątkowej w postaci jednej butelki wódki marki Finlandia o pojemności 0,7 litra - wartości nie mniejszej niż 30 zł,
tj. o czyn z art. 228 § 3 kk i art. 18 § 3 kk w zw. z art 229 § 3 kk, przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.
III. W dniu [...], [...], jako funkcjonariusz [...] Komendy [...] Policji [...], przekraczając swoje uprawnienia, celem udzielenia pomocy sprawcy przestępstwa – A. P. w uniknięciu odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku drogowego z udziałem pokrzywdzonego G. D., który doznał złamania dwóch kości śródręcza i rany tłuczonej głowy, poświadczył nieprawdę w szeregu dokumentach sporządzonych w ramach postępowania na miejscu zdarzenia, w tym w notatniku służbowym, notatce pokolizyjnej, bloczku mandatowym i innych, powodując przekwalifikowanie wypadku drogowego na kolizję drogową, wskutek czego kierująca bez uprawnień A. P. uniknęła odpowiedzialności karnej,
tj. o czyn z art. 239 § 1 kk w zb. z art. 231 § 1 kk i art. 271 § 1 kk, przy zastosowaniu art. 11 § 2kk.
IV. W okresie od [...] do [...], [...], działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem, poprzez składanie fałszywych oświadczeń zmierzających do przedstawienia i udokumentowania przebiegu kolizji drogowej z dnia [...], której był wyłącznym sprawcą w taki sposób, aby ekskulpować się od odpowiedzialności w toku postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o Policji, a mianowicie postępowania wyjaśniającego, a następnie postępowania powypadkowego, wprowadził w błąd osoby odpowiedzialne za prawidłowe wyjaśnienie przyczyn i okoliczności wskazanej kolizji, co do tego, iż przyczyną kolizji było wtargnięcie zwierzyny leśnej na drogę, podczas gdy przyczyną kolizji była nadmierna prędkość prowadzonego przez niego motocykla służbowego [...] nr rej. [...] i tym samym doprowadził osoby działające w imieniu Komendanta [...] Policji [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci zapłaty za remont motocykla ze środków własnych K[...]P [...], w wysokości 4269,72 zł, w sytuacji, gdy w opisanych okolicznościach zdarzenia był osobiście obowiązany do pokrycia tych kosztów oraz do przyznania mu decyzją [...] Komendanta [...] z dnia [...] jednorazowego odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu w wysokości 2060 zł, poprzedzone niezasadnym pokryciem kosztów badania w kwocie 180 zł,
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art 12 kk.
V. W okresie od [...] do [...], [...], działając w warunkach przestępstwa ciągłego, tworzył nieprawdziwą dokumentację, co do przebiegu zdarzenia drogowego z dnia [...] z udziałem samochodu użytkowanego przez W. O., w tym celu poświadczając nieprawdę w zakresie okoliczności tego zdarzenia w dokumentacji policyjnej, m.in. w notatce pokolizyjnej oraz notatce urzędowej dla potrzeb postępowania związanego z wypłatą odszkodowania z polisy rzekomego sprawcy wykroczenia P. Ś. oraz w dniu [...], zastraszał wymienionego zatrzymaniem prawa jazdy, jego samochodu oraz odpowiedzialnością za ucieczkę z miejsca zdarzenia z powodu domniemanej nietrzeźwości, co miało zakończyć się postępowaniem przed Sądem Grodzkim, celem wymuszenia przyznania się przez niego do niepopełnionego wykroczenia drogowego i przyjęcia mandatu karnego,
tj. o czyn z art. 246 kk w zb. z art. 271 § 1 kk, przy zastosowaniu art. 11 §2 kk w zw. z art. 12 kk.
VI. W dniu [...] [...], nakłonił osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu - uprawnionego diagnostę A. K. z [...], do poświadczenia nieprawdy w dokumencie - dowodzie rejestracyjnym samochodu [...] nr rej. [...], należącym do A.S., w zakresie prawidłowego stanu technicznego pojazdu, stwierdzonego po dokonanej kontroli technicznej, podczas gdy takowa nie została przeprowadzona, a następnie, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, dokumentu takiego do dnia [...] używał,
tj. o czyn z art. 18 § 2 kk w zb. z art. 271 § 1 kk i art. 273 kk w zw. z art. 12 kk.
VII. W dniu [...], [...], wykorzystując pełnioną funkcję funkcjonariusza [...] Komendy [...] Policji [...], będąc obowiązany do zachowania tajemnicy służbowej, związanej z gromadzeniem i przetwarzaniem przez Policję danych, dotyczących danych pojazdów i ich właścicieli, usiłował ujawnić dane dotyczące samochodu o nr rej. [...], w tym celu sprawdzając za pośrednictwem operatora [...] W. G. dane dotyczące tegoż pojazdu i jego właściciela, do czego jednak nie doszło wskutek poinformowania A.S. przez W. G. o braku rejestracji tego pojazdu w systemie rejestracyjnym Policji,
tj. o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 266 § 2 kk.
Jako istotne dla zastosowanie wobec skarżącego dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji organy Policji uznały zarzut opisany w pkt IV aktu oskarżenia, albowiem dotyczył on przestępstwa przeciwko mieniu traktując, iż okoliczność toczenia się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowania pod takim zarzutem, obligatoryjnie nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń.
Jednakże, jak wynika z treści uzasadnienia, Komendant Główny Policji odniósł się także do innych zagadnień sprawy. Wskazał miedzy innymi, iż wszystkie zarzucane aktem oskarżenia przestępstwa mają związek z pełnieniem przez skarżącego służby w Policji. Zdaniem organu, ta ostatnia okoliczność rzutuje na ocenę A. S. jako posiadacza tak szczególnego prawa, jakim jest prawo do własnej broni i ma o tyle istotne znaczenie, że jako policjant winien mieć wyższą, niż przeciętny obywatel świadomość bezprawności działania, a tymczasem sam stanął pod zarzutem popełnienia wielu przestępstw, co podważa także jego dotychczasowy wizerunek osoby dającej rękojmię poszanowania porządku prawnego. W konkluzji, nie daje zatem także gwarancji, iż nie zachowa się w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dalej organ odniósł się także do takich okoliczności sprawy jak dobra opinia skarżącego z miejsca zamieszkania i dobra opinia w macierzystym kole łowieckim, tłumacząc dlaczego nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie.
Zatem, gdy zestawi się te fragmenty uzasadnienia, zwłaszcza argumentację dotyczącą związku zarzucanych czynów z pełnioną służbą w Policji i z utratą z tych przyczyn rękojmi nieużycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zarzut skargi, iż organ nie badał w ogóle ogólnej przesłanki związanej z istnieniem obawy, określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest sprzeczny z treścią uzasadnienia decyzji.
Dodać tu również należy, iż A. S. był aresztowany w trakcie postępowania przygotowawczego w okresie od dnia [...] do dnia [...], co wskazuje na duże prawdopodobieństwo wydania w sprawie karnej wyroku skazującego.
Nadto określone w akcie oskarżenia zarzuty dotyczą między innymi przekraczania uprawnień (np. zarzut I-III i VII), poświadczania nieprawdy i nakłaniania innych osób do poświadczania nieprawdy (np. zarzut I-V), fałszowania dokumentów, posługiwania się sfałszowanymi dokumentami, oszustwa (zarzut IV), a także zastraszania innych osób bezprawnymi groźbami (np. zarzut V aktu oskarżenia). W szczególności ten zarzut - fakt wpływania na bezprawne zachowanie innych osób i do tego przy użyciu bezprawnej groźby, wiążą się wprost ze stosowaniem nacisków i przemocy, co niewątpliwie ma wpływ na ocenę obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i dla tej oceny oskarżenie A. S. o popełnienie takiego przestępstwa nie może pozostawać obojętne.
Z tych względów chybione są zarzuty skargi, co do naruszenia prawa materialnego, jak i zarzucające organowi nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji zarówno w zakresie skutkującym uchyleniem decyzji, jak i stwierdzeniem jej nieważności i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło