II SA/Wa 1602/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018r., sygn. akt II SA/Wa 1602/17 zapadłego w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018r., sygn. akt II SA/Wa 1602/17. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. w niniejszej sprawie. Wyrok zapadł po przeprowadzeniu w tym samym dniu rozprawy. Na rozprawie nikt się nie stawił, strony postępowania o terminie rozprawy zawiadomieni prawidłowo. W dniu [...] maja 2018 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że przedmiotowy wniosek motywuję tym, iż błędnie zrozumiał treść punktu 2 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie. Zarządzeniem z 7 czerwca 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący wskazał, że przyczyna uchybienia terminu ustała 20 maja 2018 r., bowiem podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zrozumiałem ww. pouczenie oraz sformułowanie "wskazanie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrok w sprawie ze skargi J. M. oddalający skargę, zapadł na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r., co dawało stronie skarżącej możliwość wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku, w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Pouczenie o takiej treści zawarte było w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 13 października 2016 r., w oparciu o przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." Zasadą wynikającą z art. 85 P.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z pisma procesowego skarżącego – z dnia [...] maja 2018 r. wynika, że o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uświadomił sobie po rozmowie telefonicznej z pracownikiem tut. Sądu. Następstwem tego zdarzenia było złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym założyć należy, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ustawowym terminie siedmiu dni, określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego zauważyć warto, że w judykaturze wykształcił się pogląd, iż w sytuacji, gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por.: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 974/13; postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08; postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 661/06; postanowienie NSA z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II OZ 885/06 – wszystkie przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, nawet jeśli zaistniałyby wątpliwości co do momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, wobec braku jednoznacznego wskazania daty powzięcia wiadomości o uchybieniu przez stronę skarżącą terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia, to i tak, Sąd zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie wskazanego wyżej art. 86 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób mający na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem por. postanowienie z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 370/13, LEX nr 1318822; postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 2870/12, LEX nr 1274236). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem może mieć ono miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniesiono, że przyczyną niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie było niezrozumienie pouczenia Sądu dokonanego w piśmie zawiadamiającym o rozprawie. Zdaniem strony skarżącej, pouczenie zawarte w punkcie 2 w zawiadomieniu o rozprawie było trochę nieprecyzyjne, a o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero po rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu. Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zrozumienia pouczenia dokonanego przez Sąd, co skutkować miało brakiem złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Sąd precyzyjnie bowiem pouczył stronę skarżącą o zasadach i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej oraz warunku zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, jakim jest zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści pisma zawiadamiającego o wyznaczeniu rozprawy, tj. z punktu 2 i 3 pouczenia zwartego w piśmie z dnia 2 marca 2018 r. Niezapoznanie się lub nienależyte zapoznanie się z tym pouczeniem przez stronę skarżącą, czy też niezrozumienie pouczenia dokonanego przez Sąd, nie może być natomiast uznane za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Wręcz przeciwnie - należy potraktować to jako brak należytej staranności strony skarżącej, która prawidłowo pouczenia o sposobie wniesienia środka zaskarżenia, nie dopilnowała swoich interesów. Mylne zrozumienie treści pouczenia, w sytuacji gdy nie wynika to ze sposobu jego zredagowania, na skutek którego dana czynność nie została dokonana w terminie, nie stanowi bowiem o braku winy w uchybieniu terminu. Trzeba podkreślić, iż argumentacja wniosku o przywrócenie terminu opierająca się na okoliczności niezrozumienia pouczenia nie może, w świetle obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowym, wywołać zamierzonego przez skarżącego skutku. Zdaniem Sądu, nic nie stało na przeszkodzie, aby w przypadku niezrozumienia pouczenia, skontaktować się wcześniej, tj. przed rozprawą, bądź zaraz po jej odbyciu, z pracownikiem Sądu drogą telefoniczną, bądź mailową w celu uzyskania stosownych informacji. W tym celu właśnie utworzono w Sądzie odrębny Wydział Informacji Sądowej, zajmujący się udzielaniem zainteresowanym stronom informacji na temat przebiegu i toku spraw zawisłych przed tut. Sądem. Niezastosowanie się przez stronę skarżącą do pouczenia o zasadach składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z jednoczesnym brakiem przesłanek wyłączających zawinienie spowodował, że wbrew wnioskowi strony skarżącej należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.