II SA/Wa 1610/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-13

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez byłego funkcjonariusza Straży Granicznej, gdy jego małżonka posiada dom jednorodzinny o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia, mimo trwających prac remontowych i braku pozwolenia na użytkowanie tego domu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez byłego funkcjonariusza Straży Granicznej, ponieważ posiadanie przez jego małżonkę domu jednorodzinnego o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia stanowi przesłankę do opróżnienia lokalu zgodnie z art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej. Fakt trwających prac remontowych i brak pozwolenia na użytkowanie domu nie ma wpływu na ocenę zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, a decyzja prawidłowo określiła wszystkie osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez byłego funkcjonariusza I.W. z uwagi na posiadanie przez jego małżonkę domu jednorodzinnego. Skarżący kwestionował możliwość zamieszkiwania w domu jednorodzinnym ze względu na trwające prace remontowe i brak pozwolenia na użytkowanie. Wcześniejsze decyzje były już przedmiotem kontroli sądowej, która nakazała precyzyjne określenie osób zobowiązanych do opróżnienia lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Straży Granicznej (dalej Komendant) decyzja z [...] czerwca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; dalej "Kpa.") oraz 99a ust. 1 pkt 9 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2365 ze zm.; dalej ustawa), po rozpoznaniu wniosku I. W. (dalej skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komendanta z [...] marca 2018 r., nr [...], orzekającą o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy wspomnianą decyzję wydaną w I instancji. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Jak wynika z pisma Komendanta z [...] maja 2014 r. skierowanego do skarżącego, w dniu [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSW zwrócił się do Komendanta z wnioskiem o wszczęcie, wobec osób zajmujących lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W., postępowania administracyjnego o opróżnienie tego lokalu mieszkalnego w związku z zaleganiem w opłatach czynszowych na kwotę 2.248,14 złotych. Jednocześnie Komendant na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 4 ustawy wezwał skarżącego do uregulowana zaległych i bieżących należności w terminie miesiąca od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem wydania decyzji o opróżnieniu ww. lokalu mieszkalnego. W związku z ustaleniem, że małżonka skarżącego stała się właścicielem domu jednorodzinnego w C., którego powierzchnia odpowiadała należnej wymienionemu normie zaludnienia, Komendant decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...], orzekł o opróżnieniu przez byłego funkcjonariusza (skarżącego) wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komendant decyzją z [...] października 2014 r., nr [...], utrzymał ww. decyzję z [...] lipca 2014 r. w mocy. Wskazał, że zgodnie z art. 7 Kpa. wyjaśnił stan faktyczny sprawy, dotrzymując przy tym zasady prawdy obiektywnej oraz wyjaśnił przesłanki podjęcia decyzji, czym zadośćuczynił art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem Komendanta, przepisy ustawy, normujące uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy, mają również zastosowanie do byłego funkcjonariusza Straży Granicznej. Wskazał, że stanowisko co do zastosowania przepisu art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (m.in. wyroki NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 779/17 i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/12, którymi oddalono skargi kasacyjne byłych funkcjonariuszy w sprawach o opróżnienie lokali mieszkaniowych będących w dyspozycji Straży Granicznej przez byłych funkcjonariuszy i członków ich rodzin). Decyzja Komendanta z [...] października 2014 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd wyrokiem z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 107/15, uwzględnił skargę i uchylił obie wspomniane decyzje Komendanta. W motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał w szczególności, że obecnie zarówno na gruncie egzekucji sądowej, jak i administracyjnej, wymaga się precyzyjnego określenia osób podlegających eksmisji, jest to niezbędne dla prawidłowej realizacji ewentualnego tytułu wykonawczego. Sąd stwierdził, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oparta o przepis art. 95 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, winna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności, gdyż określenie, że obowiązek ten ma wykonać strona i pozostałe osoby w nim zamieszkałe narusza przepis art. 95 ust. 4 ustawy o Policji. Zdaniem Sądu, zarzut uchybienia temu przepisowi mieści się w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego, bowiem taki ma on charakter. W konsekwencji Sąd przyjął, że wobec tożsamego brzmienia art. 99a ust. 2 ustawy i art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, powyższy pogląd należy uznać za wiążący również w sprawach dotyczących opróżnienia lokali mieszkalnych rozpatrywanych na gruncie ustawy o Straży Granicznej. Jak podał Sąd, skoro zaskarżona, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zobligowany był do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Wskazał, że Komendant będzie obowiązany ponownie rozpoznać sprawę opróżnienia lokalu przy ul. [...] w W. z tym, że w pierwszej kolejności ustali kto ten lokal zamieszkuje, a następnie określi obowiązek opróżnienia przedmiotowego lokalu w stosunku do wszystkich osób w nim zamieszkałych wymienionych z imienia i nazwiska. Wspomniany wyrok został poddany kontroli na skutek wniesionej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3402/15, oddalił skargę kasacyjną. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z [...] stycznia 2018 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców, poinformowano Komendanta o osobach, z imienia i nazwiska, zamieszkałych w lokalu na [...] przy ul. [...] w W. Ponadto w dniu [...] lutego 2018 r. uzyskano od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego informację, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w C. nie został zgłoszony do użytkowania. W uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2018 r. Komendant wskazał między innymi, że do zasobu mieszkaniowego będącego w dyspozycji organów Straży Granicznej, należą także lokale mieszkalne zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi do spraw wewnętrznych, o czym przesądza art. 94 ust. 1 ustawy. Organy Straży Granicznej, będące dysponentami lokali mieszkalnych gospodarują posiadanym zasobem w sposób określony ustawą. Oznacza to, że mogą one przydzielać pozostające w zasobie lokale mieszkalne, jak i orzekać o ich opróżnieniu, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 99a ustawy. W tym zakresie ustawa dotyczy wszystkich osób, którym przydzielono lokale mieszkalne z zasobu formacji. Przepis art. 102 ust. 1 ustawy ma zastosowanie tylko wtedy, jeżeli nie zaistnieją przesłanki, o których mowa w art. 99a ustawy. Zdaniem Komendanta, rozumienie art. 102 ust. 1 ustawy w oderwaniu od pozostałych przepisów rozdziału 12 ustawy, czyniłoby osoby nieuprawnione do lokalu mieszkalnego bardziej uprzywilejowanymi niż funkcjonariusze czy emeryci policyjni z tytułu służby w Straży Granicznej. Komendant dodał, że zebrana w sprawie dokumentacja stanowi wystarczający dowód do uznana, iż małżonka skarżącego posiada dom jednorodzinny, którego powierzchnia mieszkalna odpowiada należnym mu normom zaludnienia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że w domu jednorodzinnym będącym własnością jego małżonki, trwają prace adaptacyjno-remontowe, w związku z czym decyzja Komendanta jest przedwczesna. Skarżący zobowiązał się do przekazania informacji o zakończeniu wspomnianych prac i niezwłocznego podjęcia działań mających na celu opuszczenie lokalu. Uznał, że zaistnienie tego stanu spowoduje bezprzedmiotowość niniejszego postępowania. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] czerwca 2018 r. Komendant poddał w wątpliwość brak możliwości zgłoszenia wybudowanego domu jednorodzinnego do użytkowania przez okres ponad czterech lat, kiedy to przedstawiciele Komendanta dokonali oględzin budynku mieszkalnego w C. przy ul. [...], sporządzili dokumentację fotograficzną oraz przesłuchali sąsiadów skarżącego na okoliczność jego zamieszkiwania pod wskazanym adresem. W konkluzji Komendant uznał, że posiadanie przez żonę skarżącego domu jednorodzinnego wypełnia wskazaną art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy przesłankę i skutkuje koniecznością wydania decyzji o opróżnieniu przydzielonego na podstawie decyzji lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Skargę na powyższą decyzję Komendanta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący – I. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasadzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. poprzez błędne ustalenia faktyczne leżące u podstaw wydania zaskarżonej (jak i poprzedzającej ją) decyzji, a w szczególności dowolne przyjęcie, że w budynku mieszkalnym położonym w C. przy ul. [...] możliwe jest mieszkanie, pomimo nie wykazania tej okoliczności żadnymi dowodami obrazującymi stan używania nieruchomości w 2018 r., jak podał skarżący, organ administracji publicznej odwołuje się wyłącznie do ustaleń poczynionych w 2014 r., stąd aktualne pozostają zarzuty sformułowane w skardze z [...] listopada 2014 r. takie jak: - nieuprawnione przyjęcie w oparciu o zewnętrzne oględziny budynku i wyrwane z kontekstu zdanie z zeznań sąsiada Z. P., że w budynku mieszkalnym położonym w C. przy ul. [...] możliwe jest mieszkanie i, że zamieszkuje tam I. W.; - niedokładna i wybiórcza ocena całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań świadków T. P., Z. P., J. B., z których to dowodów wynika inny wniosek niż wyciągnięty przez organ administracji; - pominięcie oświadczenia świadka J. B. zawartego w piśmie z [...] kwietnia 2014 r. na okoliczność stanu budynku w momencie jego zakupu przez M. W., momentu podłączenia przyłączy oraz nieoddania obiektu do użytkowania (naruszenie art 75 § i w zw. z art 78 § 1 i art. 80 Kpa.), które to oświadczenie jest zgodne z zeznaniami tego świadka z [...] września 2014 r. – budynek wedle ustaleń KG SG w lutym 2018 r. nadal nie został oddany do użytkowania; - przemilczenie tej części zeznań świadków z których wynika, czy budynek mieszkalny położony w C. przy ul. [...] nadaje się do zamieszkania i czy I. W. faktycznie tam zamieszkuje; - pominięcie faktu, że z żadnego ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentu urzędowego nie wynika, że obiekt nadaje się do zamieszkania lub jest zamieszkiwany; - zaniechanie przesłuchania I. W. pomimo pierwotnego stwierdzenia takiej konieczności (wezwanie z [...] czerwca 2014 r.) i w sytuacji podtrzymywania przez stronę wniosku o przeprowadzenie tego dowodu (por. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z 2014 r. pkt 1 tiret 4) – naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 Kpa.; - faktyczna rezygnacja z przesłuchania strony pomimo braku wydania postanowienia o uchyleniu własnego postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu - naruszenie art. 78 § 2 Kpa.; - przyjęcie, że budynek w C. przy ul. [...] nadaje się do zamieszkania pomimo, że roboty budowlane wykonywane na podstawie decyzji Starosty P. z [...] stycznia 2012 r., nr [...], przenoszącej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] grudnia 1993 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach o nr ew. [...] w miejscowości C., nie zostały zakończone, a dla przedmiotowego obiektu budowlanego nie wydano pozwolenia na użytkowanie. Skarżący sformułował również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 99a ust. 2 ustawy w związku z art. 28 i art. 10 § 1 Kpa. poprzez pominięcie jako stron postępowania M. W., K. W. i M. W., a w szczególności w postaci niedoręczenia im decyzji z [...] marca oraz [...] czerwca 2018 r. wskutek czego pozbawiono realnego udziału w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiając tym samym obronę przysługujących praw. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, skupiając uwagę na zdatności budynku należącego do jego żony do zamieszkiwania i braku poczynienia przez organ ustaleń w tym zakresie. Stwierdził między innymi, że regularne bytności w miejscu inwestycji mogą świadczyć nie o zamieszkiwaniu lub o istnieniu możliwości zamieszkiwania, lecz o trosce inwestora o należyte wykonanie zleconych wykonawcom prac. Podkreślił, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego położonego w C. przy ul. [...] nie zostało jeszcze wydane. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do zarzutów skargi. Uznał, że brak udziału członków rodziny skarżącego w postępowaniu administracyjnym nie przesądza o wadliwości decyzji organu. Zdaniem Komendanta, uprawnienie członków rodziny funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego ma charakter pochodny wobec uprawnienia funkcjonariusza i jest ściśle z nim związane, wobec czego nie można uznać, że osoby te winny zostać uznane za strony postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie budzi wątpliwości, że na mocy decyzji z [...] listopada 1998 r., nr [...], skarżący, jako funkcjonariusz Straży Granicznej, uzyskał przydział lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Z kolei małżonka skarżącego posiada dom jednorodzinny w C. przy ul. [...], którego powierzchnia zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe rodziny skarżącego. Wobec poczynionych ustaleń organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu. Podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania przejawiające się błędnym, w jego ocenie, uznaniem wspomnianego wyżej domu jednorodzinnego zdatnym do zamieszkiwania i użytkowania, nie mają racji bytu, bowiem już na etapie poczynionych przez Sąd ustaleń w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 107/15, ustalono, że wszelkie prace budowlane zostały zakończone w 2012 r., podłączone zostały wszystkie media. Sąd we wspomnianym wyroku jako niezasadne uznał te zarzut skarżącego, które odnosiły się do naruszenia norm proceduralnych w zakresie ustaleń faktycznych co do możliwości zamieszkiwania we wspomnianym budynku przez skarżącego i jego rodzinę. Podkreślić jednocześnie należy, że fakt braku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, co akcentował skarżący, pozostaje bez wpływu na ocenę okoliczności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 371/17, publ. CBOSA). Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 150) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 12 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Straży Granicznej, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2015 r. poz. 900), w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Przepis art. 102 ustawy nie może być stosowany samodzielnie w oderwaniu od pozostałych przepisów rozdziału 12 ustawy. Przepisy ustawy o Straży Granicznej w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali; krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego lub też utraciły prawo do lokalu poprzez uzyskanie lokalu mieszkalnego zabezpieczające potrzeby mieszkaniowe tych osób. Stąd do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Straży Granicznej w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. Skarżący niewątpliwie nie jest już funkcjonariuszem Straży Granicznej. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Straży Granicznej przez osobę, która nabyła lub małżonek takiej osoby nabył lokal mieszkalny lub dom o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy. Funkcjonariusz zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego (art. 102 ust. 1 ustawy). Zastosowane przez ustawodawcę odesłanie oznacza, że kwestia uprawnienia takiej osoby do lokalu mieszkalnego winna być rozpatrywana przez pryzmat przepisów regulujących zagadnienie przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej lokali mieszkalnych mocą decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny i ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy, funkcjonariusz jest obowiązany do opróżnienia przydzielonego mu lokalu mieszkalnego jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on lub jego małżonek uzyskali inny lokal mieszkalny lub dom o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia. Wobec takiego brzmienia przepisu art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy, Komendant, mając na uwadze fakt posiadania przez żonę skarżącego domu jednorodzinnego w C. przy ul. [...], o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia, decyzją z [...] marca 208 r. oraz decyzją wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, prawidłowo orzekł o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. przez skarżącego wraz z następującymi, wspólnie zamieszkującymi, osobami: M. W., K. W. i M. W., wypełniając tym samym zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 107/15, w myśl których Komendant ponownie rozpoznając sprawę opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego w pierwszej kolejności ustali kto ten lokal zamieszkuje, a następnie określi obowiązek jego opróżnienia w stosunku do wszystkich osób w nim zamieszkałych wymienionych z imienia i nazwiska. Podkreślenia wymaga, że w wyżej wskazanym wyroku WSA, który to wyrok został zaakceptowany przez NSA, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa., która to przesłanka ma pierwszeństwo przed naruszeniem prawa materialnego, na które powołał się Sąd. Reasumując, Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a stroną tego postępowania był skarżący. Ocena powyższa wiąże Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Sąd wskazuje ponadto, że brak udziału członków rodziny skarżącego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego nie przesądza o wadliwości decyzji Komendanta. Istotne jest by decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego precyzowała w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności. Zarzut uchybienia przepisowi art. 99 ust. 2 ustawy, który nakłada na organ taki obowiązek, mieści się w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego, bowiem ma on taki charakter. Wskazuje na to nie tylko zamieszczenie go w jednostce redakcyjnej przepisu o takich cechach (regulującego przesłanki opróżnienia lokalu), ale i skutek w postaci objęcia konkretnych osób decyzją nakazującą wykonanie obowiązku podlegającego przymusowej realizacji. Zatem, mimo że literalnie reguluje on zagadnienie elementu decyzji administracyjnej, to nosi cechy materialne. W konsekwencji, nie można skutecznie postawić Komendantowi zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 Kpa., jakoby nie zapewnił stronom prowadzonego postępowania o opróżnienie lokalu udziału w tym postępowaniu. Kwestią zasadniczą bowiem było prawidłowe wskazanie w decyzji osób zamieszkujących w lokalu podlegającym opróżnieniu z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy. Jednocześnie podnieść należy, że uprawnienie członków rodziny funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego ma charakter pochodny wobec uprawnienia samego funkcjonariusza i jest ściśle z tym funkcjonariuszem związane, stąd organ dokonuje ustalenia zaistnienia przesłanek określonych treścią art. 99a ust. 1 ustawy, po czym bada kwestię osób zamieszkałych w lokalu przydzielonym funkcjonariuszowi, by w dalszej kolejności wydać decyzję o opróżnieniu danego lokalu przez funkcjonariusza i zamieszkujące z nim osoby, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło