II SA/Wa 1633/17

WyrokWSA w Warszawie2018-09-14

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oraz odmowa wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego na czas nieoznaczony jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad uchwałami zarządu dzielnicy dotyczącymi umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, ponieważ są to akty z zakresu administracji publicznej. Natomiast odmowa zawarcia ponownej umowy najmu zajmowanego lokalu socjalnego na czas nieoznaczony po wygaśnięciu dotychczasowej umowy ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący I. S. i L. S. wnieśli skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania ich do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oraz odmowę wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego na czas nieoznaczony. Organ odmówił, wskazując na sprzedaż przez jednego ze skarżących udziału w nieruchomości, co miało świadczyć o posiadaniu środków na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Skarżący argumentowali, że środki te zostały przeznaczone na leczenie, jednak nie przedstawili wystarczających dowodów. Sąd rozpoznał skargę w dwóch częściach.
Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę w części dotyczącej umieszczenia skarżących I. S. i L. S. na liście osób oczekujących na najem lokalu, 2. odrzuca skargę w części dotyczącej wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi I. S. i L. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu i wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego 1. oddala skargę w części dotyczącej umieszczenia skarżących I. S. i L. S. na liście osób oczekujących na najem lokalu, 2. odrzuca skargę w części dotyczącej wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta [...] W. działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 9 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 420 i 11794) i § 24 ust. 1 w związku z § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), wydał uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Wskazana powyżej uchwałą organ odmówił zakwalifikowania I. S. i L. S. do wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w W. na czas nieoznaczony, po wygaśnięciu dotychczasowej umowy najmu. Organ odmówił także umieszczenia wskazanych stron na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zarząd Dzielnicy zobowiązał Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] do podjęcia działań zmierzających do opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] oraz Dyrektorowi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami. W uzasadnieniu uchwały podniesione zostało, że I. S. i L. S. byli najemcami lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w W. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] czerwca 2012 r., na czas oznaczony, tj. do dnia [...] grudnia 2014 r. Przedmiotowy lokal został wynajęty w trybie realizacji prawomocnego wyroku sądowego. Strony wystąpiły o wynajęcie ww. lokalu na czas nieoznaczony. Przedmiotowy lokal składa się z pokoju o powierzchni 17,50 m2, kuchni, przedpokoju oraz łazienki z wc. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 31,80 m2. Na koncie lokalu nie ma zaległości w opłatach. Organ wskazał, że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego stron w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 850,00 zł. Kryterium dochodowe w gospodarstwie wieloosobowym wynosiło 2.161.79 zł, bowiem minimum dochodowe obowiązujące w dniu złożenia wniosku zostało zwiększone o 60% na podstawie § 5 ust. 3a uchwały nr LVIIl/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że L. S. wraz z siostrą w drodze postępowania spadkowego po matce zostali współwłaścicielami w udziałach po 1/2 lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Lokal ten składał się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki i wc o łącznej powierzchni użytkowej 58,64 m2. Na mocy aktu notarialnego umowy sprzedaży przedmiotowy lokal został sprzedany za łączną kwotę 492.450 zł. L. S. w wyniku sprzedaży otrzymał kwotę 246.250 zł. Powyższa transakcja miała miejsce w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku. W związku z powyższym organ wezwał strony do złożenia wyjaśnień w tej sprawie. Wnioskodawcy stwierdzili, że środki pozyskanie ze sprzedaży udziału w powyższej nieruchomości zostały w większości przeznaczone na leczenie I. S. Wymieniona w 2002 r. uległa wypadkowi komunikacyjnemu, w wyniku którego przeszła wiele operacji kręgosłupa. W ocenie stron następstwem wypadku była również konieczność zakupu drogich lekarstw i rehabilitacji. Organ zaznaczył, że strony mimo wezwania nie zdołały udokumentować wydatków, na które się powołały. Ponadto Zarząd Dzielnicy nadmienił że w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt [...], w sprawie z powództwa I. S. przeciwko ZUS i sprawczyni wypadku o zapłatę stwierdzone zostało, że strona ostatni raz w związku z dolegliwościami powypadkowymi była u lekarza w 2011 r., a ostatniej rehabilitacji poddała się w 2005 r. I. S. przed Sądem Apelacyjnym nie przedstawiła również dowodów na okoliczność istnienia zaleceń lekarskich związanych z jej dolegliwościami, czy ponoszenia związanych z tym wydatków. Wniosek stron uzyskał również negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. Organ nadmienił także, że w stosunku do nieruchomości, do której należy przedmiotowy lokal, nie zostały zgłoszone roszczenia byłych właścicieli hipotecznych lub ich następców prawnych oraz nie toczy się postępowanie dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. I. S. i L. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Zdaniem skarżących organ zaniechał wyjaśnienia sytuacji majątkowej i zdrowotnej stron, w tym rzetelnej analizy zbycia udziału spadkowego. Organ przeprowadził postępowanie administracyjne bez dokładnej analizy stanu faktycznego i dokumentów złożonych przez strony. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także błędne zastosowanie uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. a w szczególności § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 1 i 2, § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a), § 7 ust. 1 pkt 8 lit. a) i b), § 6 ust. 1 pkt 2, § 16 ust. 1 pkt 1-2. Zdaniem skarżących organ dopuścił się naruszenia uchwały LVIII/1751/2009 w zw. z treścią § 1 ust. 2 porozumienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie spłaty zadłużenia. Organ dokonał błędnej wykładni wskazanych przepisów oraz przyjął, że umowa najmu lokalu socjalnego nie może być zawarta z osobą zalegającą z opłatami za korzystanie z lokalu w sytuacji, gdy w zakresie zadłużenia jest realizowane porozumienie, które ma być realizowane w okresie czterech lat od dnia podpisania porozumienia. Organ naruszył uchwałę z 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009, bowiem nie dał skarżącej pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu lokalu pomimo niepełnosprawności, ciężkich przewlekłych chorób oraz trudnej sytuacji rodzinnej i społecznej. Zarząd Dzielnicy nieprawidłowo przyjął, że odmowa zawarcia umowy najmu jest uzasadniona nabyciem 1/2 udziału we własności mieszkania komunalnego w wyniku spadkobrania, w sytuacji gdy obowiązujący w tym zakresie przepis prawny został uchylony. Zdaniem skarżących organ nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego sprawy oraz błędnie zinterpretował zebrany materiał dowodowego. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku niepodzielenia tego stanowiska o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jawiła się jako dopuszczalna co do zasady, a także merytorycznie uzasadniona. W pierwszej kolejności zauważyć należało, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: jw.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżących do umieszczenia na liście osób oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu. W podstawie prawnej uzasadnienia powołanej uchwały organ powołał m. in. § 24 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie z § 4 tej uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Postanowień § 4 pkt 1 uchwały nie stosuje się m.in. do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej m.in. ciężką, przewlekłą chorobę innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania (§ 5 ust. 2 pkt 3 lit. b). Natomiast zgodnie z § 22 powołanej uchwały, który określa tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu (...) wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (ust. 1). Przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie: 1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy, 2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, 3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu, niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1, 4) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo, 5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy oraz osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkiwania wnioskodawcy w tych lokalach (ust. 2). W myśl § 22 ust. 3 uchwały, burmistrz dzielnicy lub osoba przez niego upoważniona może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania. Wnioski, o których mowa w ust. 1, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza dzielnicy pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji do zaopiniowania (ust. 4). Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5). Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w ścisłej korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Pamiętać także należy, iż jedynie poprawnie i wyczerpująco sporządzone uzasadnienie uchwały organu, może stanowić dla Sądu administracyjnego podstawę do weryfikacji tego, czy organ przy rozpoznawaniu sprawy dochował należytej staranności stosując się do w/powołanych kryteriów. Tylko bowiem w uzasadnieniu organ może wyjaśnić motywy swojego działania czy zaniechania. W szczególności może w nim zaprezentować przyjęty sposób rozumowania i przyjętą ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Resumując, uzasadnienie uchwały winno zawierać nie tylko same wnioski wysnute przez organ, ale winno również prezentować ustalony stan faktyczny, sposób dochodzenia do wysnutych wniosków, jak też powinno zawierać ocenę całego stanu faktycznego a zwłaszcza okoliczności podniesionych przez stronę. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku inicjującego postępowanie stanowiło założenie poczynione przez organ, iż skarżący dysponują wystarczającymi środkami finansowymi na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych, gdyż L. S. uzyskał ze sprzedaży ½ udziałów w nieruchomości lokalowej kwotę 246 260 zł. Organ ustalił, iż L. S. wraz ze swą siostrą nabył w drodze spadkobrania prawo własności (w udziałach po ½) do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Lokal ten został zbyty w okresie [...] lat przed dniem złożenia wniosku za kwotę 492 450 zł, tak więc skarżący uzyskał w wyniku sprzedaży ½ udziału kwotę 246 250 zł. Organ przeprowadził również postepowanie dowodowe na okoliczność wskazaną przez skarżących, a mianowicie kwestii wydatkowania ww. środków pieniężnych na leczenie I. S. związane z urazem, jakiego doznała w 2002 r. w wyniku wypadku komunikacyjnego. Badając tę kwestię, organ ustalił, iż skarżący nie udokumentowali wskazanych wydatków, zaś z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt [...] wynika, że I. S. ostatni raz była u lekarza w związku z dolegliwościami powypadkowymi w 2011 r., a ostatniej rehabilitacji poddała się w 2005 r. Podjęte przez organ ustalenia stanowią, zdaniem Sądu, wystarczającą podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały. W opisanej sytuacji, to na skarżących spoczywał ciężar udowodnienia, iż nie dysponują już uzyskanymi ze sprzedaży prawa do lokalu mieszkalnego środkami pieniężnymi. W niniejszej sprawie skarżący okoliczności tej nie wykazali. Nawet pomniejszenie uzyskanej ze sprzedaży prawa do lokalu kwoty o kwoty wydatkowane na uregulowanie zaległości związanych ze sprzedanym lokalem nie daje podstawy do przyjęcia, że skarżący nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Organ trafnie powołał się też na ustalenia poczynione w sprawie o sygn. akt [...]. Podkreślić również należy, że § 2 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. nakłada na organy dzielnic obowiązek racjonalnego wykorzystywania mieszkaniowego zasobu Miasta. Oznacza to, że zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych przez gminę winno następować jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca faktycznie nie ma żadnych innych możliwości ich zabezpieczenia we własnym zakresie. Nie można przy tym pominąć faktu zbyt małej liczby mieszkań wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu w porównaniu z liczbą rodzin, w tym z małymi dziećmi, które zmuszone są oczekiwać na swoją kolej przydziału mieszkania komunalnego, przebywając w warunkach, których nie można uznać za właściwe w cywilizowanym świecie. Deficyt lokali komunalnych we władaniu gmin powoduje, że pomoc publiczna w kwestiach mieszkaniowych musi być kierowana do osób szczególnie i obiektywnie tej pomocy potrzebujących. Nie można również podzielić stanowiska skarżących, że organ orzekający dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. Organ podjął bowiem zaskarżoną uchwałę w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Prowadząc postępowanie, nie uchybił też zasadzie zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na uchwałę należało oddalić w części dotyczącej umieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na najem lokalu. II. Podstawą wydania zaskarżonej uchwały w części dotyczącej rozpatrzenia wniosku o wynajęcie zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony, po wygaśnięciu dotychczasowej umowy najmu socjalnego jest § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć umowę najmu tego samego lub innego lokalu m.in. na czas nieoznaczony pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a uchwały. Jak już wyżej wspomniano, kwestię dopuszczalności wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: ONSA i WSA 2008/6/90). Wskazano, że uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a jedynie charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzygano jednak kwestii przyznania pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wymaga podkreślenia, że decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma wola skarżących, którzy wnieśli o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu. Odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Działania organu w tego typu przypadkach nie mają zatem charakteru administracyjnoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. W takich sprawach rozstrzygnięcie administracyjnoprawne ma miejsce wcześniej i skutkuje umieszczeniem wnioskodawców na liście oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego gminy, a następnie skierowaniem tych osób do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu. W sprawach takich jak niniejsza organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu), bądź lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni z zasobów mieszkaniowych miasta [...], po uregulowaniu przez najemców zaległości czynszowych. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 388/14 oraz z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2362/14,orzeczenia dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej zaś sytuacji, skarga na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w opisanej części nie jest skargą na akt mieszczący się w granicach właściwości sądów administracyjnych, zakreślonych powołanym powyżej art. 3 § 2 P.p.s.a.. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło