II SA/Wa 1738/21

PostanowienieWSA w Warszawie2021-06-21

Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Andrzej Wieczorek, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu z zasobów gminy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, który wcześniej zajmował skarżący, jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium), w związku z czym nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu. Natomiast uchwała odmawiająca umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu z zasobów gminy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego, a jej uchylenie następuje w przypadku naruszenia przepisów postępowania, np. braku uzasadnienia.
Stan faktyczny
Skarżący P. D. wystąpił o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu, który wcześniej zajmował, po jej wypowiedzeniu z powodu zadłużenia. Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania go do ponownego zawarcia umowy najmu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu, powołując się na nieprzerwane zamieszkiwanie w lokalu. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organu i naruszenie przepisów k.p.a. WSA odrzucił skargę, uznając sprawę za cywilnoprawną. NSA uchylił postanowienie WSA. WSA w ponownym rozpoznaniu sprawy odrzucił skargę w zakresie odmowy ponownego zawarcia umowy najmu, ale uchylił uchwałę w zakresie odmowy umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu z powodu braku uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
1. odrzucono skargę w zakresie odmowy zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu; 2. uchylono zaskarżoną uchwałę w zakresie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu z zasobów Miasta [...] W.; 3. zwrócono skarżącemu kwotę 150 zł tytułem wpisu od skargi; 4. zasądzono od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącego kwotę 630 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu postanawia: 1. odrzucić skargę w zakresie odmowy zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu; 2. uchylić zaskarżoną uchwałę w zakresie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu z zasobów Miasta [...] W.; 3. zwrócić skarżącemu kwotę 150 zł (słownie: sto pięćdziesiąt złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi; 4. zasądzić od Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] W. na rzecz skarżącego P. D. kwotę 630 zł (słownie: sześćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Dzielnicy [...] (zwany dalej: "Zarządem Dzielnicy") dnia [...] lipca 2019 r. uchwałą nr [...] działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] miasta [...], stanowiącego załącznik Nr 9 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj, Maz. z 2018 r., poz. 8814) i § 24 ust. 1, w związku z § 39 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm. ) odmówił zakwalifikowania P. D. (zwany dalej: "Skarżącym") do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], po skutecznym wypowiedzeniu umowy najmu oraz umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...]. W podstawie prawnej powołano m.in. § 24 ust. 1 i § 39 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm., zwana dalej: "Uchwałą z 2009r."). W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu ww. lokalu, którego był najemcą na podstawie art. 691 kc. Umowę najmu wypowiedziano ze skutkiem na 30 kwietnia 2014r., z uwagi na nie wnoszenie opłat za zajmowany lokal. Następnie Sąd Rejonowy wyrokiem zaocznym z dnia [...]12.2015 r. nakazał ww. opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu orzekając jednocześnie, iż wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do wynajęcia socjalnego lokalu. Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu zajmowanego bez tytułu prawnego ww. lokalu, wyjaśniając, że zadłużenie powstało z powodu pogorszenia się sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] pismem z [...] marca 2019 r. potwierdził, że ustała przyczyna, z powodu której rozwiązano umowę najmu, ale nie potwierdził, że Skarżący nieprzerwanie zamieszkuje w ww. lokalu. Wobec nieruchomości, do której należy lokal zgłoszono roszczenia byłych właścicieli hipotecznych lub ich spadkobierców i toczy się postępowanie dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zarząd Dzielnicy w związku z tym uznał, że Skarżący nie spełnia kryterium z § 39 ust. 1 pkt 2 Uchwały z 2009r., bo nie zamieszkuje nieprzerwanie w ww. lokalu. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. uchwałę z [...] lipca 2019r., kwestionując w szczególności ustalenie Zarządu Dzielnicy o braku nieprzerwanego zamieszkiwania przez Skarżącego w lokalu i naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz § 24 ust. 1 i § 39 ust. 1 Uchwały z 2009r. Skarżący podkreślił, że jest osobą schorowaną, rzadko opuszcza lokal, a dłuższe okresy nieobecności w lokalu wiążą się z pobytami w szpitalach. Zwrócił też uwagę na treść art. 4 ustawy o ochronie lokatorów i wskazał, że organ uchyla się od zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb mieszkaniowych Skarżącego. Zarząd Dzielnicy w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, wniosek skarżącego nie dotyczył zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Skarżący zwrócił się o ponowne zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, który wcześniej zajmował. Podstawę zaskarżonej uchwały stanowił m. in. § 39 uchwały z 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia10 stycznia 2020 sygn. akt II SA/Wa 2473/19 odrzucił skargę P. D. oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek skarżącego nie dotyczył zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy (sprawa administracyjna). Skarżący zwrócił się o ponowne zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, który wcześniej zajmował. Podstawę zaskarżonej uchwały stanowił m. in. § 39 uchwały z 2009 r. Sąd wyjaśnił, że w kwestii zaskarżania uchwał zarządu dzielnicy, rozpatrujących wnioski o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 39 Uchwały z 2009r. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lipca 2013r. sygn. akt I OSK 931/13 (dostępny na www.nsa.gov.pl), wskazując, że uchwałę zarządu dzielnicy, polegającą na odmowie przedłużenia umowy najmu lokalu należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Miasta [...], złożone przez jej organ. Odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Działania organu w tego typu przypadkach nie mają zatem charakteru administracyjnoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. Organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu) lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Miasta [...]. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał, że złożona przez Skarżącego skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zatem jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył P. D., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) - art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, poprzez odrzucenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania P. D. do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], po skutecznym wypowiedzeniu umowy najmu oraz umieszczeniu ww. na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie od miasta [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zdaniem skarżącego zarówno odmowa zakwalifikowania go do ponownego zawarcia umowy najmu jak i umieszczenie go na liście zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony nie są sprawami cywilnymi, ale aktami z zakresu administracji publicznej. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Zarząd Dzielnicy [...], wnosząc o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn akt III OSK 2977/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, należy zauważyć na wstępie, iż merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że skarga jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, a także, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Interpretując powyższą uchwałę Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ,że de facto zawiera ona dwa rozstrzygnięcia. Pierwsze dotyczy odmowy ponownego zawarcia umowy najmu a drugie umieszczenia ww. na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Wniosek powyższy można wysnuć z poniżej wskazanej części uzasadnienia Postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2977/21, gdzie wskazano, że ,, Zgodnie z treścią § 1 przedmiotowej uchwały: "odmawia się zakwalifikowania Pana P. D. do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], po bezskutecznym wypowiedzeniu umowy najmu oraz umieszczenia ww. na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony". Brzmienie tego zapisu uchwały wyraźnie zatem wskazuje, że oprócz odmowy zakwalifikowania skarżącego do ponownego zawarcia umowy najmu, odmówiono skarżącemu również umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. I chociaż w uzasadnieniu uchwały brak jest wyjaśnienia podstaw tego rozstrzygnięcia, to jednak w podstawie prawnej uchwały wymieniono także § 24 ust. 1 uchwały z 9 lipca 2009 r., który potwierdza, że skarżona uchwała zawierała rozstrzygnięcie w przedmiocie umieszczenia na liście osób oczekujących do zakwalifikowania do wynajęcia lokalu,,. Biorąc powyższe pod rozwagę należy wskazać, że przedmiotowa uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] zawiera rozstrzygniecie dotyczące ponownego zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, który wcześniej zajmował skarżący. Podstawę zaskarżonej uchwały w tym zakresie stanowił m. in. § 39 uchwały z 2009 r. W ocenie Sądu, uznać należy, iż sprawa o takim przedmiocie nie należy do właściwości sądów administracyjnych, co w konsekwencji zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm. - dalej także: "ustawa o ochronie praw lokatorów"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). W uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz wręcz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej nie dotyczył jednak zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Treścią jego było bowiem ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i chodzi tu o konkretny lokal mieszkalny, tj. ten, który wcześniej był zajmowany przez skarżącą. Podstawę wydania zaskarżonej uchwały stanowi m.in. § 39 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., zgodnie z którym na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej, zdrowotnej lub rodzinnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli: 1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu; 2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia. W kwestii zaskarżania uchwał zarządu dzielnicy, rozpatrujących wnioski o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 39 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 931/13 (publ. CBOSA) wskazując, że uchwałę zarządu dzielnicy, polegającą na odmowie przedłużenia umowy najmu lokalu należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Miasta Stołecznego Warszawy, złożone przez jej organ. Odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że działania organu w tego typu przypadkach, jak objęte dyspozycją przepisu § 39 cyt. uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., nie mają zatem charakteru administracyjnoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. Organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu) lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Miasta [...]. Powyższe skutkuje uznaniem, iż złożona w niniejszej sprawie skarga ,w powyższym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zatem jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Mając na względzie wskazane wyżej stanowisko, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia. Orzekając z kolei w punkcie 3 postanowienia o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego przez nią wpisu połowy od skargi wpisu, Sąd rozstrzygnął w tym zakresie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 206 P.p.s.a. Drugie rozstrzygniecie w niniejszej sprawie, zgodnie z interpretacją uchwały Zarządu Dzielnicy [...] dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, dotyczy odmowy umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony tj. zakwalifikowania skarżącego do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu z zasobów Miasta [...]. W komparycji uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] zawarty jest bowiem § 24 ust. 1 uchwały z 9 lipca 2009 r., który potwierdza, że skarżona uchwała zawierała rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących do zakwalifikowania do wynajęcia lokalu. Jak wskazał NSA w Postanowieniu z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn .akt IIIOSK 2977/21 "kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, w świetle ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poddane są co do zasady instrumentom prawa cywilnego. Mając jednak na uwadze również obowiązki samorządu terytorialnego w stosunku do mieszkańców danej jednostki samorządowej, w art. 4 ust. 1 i 2 ustawa ta przewiduje, iż tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. W związku z powyższym – na podstawie delegacji określonej w art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 omawianej ustawy – Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 9 lipca 2009 r. uchwałę nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], która – jako prawo miejscowe – określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale, znajdujące się w dyspozycji Miasta. Przy tym ich zasadniczą część stanowią lokale, o których wynajęcie ubiegają się osoby określone w § 4 cytowanej uchwały, a więc generalnie rzecz ujmując pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych. W tym też przypadku wspomniana uchwała określa tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, w tym reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (dzielnicy miasta) realizuje zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania – zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) – winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji, a zatem nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Przechodząc do uzasadnienia uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] wskazać należy, że uzasadnienie to nie zawiera żadnego odniesienie do odmowy umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących do zakwalifikowania do wynajęcia lokalu znajdującego się w mieszkaniowym zasobie gminy. Tak więc powyższa uchwała narusza art. 107 § 3 k.p.a, gdyż skał orzekający w niniejszej sprawie nie mógł poznać toku rozumowania Oranu, który doprowadził go do przedmiotowego rozstrzygnięcia , a co za tym idzie w powyższym zakresie nie poddaje się ocenie Sądu , co w konsekwencji doprowadziło do konieczności uchylenie przedmiotowej uchwały we wskazanym zakresie o czym orzeczono w oparciu o art.146 §1 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. w pkt 2 postanowienia , a o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art.205 i 206 P.p.s.a. Na zakończenie Sąd wskazuje, że omyłkowo w niniejszej sprawie przyjął niewłaściwa formę rozstrzygnięcia – postanowienie w miejsce wyroku. Sporządzając powyższe rozstrzygniecie Sąd zasugerował się formą prawidłową dla odrzucenia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło