II SA/Wa 1830/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.) Janusz Walawski Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską: - oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] lipca 2009 r. cofającą Z. P. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] uznał Z. P. winnym prowadzenia w dniu 6 lutego 2009 r. na drodze publicznej samochodu w stanie nietrzeźwości (0,90 mg/l i 0,85 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), za co na podstawie art. 178a § 1 Kk wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na 2-letni okres próby, karę grzywny, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku oraz świadczenia pieniężne. Wyrok ten uprawomocnił się. Organy Policji uznały, iż powyższe skazanie wyczerpuje dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, argumentując, iż od posiadaczy broni wymaga się nieskazitelnej opinii, która wiąże się przede wszystkim z poszanowaniem porządku prawnego. Strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej gwarancji nie daje, a zatem istnieje w stosunku do niej obawa, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Prawomocny wyrok Sądu, potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym, co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek rozstrzygnięcia sprawy. Z. P. przestępstwo przewidziane w art. 178a § 1 Kk popełnił, a więc jako posiadacz pozwolenia na broń, utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Nie można bowiem wykluczyć, że będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób. Nie ma więc znaczenia, iż przestępstwo, za które został prawomocnie skazany nie miało bezpośredniego związku z bronią, ponieważ dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca takiego warunku nie ustalił. Organ podkreślił, iż prawomocny wyrok Sądu skazujący Z. P. jest decydujący w niniejszej sprawie. Z. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, wbrew dowodom, że w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa możliwości użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; - naruszenie prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, że podstawą cofnięcia pozwolenia na broń może być fakt popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa. W uzasadnieniu skargi Z. P. podnosił między innymi, co następuje. Na podstawie danych z Krajowego Rejestru Karnego, organy Policji dokonały ustalenia, że Z. P. był karany, ale pominęły fakt, że taki wpis wynika wyłącznie z tego jednego wyroku skazującego z dnia [...] r. z art. 178a § 1 Kk. Dokonały ustalenia, że Sąd karny nie znalazł żadnych okoliczności usprawiedliwiających wobec oskarżonego (skarżącego) – wbrew danym wynikającym z akt sprawy karnej, świadczącym, że Z. P. nigdy wcześniej nie był karany, przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, i że dobrowolnie poddał się karze. Organy Policji wskazywały na szczególnie wysoką społeczną szkodliwość czynu popełnionego przez skarżącego, pomimo że do ustalenia tej szkodliwości powołane są sądy karne, a nie organy Policji w postępowaniu administracyjnym, a nadto przeciwko takiemu ustaleniu przemawia wysokość orzeczonej kary – 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata (czyli w dolnych granicach zagrożenia przewidzianego w art. 178a § 1 Kk). Skoro została orzeczona kara w dolnych granicach, to znaczy, że Sąd karny dopatrzył się wielu okoliczności łagodzących. Organy Policji pominęły postawę skarżącego w postępowaniu karnym – jego skruchę i poddania się rygorom karnym, jego dotychczasową niekaralność, bardzo dobrą opinię środowiskową, bardzo dobrą opinię Koła Łowieckiego oraz wyniki badań lekarskich i psychologicznych, z których wynika, że skarżący jest człowiekiem zdrowym i bez zaburzeń psychicznych. Nadto z pisma Koła Łowieckiego [...] wynika, że Z. P. ma być zatrudniony w tym Kole na stanowisku strażnika łowieckiego, do czego niezbędne jest posiadanie broni. Organ nie wziął pod uwagę, iż możliwość przyjęcia powyższej pracy jest szczególnie ważna dla skarżącego, gdyż jest osobą bezrobotną. Nie bez znaczenia dla interpretacji omawianych przepisów ustawy o broni i amunicji powinny być przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 z późn. zm.), która w art. 51, art. 52 i art. 53 zawiera katalog przestępstw uzasadniających pozbawienie prawa do zajmowania się łowiectwem. Nadto art. 32 ust. 5 pkt 3 tej ustawy uniemożliwia zostanie członkiem Polskiego Związku Łowieckiego osobie skazanej za przestępstwo wymienione w Prawie łowieckim. Dodać tu należy, że łowiectwo (czyli potocznie – myślistwo) można uprawiać wyłącznie w ramach PZŁ (art. 32 ust. 1 tej ustawy). A więc samo Prawo łowieckie zawiera bariery prawne wykluczające dane osoby z grona łowiectwa. Ingerencja organów Policji jest wskazana tylko w ściśle określonych przypadkach i tylko dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, na co wskazuje katalog przypadków wymienionych w art. 15 ust. 1 i w art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Swoją argumentację skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2010 r. i poparł orzecznictwem sądów administracyjnych. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny w części, gdy cofnięcie pozwolenia na broń jest następstwem skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo następstwem toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej. Wówczas, zgodnie z treścią przepisu ustawy oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OSP 4/09), organ jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń. Jednak w niniejszej sprawie organ zastosował dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy z uwagi na uznanie, iż wobec skarżącego istnieje obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie powołując się wprost na przesłanki szczególne zawarte w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczenie się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa). Uznanie takie wymaga wykazania przez organ istnienia powyższej obawy. Jest elementem ocennym i wymaga rzetelnego uzasadnienia z jakich przyczyn organ twierdzi, iż wobec skarżącego istnieje obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z kolei ustalenie, w drodze takiego uznania, istnienia powyższej obawy, nakłada na organ obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ w sposób prawidłowy i przekonujący uzasadnił istnienie wystąpienia po stronie Z. P. obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ wskazał tu przede wszystkim na dalece lekceważący stosunek skarżącego do porządku prawnego, przejawiający się prowadzeniem na drodze publicznej pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa przewidzianego w art. 178a Kk jest w niniejszej sprawie oczywisty i wynika z ustaleń Sądu Rejonowego w B. Ustalenia te co do winy sprawcy, jak trafnie zauważa organ, są tu wiążące. Od posiadaczy broni wymaga się nieskazitelnej opinii, która wiąże się przede wszystkim z poszanowaniem porządku prawnego. Strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i to pod wpływem alkoholu, takiej gwarancji nie daje, a zatem istnieje w stosunku do niej obawa, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie można zatem niezgodzić się z argumentacją organów Policji, iż skoro Z. P. popełnił przestępstwo przewidziane w art. 178a § 1 Kk, to utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Nie można bowiem wykluczyć, że będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób, skoro stan nietrzeźwości nie stanowił dla niego przeciwwskazania do kierowania samochodem na drodze publicznej (porównaj: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1048/07 – publ. LEX nr 374331; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 53/07, teza 3 i 4 – publ. LEX nr 372089; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 910/07, teza 2 – publ. LEX 372091; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2313/06 – publ. LEX nr 337453; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1584/06 – publ. LEX nr 302585; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 709/05 – publ. LEX nr 192938). Nie ma tu znaczenia, iż przestępstwo, za które skarżący został prawomocnie skazany nie miało bezpośredniego związku z bronią, ponieważ dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca takiego warunku nie ustalił, poprzestając jedynie na konieczności wykazania istnienia obawy niepożądanego zachowania w postaci obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystąpienie w niniejszej sprawie takiej obawy organ wykazał i uzasadnił w sposób wystarczający. Pozytywne opinie w kole łowieckim oraz w miejscu zamieszkania, nie podważają powyższych ustaleń wynikających z prawomocnego wyroku sądu karnego i nie eliminują wyroku skazującego z obrotu prawnego, a zatem nie eliminują najistotniejszej przesłanki zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego. Natomiast takie okoliczności jak skrucha skarżącego wyrażona w postępowaniu karnym oraz dobrowolne poddanie się karze miały niewątpliwie wpływ na rozmiar orzeczonej przez Sąd powszechny kary, jednakże okoliczności te nie podważają w niczym istoty niniejszej sprawy – faktu kierowania samochodem na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości i prawidłowych ustaleń organu w przedmiocie istnienia po stronie skarżącego obawy, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właśnie z takim zachowaniem skarżącego. Na organach Policji, w tego typu sprawach, spoczywa obowiązek troski o dobro społeczne, jakim jest porządek prawny – tu wyrażony w normie art. 15 ustawy o broni i amunicji. Prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym obywatela, ale ściśle reglamentowanym uprawnieniem. Nie każdy obywatel spełnia warunki niezbędne do uzyskania pozwolenia na broń. Zatem w procesie właściwego wyważenia proporcji między dobrem społecznym a dobrem jednostki, przy tego typu sprawach, organ prawidłowo daje prymat ochronie tej wartości, którą jest porządek prawny, pojmowany tu jako eliminowanie z życia społecznego takich przypadków, które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego nie może stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji, bardzo istotna dla skarżącego okoliczność, że nie będzie on mógł podjąć zatrudnienia w macierzystym kole łowieckim, skoro z zatrudnieniem tym związane jest uprawnienie do posiadania broni myśliwskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie docenia wagę powyższej oferty zatrudnienia dla skarżącego, zwłaszcza, iż jest on osobą bezrobotną, jednakże okoliczność ta nie zmienia oceny zachowania skarżącego w kontekście obawy zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Poprzez swoje zachowanie w dniu 6 lutego 2009 r., gdy popełnił występek określony w art. 178a § 1 Kk, Z. P. utracił przymiot obywatela szanującego porządek prawny, a z uwagi na specyfikę popełnionego czynu, utracił także zaufanie, iż broni nie użyje w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie można wykluczyć, iż po zatarciu skazania, po pozytywnym upływie okresu zawieszenia wykonania orzeczonej przez Sąd powszechny kary i wykazania swoją postawą właściwego stosunku do porządku prawnego po pomyślnie zakończonym okresie próby, Z. P. będzie mógł w przyszłości otrzymać na nowo pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej. Podkreślić należy, że obecnie orzeczona utrata pozwolenia na broń palną myśliwską nie ogranicza stronie aktywności na rzecz myślistwa, czy jej działalności w macierzystym kole łowieckim. Strona nie będzie mogła tylko wykonywać polowań oraz pracować na rzecz koła myśliwskiego jako uzbrojony w broń strażnik. Poruszone w skardze przepisy Prawa łowieckiego w niczym nie uchybiają prezentowanej wyżej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zaznaczenia wymaga, iż przepisy te regulują zwłaszcza sprawy zasad etycznego polowania w kontekście członkostwa w Polskim Związku Łowieckim, popełnienie jakich czynów jest nie do pogodzenia z członkostwem w tej organizacji. Brak posiadania pozwolenia na broń nie zamyka członkostwa w PZŁ, a jedynie uniemożliwia wykonywanie odstrzału zwierzyny i ptactwa łownego. Natomiast przepisy regulujące posiadanie przez obywatela broni palnej, w tym również myśliwskiej, zawierają się w ustawie o broni i amunicji. To właśnie one, a nie przepisy Prawa łowieckiego, określają warunki przyznawania i cofania pozwolenia na broń. Z tych względów chybione są zarzuty skargi, wskazujące na naruszenie przez organ procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.