II SA/Wa 1849/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi K.N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę – Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2015 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], którym to rozkazem zwolniono K.N. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2015 r. Jako podstawę materialnoprawną zwolnienia ze służby organ wskazał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.). Wyjaśnił, że przepis ten uprawnia organ do zwolnienia funkcjonariusza, gdy wymaga tego ważny interes służby. Podniósł, że w stosunku do K.N. toczy się postępowanie karne o czyny z art. 258 § 1 kk oraz art. 54 § 1 kks w zb. z art. 65 tej ustawy w zw. z art. 7 § 1 i art. 6 § 2 kks. Podał, że w dniu [...] czerwca 2015 r. K.N. został zatrzymany jako osoba podejrzana o udział w zorganizowanej grupie przestępczej, a w dniu [...] czerwca 2015 r. Prokuratura Rejonowa w [...] w sprawie o sygn. akt [...] postawiła mu zarzuty o to, że: - w dacie bliżej nieustalonej do dnia [...] czerwca 2015 r. w [...] i w miejscowości [...] , gm. [...] , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami uczestniczył w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było popełnianie przestępstw skarbowych polegających na nabywaniu i przechowywaniu wyrobów tytoniowych i alkoholu etylowego bez polskich znaków akcyzy pochodzących z przemytu celnego, tj. o czyn z art. 258 § 1 Kodeksu karnego, - w dacie bliżej nieustalonej do dnia [...] czerwca 2015 r. w [...] przy ul. [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu tego samego zamiaru, nabył i przechowywał 15.360 sztuk papierosów, 2 kilogramy tytoniu i 5 litrów alkoholu etylowego bez polskich znaków akcyzy pochodzących z przemytu celnego, uchylając się jednocześnie od opodatkowania poprzez nieujawnianie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania przez co naraził podatek na uszczuplenie, tj. o czyn z art. 54 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zbiegu z art. 65 Kodeksu karnego skarbowego, w związku z art. 7 § 1 i art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zastosował wobec [...] K.N. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji oraz zakazu opuszczania kraju. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że analiza zgromadzonego dotychczas materiału wskazuje, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż podejrzany dopuścił się zarzucanych mu czynów. W uzasadnieniu rozkazu o zwolnieniu ze służby organ wskazał, że zgromadzone dokumenty w postaci postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokołu przesłuchania podejrzanego, protokołu zatrzymania osoby, postanowienia o zastosowaniu środków zapobiegawczych, protokołu przeszukania, spisu i opisu rzeczy oraz pokwitowania wskazują na to, iż z graniczącym z pewnością prawdopodobieństwem [...] K.N. brał udział w procederze dystrybucji i przechowywania wyrobów tytoniowych oraz unikania opodatkowania tych wyrobów podatkiem akcyzowym. Za rozwiązaniem z nim stosunku służby przemawia zatem znaczny ciężar gatunkowy przypisywanych mu czynów. W interesie służby leży to, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby spełniające rygorystyczne wymogi określone przez przepisy obowiązującego prawa, charakteryzujące się nieposzlakowaną opinią, pozytywnie postrzegane przez społeczność, której służą. Nadto organ wyjaśnił, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji ze względu na tożsamy z interesem służby ważny interes społeczny, polegający na konieczności niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem podejrzewanym o popełnienie przestępstw o znacznym stopniu społecznej szkodliwości, który utracił nieposzlakowaną opinię oraz rażąco sprzeniewierzył się podstawowym powinnościom zawodowym, wynikającym z przepisów obowiązującego prawa oraz roty złożonego ślubowania. Organ wskazał też, że w opinii z dnia 3 lipca 2015 r. Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] negatywnie ustosunkował się do propozycji zwolnienia [...] K.N. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby, niepodając przyczyn takiej decyzji. W konkluzji organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.N. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu go poprzedzającego skarżący podniósł naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie ważny interes służby Policji wymaga zwolnienia skarżącego ze służby. Nadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozostawienie skarżącego w służbie wpłynie demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Skarżący zarzucił też błędne ustalenie, że jest podejrzany o czyny spotykające się z jednoznacznym negatywnym odbiorem nie tylko społecznym, ale również całego środowiska policyjnego. W skardze podniesiono również, że organ dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poprzez przyznanie marginalnego znaczenia opinii Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] z dnia 3 lipca 2015 r., w której wyrażono negatywną opinię co do zwolnienia skarżącego ze służby. Nadto zarzucono pominięcie i nieuwzględnienie dotychczasowego wzorowego przebiegu służby skarżącego oraz obecnie posiadanego stopnia [...], co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 7 kpa. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że samo postawienie zarzutów karnych nie przesądza, że zaistniał "ważny interes służby". Wskazano, że organ nie wykazał w jaki sposób pozostawienie skarżącego w służbie mogłoby wpłynąć na niewłaściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych przez jednostkę, w której skarżący pełnił służbę. Nadto, że nie uwzględniono innych okoliczności świadczących na jego korzyść. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona z uwagi na fakt, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.) jest decyzją fakultatywną, podejmowaną w ramach uznania administracyjnego. Zakres kontroli takich decyzji jest ograniczony, bowiem Sąd nie ocenia jej celowości. Ustala i bada jedynie, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie skarżonej decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami oraz czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 kpa, powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie to zostało uzasadnione przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a ponadto zgromadził materiał dowodowy, którego analiza stanowi dostateczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, a jej uzasadnienie jest wyczerpujące i w pełni przekonywujące. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników umownych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale i pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Funkcjonariuszowi Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego i nie idzie ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega konieczność prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony ważnego interesu formacji. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym miedzy innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Tym bardziej może być ona zatem wykorzystywana również w sytuacji, gdy funkcjonariuszowi stawiane są zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż [...] K.N. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstw określonych w art. 258 § 1 kk oraz art. 54 § 1 kks w zbiegu z art. 65 § 1 kks w związku z art. 7 § 1 kks i art. 6 § 2 kks (Postanowienie o przedstawieniu zarzutów prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...] ). Skarżącemu zarzucono, że: - w dacie bliżej nieustalonej do dnia [...] czerwca 2015 r. w [...] i w miejscowości [...] , gm. [...] , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami uczestniczył w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było popełnianie przestępstw skarbowych polegających na nabywaniu i przechowywaniu wyrobów tytoniowych i alkoholu etylowego bez polskich znaków akcyzy pochodzących z przemytu celnego, tj. o czyn z art. 258 § 1 Kodeksu karnego, - w dacie bliżej nieustalonej do dnia [...] czerwca 2015r. w [...] przy ul. [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu tego samego zamiaru, nabył i przechowywał 15.360 sztuk papierosów, 2 kilogramy tytoniu i 5 litrów alkoholu etylowego bez polskich znaków akcyzy pochodzących z przemytu celnego, uchylając się jednocześnie od opodatkowania poprzez nieujawnianie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania przez co naraził podatek na uszczuplenie, tj. o czyn z art. 54 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zbiegu z art. 65 Kodeksu karnego skarbowego, w związku z art. 7 § 1 i art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zastosował wobec [...] K.N. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji oraz zakazu opuszczania kraju. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że analiza zgromadzonego dotychczas materiału wskazuje, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż podejrzany dopuścił się zarzucanych mu czynów. W ocenie Sądu, trafnie organ uznał, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść ważnego interesu służby. Policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 314/13, z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1024/14 i z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 294/15 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13, z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13 ). Zasadnie zatem organ uznał, że podejrzenie policjanta o popełnienie wymienionych wyżej przestępstw, które są czynami spotykającymi się z jednoznacznie negatywnym odbiorem nie tylko społecznym, ale również całego środowiska policyjnego sprawia, że skarżący utracił przymiot nieskazitelności, nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11). Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stanowi on, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny, czyli pozostawione uznaniu organu. Wskazać należy, iż skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych. W praktyce oznacza to, że jego obowiązki są powierzone innym funkcjonariuszom, co niewątpliwie wpływa na realizację zadań służbowych w jednostce organizacyjnej, w której skarżący pełnił dotychczas służbę. Charakter i ciężar postawionych skarżącemu zarzutów przemawia za tym, że termin prawomocnego wyroku jest trudny do określenia. A skoro tak, zwolnienie ze służby z powodu ważnego interesu służby znajduje uzasadnienie. Reasumując, zwolnienie skarżącego ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 kpa, obydwie decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 kpa, także w zakresie podpisu i uzasadnienia. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 108 § 1 kpa, organ właściwie umotywował to rozstrzygniecie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.