II SA/Wa 1936/24
PostanowienieWSA w Warszawie2025-01-22
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wydanym na podstawie przepisów uznanych następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, może zostać wniesiona po upływie pięcioletniego terminu na wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 P.p.s.a., podlega odrzuceniu, nawet jeśli podstawą wniosku jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano postanowienie. Termin ten ma charakter bezwzględny i nie podlega przywróceniu, chyba że strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.Stan faktyczny
Adwokat M. M. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r. w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący domagał się zmiany postanowienia i przyznania wyższego wynagrodzenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. SK 90/22, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie o przyznaniu kosztów nie kończy postępowania sądowego. NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na dopuszczalność wznowienia postępowania w takich przypadkach. WSA, związany wykładnią NSA, rozpoznał sprawę ponownie, ale tym razem odrzucił skargę z powodu upływu pięcioletniego terminu na jej wniesienie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi adwokata M. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 852/24 odrzucił skargę adwokata M. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. II SA/Wa 1139/17 została oddalona skarga M. B. na decyzję Prezesa Zakładu ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał pełnomocnikowi z urzędu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł, stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu [...] kwietnia 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) adwokat M. M.wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia 14 lutego 2018 r.
Wyrokiem z 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2082/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik z urzędu uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 16 listopada 2018 r.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. sygn. II SA/Wa 1139/17 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał pełnomocnikowi z urzędu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 221,40 zł, w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 180 zł oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 41,40 zł.
Podstawę ww. rozstrzygnięcia stanowiły przepisy - art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej: "P.p.s.a." oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714); zwane dalej "rozporządzeniem z 2016 r.".
W dniu [...] czerwca 2024 r. (data złożenia za pośrednictwem platformy ePUAP) adwokat M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dla pełnomocnika z urzędu, wnosząc o zmianę ww. postanowienia i przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, tj. kwoty 442,80 zł brutto (kwoty 360 zł netto + 82,80 zł podatku od towarów i usług) w miejsce przyznanej kwoty 221,40 zł brutto (kwoty 180 zł powiększonej o należny podatek od towarów i usług w wysokości 23% - 41,40 zł) oraz zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi o wznowienie.
Jako podstawę wniosku pełnomocnik z urzędu wskazał przepis art. 272 § 1 P.p.s.a. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. SK 90/22, w którym stwierdzono niezgodność § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631, ze zm.) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wskazał, że skoro przepisy § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, stanowiły materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu referendarza sądowego, to derogacja trybunalska wynikająca z wyroku Trybunału Konstytucyjnego uzasadnia zastosowanie art. 272 § 1 P.p.s.a. i wznowienie postępowania w zakresie, w jakim zakończone zostało postanowieniem z [...] lutego 2019 r.
W ocenie pełnomocnika wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, tj. orzeka o niekonstytucyjności wskazanych w nim przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określają opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Oznacza to, że po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego wysokość wynagrodzenia adwokata (opłaty) z tytułu świadczenia pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna zostać ustalona na podstawie stawek wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Oznacza to, że wysokość wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi postanowieniem referendarza sądowego ustalona zgodnie ze stanem prawnym będącym następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego powinna wynosić nie mniej niż 360 zł netto + 82,80 zł tytułem VAT, tj. łącznie 442,80 zł brutto.
Powołanym na wstępie postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę o wznowienie postępowania, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 276 zdanie pierwsze P.p.s.a., wyjaśnił, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia nie ma przymiotu samodzielności i odrębności, jest bowiem związane ze skargą do sądu administracyjnego. Postanowienie rozstrzygające żądanie przyznania wynagrodzenia nie kończy więc postępowania sądowego i z tego względu nie może być przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. W konsekwencji wywiedziona przez pełnomocnika z urzędu skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie jest dopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie art. 272 § 1 P.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, jednak, jak wskazano powyżej, regulacja ta nie ma zastosowania do postanowień niekończących postępowania w sprawie, a taki właśnie charakter ma postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy. W przepisach art. 270-285 P.p.s.a. brakuje podstaw do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie.
W niniejszej sprawie prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2082/18 (oddalający skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1139/17 oddalającego skargę skarżącego na decyzję Prezesa Zakładu ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku). Natomiast postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2019 r. o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jest orzeczeniem o niemerytorycznym charakterze. Powyższa okoliczność powoduje, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania zmierzająca do zmiany ww. postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie jest dopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem.
Od powyższego postanowienia adwokat M. M. złożył skargę kasacyjną żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 270 i art. 272 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 4 i art. 8 ust. 2 Konstytucji - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie stanowią one podstawy żądania wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w ramach którego wydano prawomocne orzeczenie niekończące postępowania (tj. postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia z pomoc prawną świadczoną z urzędu), którego podstawę prawną stanowiły przepisy uznane następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, podczas gdy w takiej sytuacji przepisy te należy interpretować przy uwzględnieniu normy z art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji, tj. w taki sposób, aby zapewnić nieograniczoną możliwość wzruszenia orzeczeń wydanych w oparciu o niekonstytucyjne przepisy prawa – a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na ich niezastosowaniu w niniejszej sprawie;
2. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 w zw. z art. 276, art. 270 i art. 272 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 190 ust 4 i art. 8 ust. 2 Konstytucji polegające na odrzuceniu skargi o wznowienie w sytuacji, gdy żądanie wznowienia postępowania wynikało ze stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano postanowienie z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. II SA/Wa 1139/17, a podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 190 ust. 4 Konstytucji stosowany bezpośrednio, na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 2457/24 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wskazując, że co do zasady jednolicie uznaje się w orzecznictwie i doktrynie, że instytucja wznowienia postępowania uregulowana w P.p.s.a. nie ma zastosowania do postanowień o charakterze procesowym (incydentalnym), które nie kończą postępowania. (tak J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 270). Pewne odstępstwo od powyższego stanowiska przejawia postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. I GZ 2/06, w którym stwierdzono, że na gruncie wykładni Trybunału Konstytucyjnego (wyrażonego w postanowieniu z dnia 2 marca 2004 r., S 1/04 oraz w wyroku z dnia 27 października 2004 r., SK 1/04), co do znaczenia i zakresu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, przy jednoczesnym uwzględnieniu art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, można przyjąć, że brak w art. 270–285 P.p.s.a. bezpośredniej podstawy do wzruszenia, po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w tej sprawie, które zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny, nie może wyłączać dopuszczalności wznowienia takiego postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przychylić się do prokonstytucyjnej wykładni art. 270 i art. 272 § 1 P.p.s.a. Ustrojodawca w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP expressis verbis przewidział wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądowym. Nie powinno więc ulegać wątpliwości, że użyty w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zwrot "prawomocne orzeczenie sądowe" obejmuje zarówno wyrok, jak i postanowienie sądu, mające wspólną dla nich cechę prawomocności, a także orzeczenia z nimi w skutkach zrównane, jak np. niezaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego wojewódzkiego sądu administracyjnego o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, które ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 w związku z § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Należy mieć również na uwadze, że postanowienie wydane w przedmiocie kosztów udzielonej, lecz nieopłaconej pomocy prawnej określa stosunek materialnoprawny w relacji pełnomocnik z urzędu oraz Skarb Państwa. Strona podmiotowa takiego orzeczenia sądowego jest zatem inna niż w przypadku orzeczeń sądowych zapadłych na skutek środków prawnych wniesionych przez strony postępowania w rozumieniu art. 32 P.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwa była ocena prawna Sądu pierwszej instancji o niedopuszczalności złożonej przez adwokata skargi o wznowienie postępowania w odniesieniu do jego własnego zakresu sprawy dotyczącej przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną przez niego udzieloną w charakterze pełnomocnika z urzędu w sprawie skarżącego. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez pełnomocnika, w odniesieniu do należnego mu wynagrodzenia przyznanego w postanowieniu o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu podlega zatem rozpoznaniu w trybie właściwym dla wznowienia postępowania na zasadzie art. 272 § 1 P.p.s.a. i jako taka nie jest niedopuszczalna z uwagi na przedmiot zaskarżenia. Postępowanie w sprawie przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu może zostać objęte trybem opisanym w Dziale VII P.p.s.a., pod warunkiem zaistnienia ustawowej podstawy wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.).
Jednocześnie wskazał, że w świetle wykładni systemowej przepisów art. 243 § 1 zdanie drugie, art. 254 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 i art. 261 w związku z art. 276 zdanie pierwsze P.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem dotyczącym zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (w tym przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy) wolna jest od wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę działa w warunkach związania postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 2457/24, którym uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 852/24 odrzucające skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej: "P.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kwestię związania oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego reguluje art. 190 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjęty więc model postępowania w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że zawarty tam przepis art. 190 nie jest jedynym uregulowaniem, które wyraża kwestię związania przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej a nie innej decyzji. Związanie oceną prawną sądu nie występuje tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nadto przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji "granice sprawy", o których mowa w art. 134 i art. 135 P.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznawał skargę kasacyjną Sąd drugiej instancji i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez pełnomocnika, w odniesieniu do należnego mu wynagrodzenia przyznanego w postanowieniu o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu podlega rozpoznaniu w trybie właściwym dla wznowienia postępowania na zasadzie art. 272 § 1 P.p.s.a. i jako taka jest dopuszczalna z uwagi na przedmiot zaskarżenia.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/17 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podlega odrzuceniu, lecz z powodów innych niż wskazano w postanowieniu z 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 852/24.
Zgodnie z art. 278 P.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
Termin określony w omawianym przepisie ma charakter bezwzględny i rozpoczyna bieg w chwili uprawomocnienia się orzeczenia, przeciwko któremu skierowana jest skarga o wznowienie postępowania. Celem tak zakreślonego terminu z art. 278 P.p.s.a. jest ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga o wznowienie nie może być skutecznie wniesiona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1093/14, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; tam – również pozostałe cytowane orzeczenia). Ten pięcioletni termin jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1864/14).
Skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych w art. 272 § 2 i 3 lub art. 277 P.p.s.a., ale po upływie terminu przewidzianego w art. 278 P.p.s.a., będzie podlegała odrzuceniu bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3232/13).
Termin przewidziany w art. 278 P.p.s.a. nie obowiązuje jedynie wtedy, gdy podstawą wznowienia postępowania jest pozbawienie strony możliwości działania lub należytej reprezentacji. W tej sprawie jednak nie wystąpiły takie okoliczności.
W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/17 została złożona po upływie ustawowego pięcioletniego okresu, a jej podstawą nie były przyczyny wskazane wyżej. Tym samym podlega ona odrzuceniu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 278 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło