II SA/Wa 1941/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-20

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską jest uzasadnione w sytuacji, gdy posiadacz jest oskarżony o popełnienie przestępstwa groźby karalnej i nieobyczajnego wybryku, mimo braku prawomocnego skazania za te czyny oraz posiadania pozytywnych opinii w środowisku?
Ratio decidendi
Cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską jest uzasadnione, gdy istnieją podstawy do uzasadnionej obawy, że posiadacz może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Fakt toczącego się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego, nawet jeśli nie dotyczy ono bezpośrednio życia, zdrowia czy mienia, a także popełnienie wykroczenia, może stanowić taką podstawę, nawet jeśli nie ma prawomocnego skazania. Pozytywne opinie i prawidłowe przechowywanie broni nie niwelują tej obawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M.K. pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego o groźbę karalną oraz popełnienia nieobyczajnego wybryku. Organy administracji uznały, że te okoliczności budzą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym, mimo braku prawomocnych wyroków skazujących i posiadania pozytywnych opinii. M.K. zaskarżył decyzję, argumentując brak podstaw do cofnięcia pozwolenia i wskazując na pomówienia ze strony byłej konkubiny oraz uniewinnienie w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Kania Protokolant ref. staż. Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm.), cofnął M.K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dnia [...] października 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia M.K. pozwolenia na broń palną myśliwską, z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 190 § 1 kk, tj. o groźbę karalną (przestępstwo przeciwko wolności). Wskazał też, że w toku prowadzonego postępowania Prezes [...] Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw w [...] poinformował, że w dniu [...] października zgłosiła się J.R. – konkubina M.K. w sprawie znęcania się nad nią przez stronę i przedstawiła zawiadomienie Prokuratury Rejonowej [...] , sygn. akt [...] o przesłaniu do Sądu Rejonowego [...] aktu oskarżenia przeciwko M. K. o czyn z art. 190 § 1 kk. Organ podał, że w opinii Prezesa [...] Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw w [...] uzasadnionym było podjęcie działań związanych z pozbawieniem M.K. pozwolenia na broń. W dniu 25 lutego 2012 r. organ uzyskał z Sądu Rejonowego w [...] Wydziału [...] Karnego materiały z prowadzonego przeciwko M.K. postępowania karnego o sygn. akt [...] w postaci: protokołu przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, notatki urzędowej, postanowienia o wszczęciu dochodzenia, protokołów przesłuchania świadków, protokołów przyjęcia wniosku o ściganie, postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokołu przesłuchania podejrzanego, aktu oskarżenia oraz nieprawomocnego wyroku nakazowego z dnia [...] lutego 2011 r., którym to wyrokiem M.K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu. Organ wskazał, że z uzyskanych materiałów wynika, że M.K. groził pozbawieniem życia konkubinie, jej rodzicom oraz małoletniej córce, co wzbudziło w nich uzasadnioną obawę, że groźba zostanie spełniona. Ponadto z materiałów tych wynika, że M.K. jest człowiekiem nieobliczalnym, ciągle nadużywa alkoholu i awanturuje się; znęca się fizycznie i psychicznie nad konkubiną. Organ wskazał również, że M.K. został nieprawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. [...] , uznany za winnego zarzucanego mu czynu, tj. za dokonanie nieobyczajnego wybryku poprzez obnażenie się i okazanie męskich narządów płciowych, tj. o wykroczenie z art. 140 kodeksu wykroczeń. Organ podniósł też, że w trakcie prowadzonego postępowania uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności, pozytywną opinię z miejsca zamieszkania, protokół kontroli warunków przechowywania broni, a ponadto ustalił, że M.K. jest członkiem PZŁ, członkiem macierzystym Koła Łowieckiego [...] i posiada pozytywną opinię w środowisku łowieckim. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji wskazał, że wprawdzie przestępstwo o popełnienie, którego M.K. został oskarżony, nie należy do katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jednakże art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu, uzasadniona obawa może wystąpić również w przypadku, gdy zagrożona jest wolność człowieka, rozumiana jako wolność od strachu. Przestępstwo groźby karalnej godzi bowiem w wolność człowieka w sferze psychicznej. Dlatego też organ stwierdził, że pozwolenie na broń może posiadać wyłącznie osoba posiadająca nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przestrzeganiem prawa. Ponadto poza spełnieniem wymogów merytorycznych cechuje się nieskazitelną postawą, przez co gwarantuje, że broń będzie przez nią posiadana i używana wyłącznie zgodnie z prawem. W ocenie organu I instancji, fakt toczącego się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego zaprzecza nieskazitelnej postawie jakiej organy Policji oczekują od osób, które uzyskały pozwolenie na broń. Skoro bowiem M.K. stoi pod zarzutem świadomego popełnienia czynu zabronionego, to nie daje on rękojmi bezpiecznego posiadania broni. Zdaniem organu I instancji, świadome popełnienie przestępstw niezwiązanych z bronią, nie wyklucza wystąpienia w przyszłości sytuacji niewłaściwego również świadomego zdarzenia z użyciem broni. Zdaniem organu okoliczności sprawy świadczą o braku poszanowania dla prawa przez M.K. i stanowią podstawę uznania, że jest osobą, co do której istnieje realna obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Organ wskazał, że okoliczności czynu popełnionego przez M.K. świadczą o tym, iż w sytuacjach stresowych staje się on porywczy i konfliktowy, nie potrafi zapanować nad swoimi negatywnymi emocjami. Takie zachowanie rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie strona może korzystać z broni, a w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób. Organ podkreślił, że postawa M.K. nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Od decyzji tej, pełnomocnik M.K. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7 i art. 77 k.p.a.. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, że w sprawie brak jest szczegółowego analizowania i uzasadnienia istnienia obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między dotychczasowym postępowaniem M.K. a uzasadnioną obawą. Zdaniem pełnomocnika, organ I instancji arbitralnie stwierdził, na podstawie wiedzy o pomówieniu ze strony byłej partnerki życiowej, że M.K. jest osobą agresywną. Pełnomocnik stwierdził, że M.K. nie należy do osób, w stosunku do których istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w sposób niezgodny z prawem. Dowodzi tego jego życie i wiele lat zgodnego z prawem i bezpiecznego użytkowania broni. Podniósł ponadto, że działanie byłej konkubiny i jej rodziców nacechowane jest osobistym urazem oraz niechęcią wobec M.K. i wymierzone jest przeciwko niemu oraz ma wyłącznie na celu zdyskredytowanie oraz oczernienie jego osoby. Wskazał też, że M.K. cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim. Bezsporną jest także okolicznością, iż nigdy nie użył on posiadanej broni niezgodnie z jej przeznaczeniem, jak również prawidłowo ją przechowuje. W związku z tym podniósł, że dotychczasowe postępowanie z bronią, rodzaj i ciężar zarzucanych czynów oraz całokształt okoliczności, nie przekonują o utracie dotychczasowej wiarygodności i zaufania na tyle, że należało cofnąć M.K. pozwolenie na broń. Zdaniem pełnomocnika, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że M.K. wykazuje negatywną postawę wobec porządku publicznego. Tym samym, organ I instancji wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy w dostatecznym zakresie. Reasumując, pełnomocnik podniósł, że M.K. spełnia przesłanki uzasadniające posiadanie pozwolenia na broń, a interes w utrzymaniu pozwolenia na broń nie koliduje z interesem społecznym, albowiem nie stanowi on jakiegokolwiek zagrożenia. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i podniósł, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń kiedy w danym, konkretnym przypadku zachodzi uzasadniona obawa użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przy czym ustawodawca jedynie przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające przedmiotową obawę - są to w szczególności toczące się postępowanie karne za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Dlatego, zdaniem organu, także oskarżenie lub skazanie za popełnienie innych, niż wymienione w tym przepisie, przestępstw pozwala zaliczyć posiadacza pozwolenia na broń do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku M.K. podstawą obawy był sposób postępowania i zachowania, potwierdzony faktem oskarżenia go o przestępstwo z art. 190 § 1 kk (groźba karalna). Organ podkreślił wymowę i znaczenie wspomnianego czynu, jego ciężar gatunkowy oraz okoliczność, że M.K. został oskarżony o to, że groził pozbawieniem życia A. R., W. R. i J. R. oraz jej małoletniej córce K. K., co wzbudziło u nich realną obawę, że groźby te zostaną spełnione. Zwrócił też uwagę na fakt, iż M.K. dodatkowo dopuścił się wykroczenia z art. 140 k.w., tj. publicznego nieobyczajnego wybryku. Postępowania te nie zostały jeszcze wprawdzie prawomocnie zakończone, jednak okoliczność ta, zdaniem organu, nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest ustalenie winy posiadacza pozwolenia na broń, ani weryfikacja zasadności postępowania karnego oraz jego prawidłowości. Komendant Główny Policji podkreślił, że organ Policji ma możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie tylko, gdy dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu skazującym posiadacza pozwolenia na broń za popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, ale również wtedy, gdy tylko toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takiego rodzaju czyn, który daje podstawę do uzasadnionej obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem organu, przestępstwo o popełnienie którego M.K. został oskarżony, tj. groźba pozbawienia życia, pozwala zaliczyć go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym cofnąć mu pozwolenie na broń. Organ II instancji wyjaśnił, że obawa użycia broni może wynikać również z innych okoliczności, a nie tylko wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ ustawodawca poprzez użycie wyrazu "w szczególności" ich katalogu nie zamknął. Dlatego też, fakt ten dopuszcza uwzględnianie przez organy Policji w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń również innych negatywnych okoliczności, do których, w ocenie organu, należy oskarżenie o popełnienie groźby bezprawnej. Organ wskazał, że prawo do posiadania broni palnej przyznawane jest jedynie tym osobom, które, m.in. dają rękojmię jej zgodnego z prawem posiadania i używania. M.K., będąc oskarżonym o popełnienie przestępstwa groźby karalnej, nie spełnił tego kryterium i nie może być uznany za osobę wiarygodną co do możliwości posiadania pozwolenia na broń. Organ podkreślił również, że prawo do posiadania broni palnej przyznawane jest – zgodnie z reglamentacyjnym charakterem ustawy o broni i amunicji – jedynie tym osobom, które m.in. dają rękojmię zgodnego z prawem jej posiadania i używania, co jest niewątpliwie zasadne z punktu widzenia interesów bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym, zdaniem organu, na treść rozstrzygnięcia nie wpływu pozytywna opinia w miejscu zamieszkania czy też wśród myśliwych oraz prawidłowe przechowywanie broni. Organ odwoławczy wskazał, że nie neguje, iż w środowisku znajomych czy sąsiadów M.K. zachowuje się poprawnie, jednak możliwym jest, że inaczej postępuje w stosunku do byłej konkubiny i jej rodziców, o czym świadczy akt oskarżenia. Dalej organ podniósł, że mimo iż groźby karalne nie zostały wymienione w przykładowym katalogu przestępstw określonym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to okoliczność, iż M.K. posiadacz pozwolenia na broń, mógł grozić pozbawieniem życia innym osobom i dodatkowo zachowywać się irracjonalnie poprzez obnażanie i okazanie narządów płciowych, niewątpliwie nakazują zaliczyć go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ podkreślił, że warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wystarczające jest domniemanie takiego zachowania oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego, organ wyjaśnił, że nie ma podstaw do takiego rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej umarza postępowanie w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - bezprzedmiotowe. Wystąpiły bowiem wskazane przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 przesłanki, z którymi związał on określoną dla posiadacza pozwolenia na broń konsekwencję administracyjnąprawną, tj. obowiązek organu Policji cofnięcia prawa do broni. Organ zgodził się z pełnomocnikiem, iż w dniu 10 marca 2011 r. weszła w życie zmiana art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wprowadzona ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 195) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, zgodnie z którą obawę uzasadnia prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Jednak, zdaniem organu odwoławczego, w postępowaniu w sprawie M.K. zmiana ta nie mogła zostać uwzględniona, bowiem w myśl art. 3 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. stała się przedmiotem skargi M.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie ustaleń, które statuują wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń i utrzymanie jej w mocy. W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że M.K. nie należy do osób, w stosunku do których istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a interes w utrzymaniu pozwolenia na broń nie koliduje z interesem społecznym. Zdaniem pełnomocnika. organy Policji nie tylko nie uprawdopodobniły zagrożenia, jakie skarżący mógłby stworzyć, ale także nie uwzględniły dowodów świadczących pozytywnie o skarżącym, tj. pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania oraz prawidłowe przechowywanie broni. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykazuje negatywną postawę wobec porządku publicznego. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że w sprawie organ Policji ograniczył się tylko do stwierdzenia, że obawa istnieje z samego faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego, wskazując iż warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie uzupełniającym, złożonym na rozprawie wraz z załącznikami zarzucił organowi, że ten absolutnie bezzasadnie i pochopnie zaliczył skarżącego do kategorii osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wskazał, że zarzuty organów wynikają z niedorzecznych pomówień dokonanych przez byłą konkubinę i jej rodziców. Podał, że sprawa o znęcanie i gwałt na konkubinie została umorzona. Wskazał również, że w aktach znajduje się opinia psychologiczna dotycząca J. R., która wskazuje na kompletną jej niewiarygodność w zakresie podawanych przez nią okoliczności dotyczących skarżącego. Pełnomocnik wskazał, że w postępowaniu karnym o zakłócanie porządku publicznego, toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Zamiejscowy w [...] , skarżący został uniewinniony. Ponadto pełnomocnik skarżącego oprócz wspomnianej już opinii psychologicznej dotyczącej J. R. dołączył szereg kserokopii odnośnie odznaczeń nadanych skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M.K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organy I i II instancji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazać należy, że art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, formułuje obowiązek organu (organ cofa pozwolenie na broń) w przypadku spełnienia określonych przesłanek, co kreuje sytuację braku uznania co do ustalenia normatywnych konsekwencji w sytuacji ich wystąpienia. Podstawowe znaczenie ma zatem prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 w pkt 2 odsyła, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6 (którego dotyczy stan faktyczny sprawy administracyjnej w ramach katalogu przesłanek określonych w pkt 1-6 tego przepisu). Punkt 6 tego przepisu, w ramach wskazanego wyżej odesłania z art. 18 ustawy, upoważnia organ do cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka skazana została prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie tych przestępstw. Na gruncie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy rozróżnić zatem dwie sytuacje. Pierwsza, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw. Druga, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wyraźnie odróżnia te sytuacje uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., (II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). W zakresie sytuacji objętej niniejszą kontrolą, należy ją odnieść do zwrotu "uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego". Tu bowiem pojawia się swoiste uznanie odnośnie do kwalifikacji danych faktów jako elementów stanu faktycznego w kontekście treści pojęcia "uzasadniona obawa". Jest to swoboda co do przyjęcia, że ustalone fakty (m.in. dotyczące dotychczasowego sposobu życia czy też okoliczności i charakter popełnienia zarzucanych danej osobie czynów) mieszczą się w istotnej dla tej kwalifikacji kategorii "uzasadniona obawa" użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uchwała powyższa w tym zakresie wskazuje ponadto, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, w związku z czym osoby takie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w konflikt z prawem. Uchwała podnosi także, iż w przypadku osób, które nie zostały skazane za wymienione w tym przepisie przestępstwa, należy szczegółowo zanalizować stan faktyczny i uzasadnić istnienie takiej uzasadnionej obawy. A zatem rozpoznając niniejszą sprawę zbadać należy czy organ dokonał należytej kontroli w zakresie przyjęcia przez niego, że spełnione zostały w stosunku do skarżącego przesłanki, na które te przepisy wskazują. Oznacza to, że analizie powinien zostać poddany w szczególności zwrot "uzasadniona obawa". Bez określenia jego roli bowiem nie jest możliwe rozpoznanie zarzutu. W ocenie Sądu badającego niniejszą sprawę, organ przeprowadził rozumowanie, w ramach którego zasadnie wskazał na ustalone przez siebie przesłanki, w jego ocenie prowadzące do przyjęcia, iż taka obawa wystąpiła, a ponadto, że jest ona obawą uzasadnioną. Podnieść należy, iż wskazany w podstawach skargi zarzut oparcia rozumowania organów jedynie na podejrzeniu, a nie na skazaniu nie może być zasadnym. Przede wszystkim dlatego, że na samo podejrzenie popełnienia trzech rodzajów czynów przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu wskazuje przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez sformułowanie "toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw". Oznacza to, że ustawodawca przywiązał wagę do prowadzącego do wszczęcia postępowania karnego, samego podejrzenia popełnienia danego czynu w kontekście cofnięcia pozwolenia na broń. Takie rozumowanie oznacza, że fakt podejrzenia (toczenia się postępowania) nie może nie być brany pod uwagę jako element pojęcia "uzasadniona obawa" także wówczas, gdy przestępstwo nie należy stricte do katalogu powyższych trzech rodzajów przestępstw (por. wyrok NSA z 16 lipca 2010 o sygn. akt II OSK 1085/09). Jest to, rzecz jasna, przesłanka nieco słabsza niż przy skazaniu czy podejrzeniu popełnienia tych trzech typów przestępstw, i tym samym wymagająca posłużenia się dodatkowymi argumentami, jednak nie jest wykluczona jako racjonalna podstawa wykładni samego pojęcia. W ocenie Sądu, na akceptację zasługuje rozumowanie organu odnośnie wpływu charakteru przestępstw, o których popełnienie skarżący jest podejrzany. Jak wskazano wyżej, nie są to przestępstwa stricte należące do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu, popełnienie których (lub podejrzenie popełnienia których), tak jak je systematyzuje kodeks karny, prowadzi do pewnego automatyzmu w zastosowaniu przewidzianych ustawowo konsekwencji (cofnięcia pozwolenia). Nie oznacza to jednak, że organ nie jest upoważniony na gruncie określenia przedmiotu tych przestępstw do badania charakteru zarzucanych danej osobie czynów i przyjęcia, że istniejący związek przedmiotu takiego czynu z jednym z rodzajów wymienionych w przepisie przestępstw prowadzi do mocniejszego przekonania o możliwości wystąpienia uzasadnionej obawy, o której mowa w powoływanym przepisie. Rozpoznając niniejszą sprawę przypomnieć należy, że w dniu 25 lutego 2012 r. organ uzyskał z Sądu Rejonowego w [...] Wydziału [...] Karnego materiały z prowadzonego przeciwko M.K. postępowania karnego w postaci: protokołu przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, notatki urzędowej, postanowienia o wszczęciu dochodzenia, protokołów przesłuchania świadków, protokołów przyjęcia wniosku o ściganie, postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokołu przesłuchania podejrzanego, aktu oskarżenia oraz nieprawomocnego wyroku nakazowego z dnia [...] lutego 2011 r., którym to wyrokiem M.K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu. Organ wskazał, że z uzyskanych materiałów wynika, że M.K. groził pozbawieniem życia konkubinie, jej rodzicom oraz małoletniej córce, co wzbudziło w nich uzasadnioną obawę, że groźba zostanie spełniona. Wskazał też, że z materiałów tych wynika, że M.K. jest człowiekiem niezrównoważonym. Świadczy o tym również okoliczność, że M.K. został nieprawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., uznany za winnego zarzucanego mu czynu, tj. za dokonanie nieobyczajnego wybryku poprzez obnażenie się i okazanie męskich narządów płciowych, tj. o wykroczenie z art. 140 kodeksu wykroczeń. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podkreśla, że M.K. wprawdzie został skazany, jednakże oba wyroki nakazowe w momencie orzekania przez organ i Sąd nie były jeszcze prawomocne, stąd należy postępowania te traktować jako będące w toku. Ponadto zgodzić się należy z organem, że wprawdzie przestępstwa o popełnienie, których M.K. został oskarżony i skazany (nieprawomocnymi wyrokami), nie należą do katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego to uzasadniona obawa może wystąpić również w przypadku, gdy zagrożona jest wolność człowieka, rozumiana jako wolność od strachu. Przestępstwo groźby karalnej godzi bowiem w wolność człowieka w sferze psychicznej. Podkreślić ponadto należy, że dotyczy to m.in. osoby najbliższej skarżącego – jego córki. Dodać ponadto należy, że w aktach zgromadzonych przez organ znajduje się sprawozdanie z wywiadu środowiskowego odnośnie sytuacji wychowawczej małoletniej K. K., córki skarżącego, z dnia 26 października 2010 r., sporządzone przez kuratora sądowego, który w końcowych wnioskach, stwierdza, że "w świetle zebranych przez informacji, przyznaje, iż obawy pani R. odnośnie zrealizowania gróźb pana K., mogą być realne". Podkreślić należy, że opinia ta wydana została wprawdzie na potrzeby innej sprawy - uregulowania kontaktów skarżącego z małoletnią córką, nie zmienia to jednak faktu, że organ wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, upoważniony był do wykorzystania istniejących w sprawie dowodów (art. 75 § 1 k.p.a.), w tym również wskazanej wyżej opinii, szczególnie w sytuacji gdy dobrem chronionym jest bezpieczeństwo lub porządek publiczny, a organa Policji mają obowiązek stać na jego straży. Podkreślić należy, że organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na broń dokonuje autonomicznej oceny istniejących w sprawie materiałów, w kontekście przepisów prawa materialnego nakazujących cofnięcie pozwolenia. Podstawą takiej oceny nie może być oczywiście wyłącznie sam wyrok sądowy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego wyniki legną u podstaw ustaleń faktycznych i prawnych organu rozstrzygającego. Dlatego też organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, istniejący w sprawie. Odnosząc się zaś do dokumentów i opinii przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie, w tym m.in. opinii psychologicznej o konkubinie skarżącego czy też kserokopie licznych odznaczeń, którymi został M.K. odznaczony, czy też postanowienia o umorzeniu śledztwa, to wskazać należy, że organ nie dysponował nimi w trakcie postępowania administracyjnego. Wskazać natomiast należy, że organ dołączył do akt opinię wystawioną w dniu 28 czerwca 2011 r. przez Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny w [...] , w tym przez psychologa i pedagoga na temat zarówno skarżącego, jego córki i konkubiny. Organ brał również pod uwagę zarówno nienaganną opinię skarżącego w środowisku zawodowym, społecznym, jak i wśród myśliwych, jak i jego zaangażowanie w działalność społeczną (liczne odznaki), czy też prawidłowe przechowywanie broni. Podkreślić jednak należy, że ustalenia te, nie stanowią w świetle powyższych ustaleń dowodu mogącego uzasadniać odmienne przekonanie, co do sposobu zachowania się skarżącego w przyszłości. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest bowiem pogląd, że nienaganna opinia posiadacza broni w środowisku zawodowym, jak i społecznym, nie stanowi dowodu mogącego "równoważyć" skutki skazania za popełnienie przestępstwa komunikacyjnego w stanie nietrzeźwości (vide: wyrok NSA z 15 lipca 2009 r. sygn. II OSK 1160/08; wyrok NSA z 19 lutego 2010 r. sygn. II OSK 324/09, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2017/09). W świetle popełnionego przez skarżącego czynu, badanie jego charakteru i dotychczasowej postawy życiowej nie może bowiem zmienić oceny co do tego, że jest on osobą nieodpowiedzialną. Fakt popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i skazania, jak również skazanie za czyn z art. 140 k.w. daje zatem podstawę do przyjęcia, że skarżący nie spełnia "najwyższych standardów zachowania", wymaganych od posiadacza broni (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1172/06, LEX 368211). Fakt toczącego się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego i następnie skazania (nawet jeżeli wyroki te w chwili orzekania były nieprawomocne) zaprzecza nieskazitelnej postawie, jakiej organy Policji oczekują od osób, które uzyskały pozwolenie na broń. Niewątpliwie organ zasadnie uznał, że okoliczności czynu popełnionego przez M.K. świadczą o tym, iż w sytuacjach stresowych staje się on porywczy i konfliktowy, nie potrafi zapanować nad swoimi negatywnymi emocjami. Takie zachowanie rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie strona może korzystać z broni, a w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób. Skoro bowiem M.K. skazany został dwoma wyrokami nakazowymi, to nie daje on rękojmi bezpiecznego posiadania broni. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że, świadome popełnienie przestępstw niezwiązanych z bronią, nie wyklucza wystąpienia w przyszłości sytuacji niewłaściwego również świadomego zdarzenia z użyciem broni. Świadczy to bowiem o braku poszanowania dla prawa przez M.K. i stanowi podstawę uznania, że jest osobą, co do której istnieje realna obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Według Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), nie dopuściły się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) a stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez normę proceduralną określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, że Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] czerwca 2011 r. zaskarżoną decyzję nie naruszył też cech dowolności i nie przekroczył dopuszczalnej granicy swobody interpretacji na tle konkretnego stanu faktycznego. Wydana przez niego decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji, jaki i pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami ustawy założonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy w pełni zgodzić się z tym, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący, z uwagi na rodzaj i ciężar gatunkowy zarzuconych mu czynów przestępczych - należy do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Zdaniem Sądu działanie organów Policji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. W tej sytuacji, ziściła się, zdaniem Sądu, wskazywana w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji obligatoryjna przesłanka do cofnięcia skarżącemu posiadanego pozwolenia na broń palną myśliwską. Wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało zatem skutkować – zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. W świetle powyższego argumenty strony skarżącej odnośnie niewłaściwego zastosowania wskazanych w decyzji przepisów ustawy o broni i amunicji oraz błędnej ich wykładni nie mogą być uznane za zasadne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło