II SA/Wa 1981/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. H. na decyzje Komendanta głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - E. H., działając, przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dorosłym synem, który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podniosła, że jedyny dochód gospodarstwa domowego stanowi jej renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 738 zł brutto – 642,58 zł netto. Podała, że do jej stałych zobowiązań należą opłaty za mieszkanie w wysokości 950 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną – 90 zł, za gaz – 100 zł, za abonament telefoniczny - 49,40 zł, a także koszty związane z zakupem leków - 50 zł oraz żywności - 300 zł. Oświadczyła, że samodzielnie uiszcza opłaty za gaz, energię elektryczną, jedzenie i leki, natomiast w pozostałym zakresie korzysta z pomocy rodziny, natomiast koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru ponosi jej ciotka. Wskazała, że jej mąż nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego i utrzymuje się we własnym zakresie. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej E. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów postępowania. Od powyższego postanowienia skarżąca, za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W uzasadnieniu wskazane zostało, że skarżąca utrzymuje siebie oraz syna z renty w wysokości 738 zł brutto (642,58 netto), a w podstawowym utrzymaniu musi korzystać z pomocy dalszej rodziny. Wynagrodzenie pełnomocnika pokrywa ciotka skarżącej. Wskazano również, że skarżąca posiada wspólne konto z mężem, ale nie utrzymuje z nim kontaktów, a postępowanie rozwodowe nie zostało wszczęte z uwagi na brak środków finansowych na jego przeprowadzenie. Korzystanie z konta odbywa się na podstawie ustnej umowy, wedle której każde z małżonków korzysta z niego w zakresie własnych przychodów. Wobec powyższego, sytuacja majątkowa skarżącej w pełni uzasadnia wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania skarżąca obowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który wynosi - stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – 200 (dwieście) zł. Z całokształtu dokumentacji złożonej przez pełnomocnika skarżącej wynika, że uzyskuje ona niskie dochody, a także, że w znacznym stopniu w utrzymaniu korzysta z pomocy rodziny. Jednakże nie można nie zauważyć faktu, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Ustawa z dnia 25 lutego 1965 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2012, poz. 788 ze zm. – powoływanej dalej jako krio) jednoznacznie wskazuje w art. 23 oraz doprecyzowuje w art. 27 wzajemne obowiązki małżonków, polegające m. in. na przyczynianiu się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Jakkolwiek skarżąca podnosi, że faktycznie nie zamieszkuje i nie prowadzi wraz z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, to jednak w dalszym ciągu są oni małżeństwem, wobec czego są podmiotami wynikających z tego faktu praw i obowiązków. Natomiast nieuregulowanie sytuacji prawnej dotyczącej stanu faktycznego miedzy skarżącą oraz jej mężem nie stanowi okoliczności, która mogłaby decydować o przyznaniu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Nie można bowiem z faktu ustnej umowy pomiędzy skarżącą i jej mężem wyciągać wniosku, iż jest on całkowicie zwolniony z jakiejkolwiek odpowiedzialności za los swojej żony i syna. Dopiero formalne orzeczenie separacji lub rozwodu powoduje, iż możliwe jest przyjęcie rozpadu wspólnego pożycia. Powyższe stanowisko było prezentowane już w orzecznictwie, m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2010 sygn. akt II SA/Wa 888/10, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2043/09. Ponadto z oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika, że korzysta ona z pomocy dalszej rodziny zarówno w przedmiocie regulowania opłat mieszkaniowych w kwocie ok. 950 zł. miesięcznie, jak i w kwestii regulowania wynagrodzenia pełnomocnika w niniejszej sprawie. Wynika stąd, że niezależnie od obowiązków męża, skarżąca może liczyć na pomoc finansową innych krewnych, przewyższającą wysokość wpisu w niniejszej sprawie. Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.