II SA/Wa 2007/24

WyrokWSA w Warszawie2025-07-17

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Andrzej Wieczorek, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, w trybie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli decyzja ta jest tzw. decyzją związaną, a jej zmiana prowadziłaby do zastosowania innego współczynnika przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, w trybie art. 154 § 1 k.p.a., nawet jeśli jest to decyzja związana. Kluczowe jest, aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem, a ocena interesu społecznego i słusznego interesu strony powinna uwzględniać zmianę wykładni prawa, w tym orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego zmieniający sposób obliczania tego ekwiwalentu. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji odmawiającej wypłaty ekwiwalentu, uznając, że zastosowano prawidłowe przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji i że tryb art. 154 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji związanych, a zmiana byłaby sprzeczna z prawem. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że należy zastosować prokonstytucyjną wykładnię przepisów i współczynnik 1/21.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi O. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego O. K. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Komendant Główny Policji (zwany dalej "KGP") decyzją z [...] września 2024r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania O. K. (zwany dalej "Skarżącym") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej "K[...]P") z [...] czerwca 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji KWP z [...] maja 2021r. nr [...] o odmowie przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (39 dni). W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwany dalej "k.p.a."). KGP w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że Skarżący we wniosku z [...] listopada 2018r. zwrócił się do KWP o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2024r. poz. 145, zwana dalej "u.P."), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (zwany dalej "TK") z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018r., poz. 2102). KWP [...] maja 2021r. wydał ww. decyzję nr [...], którą odmówił stronie przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowy i dodatkowy w ilości 39 dni. Decyzję doręczono Skarżącemu 13 maja 2021r. Pełnomocnik Skarżącego - radca prawny A. H. - pismem z 15 czerwca 2023 r. zwrócił się do KWP o uchylenie, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r. i podjęcie czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego podniósł, że organ dokonał błędnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610, zwana dalej "ustawą nowelizującą"), bo ustawodawca nie przewidział wypłaty policjantom zwolnionym ze służby w Policji przed [...] listopada 2018r. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przy zastosowaniu współczynnika innego niż 1/30, gdy właściwa wykładnia ww. normy prawnej nakazuje ustalić funkcjonariuszom Policji zwolnionym przed tą datą ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości wynagrodzenia funkcjonariusza za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, co powinno nastąpić poprzez wykorzystanie współczynnika 1/21. KWP ww. decyzją z [...] czerwca 2024r. odmówił uchylenia ww. KWP z [...] maja 2021r. Decyzję doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 28 czerwca 2024r. Pełnomocnik Skarżącego 10 lipca 2024r. w odwołaniu zarzucił ww. decyzji z [...] czerwca 2024r. naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r. w sytuacji, gdy w sprawie spełniono wszystkie przesłanki tego przepisu. Sprawa dotyczy bowiem decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a za zmianą decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony. Pełnomocnik wniósł też o uchylenie ww. decyzji i decyzji KWP z [...] maja 2021r., ewentualnie uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia KWP. KGP, rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, a także odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, wskazał, że decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a., co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Jednym z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych pod względem prawnym, jest postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. Stosownie do tego artykułu decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl art. 154 § 2 k.p.a. w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. W stosunku do decyzji, która była przedmiotem merytorycznej oceny organu odwoławczego, właściwym do rozpatrzenia wniosku złożonego na podstawie art. 154 k.p.a. jest właśnie ten organ (por. postanowienie NSA z 5 marca 2013r. sygn. akt II OSK 244/13, wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 724/14). Jeżeli nie wyczerpano środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, właściwym do rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a., jest organ, który wydał tę decyzję. Skoro Skarżący nie wniósł odwołania od ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r., to KWP był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Skarżącego o zmianę tej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. KGP wyjaśnił, że pojęcie "nabycia prawa", jest kryterium kwalifikacji decyzji do poddania jej określonemu w przepisach reżimowi procesowemu. Ocena ewentualnego nabycia przez stronę prawa z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Przy czym w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć również decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Inaczej jest natomiast w przypadku decyzji nakładających na stronę obowiązek, gdyż na mocy tych decyzji pewne osoby nabywają prawo do wykonania tych obowiązków, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 k.p.a. KGP stwierdził, że ww. decyzja KWP z [...] maja 2021r. stanowi decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisów k.p.a. W sprawie może mieć zatem zastosowanie art. 154 k.p.a. Tryb nadzwyczajny z art. 154 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Daje zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego - norm uznaniowych, które pozwalają organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy, a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, a dokonany wybór może być zmieniony. Na poparcie powyższego organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. KGP zwrócił uwagę, że podstawę prawną ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r. stanowił art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. i art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, stanowiący podstawę do otrzymania przez policjanta zwalnianego ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielanego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określał zaś art. 115a u.P., który do 5 listopada 2018r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. KGP podkreślił, że 6 listopada 2018r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszono ww. wyrok TK z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok TK spowodował zmianę treści art. 115a u.P. w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, która wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), uniemożliwiła ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostało, jak należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu. Z dniem 1 października 2020r. weszła w życie ustawa nowelizująca. Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a u.P. otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 201r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018r. oraz od 6 listopada 2018r. W konsekwencji, od 1 października 2020r., w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed 6 listopada 2018r. KGP wskazał, że ww. decyzję KWP z [...] maja 2021r. wydano po ogłoszeniu wyroku TK z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 i po wprowadzeniu zmian ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych. Tym samym organ w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące wówczas przepisy odnoszące się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby do dnia 6 listopada 2018r. Organ bowiem zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia według stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji. Z kolei wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego przez wyrok TK części normy prawnej, która określała daną wartość ułamkową, art. 115a u.P. mógł stanowić wyłącznie podstawę prawną, w oparciu o którą możliwe było wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Przepis ten, w kontekście obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji przepisów prawa, nie mógł stanowić natomiast podstawy do wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu w innej niż dotychczas wysokości. Organ administracji, decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie miał zatem możliwości rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób niż poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania. Zgodnie z art. 6 i art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności. Przyjęcie przez organ administracyjny innej ułamkowej wartości miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, byłoby zatem działaniem arbitralnym, wykraczającym poza granice normy prawnej wynikającej z art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, obowiązującej w dniu wydania decyzji. KGP podkreślił m.in., że TK orzekając o niezgodności z Konstytucją RP określonego przepisu lub jego części eliminuje go z obrotu prawnego (lub jego część), ale orzeczenie to nie zastępuje samego ustawodawcy. Nie można przyjąć, jak chciałaby strona, że organ zobligowany był do przyjęcia oceny prawnej zaprezentowanej w wyroku TK, dokonując samodzielnego wyliczenia wartości ułamkowej miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, z pominięciem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Nie można także przyjąć, by rozstrzygnięcia Sądów administracyjnych determinowały organy administracji publicznej do automatycznego ich recypowania na grunt tej sprawy administracyjnej. Każda sprawa jest odmienna i wymaga od organu indywidualnego ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych, bowiem tylko wówczas możliwa jest właściwa subsumpcja normy prawnej. Organ administracyjny wydaje również swoje decyzje samodzielnie. KGP w kontekście możliwości zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. zauważył, że decyzja, o której mowa powyżej, opiera się na ściśle określonych w przepisach prawa materialnego przesłankach i rolą organu orzekającego w tej sprawie jest stwierdzenie, w oparciu o analizowany materiał dowodowy, czy tak określone przesłanki zaistniały, czy też nie. Natomiast poza wolą organu pozostaje wybór rozstrzygnięcia, gdyż ten wynika wprost z przepisów prawa materialnego. Oznacza to, że decyzja taka jest decyzją związaną - organ ma obowiązek wydać decyzję w sprawie w określonych prawem okolicznościach i wola strony nie może skutkować wydaniem decyzji wbrew określonym prawem kryteriom. Konstrukcja i charakter wskazanych przepisów prawa uniemożliwia zatem zastosowanie trybu przewidzianego art. 154 k.p.a. KGP podkreślił, że art. 154 k.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. W trybie art. 154 k.p.a. mogą być zmieniane lub uchylane zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami wyłącznie, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Taka konstrukcja art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji. Uchylenie bądź zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. mogą być dokonane tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej tą decyzją ostateczną, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję ostateczną wydano. Przyjęcie zaś stanowiska, według którego, w postępowaniu opartym na art. 154 k.p.a. możliwe byłoby ustalenie na nowo stanu faktycznego oraz ocena tego na nowo ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego skutkowałaby utożsamieniem tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej z postępowaniem zwykłym. KGP wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przy czym dopuszczalność wzruszenia na podstawie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji administracyjnej nie może oznaczać dowolności w tym zakresie. Samo zaś określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, to jednak wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania stronie żądanych uprawnień (poprzez jej zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być więc obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Możliwość zastosowania art. 154 k.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. Ustawodawca zatem używa nieostrego pojęcia "interesu społecznego", jednakże stwarza w ten sposób możliwość elastycznego stosowania prawa, w zależności od okoliczności danej sprawy. Tak pojmowane stosowanie prawa ma wyraźnie określone granice, bowiem w demokratycznym i praworządnym państwie, administracja publiczna, stosownie do art. 6 k.p.a., opiera swoje działania przede wszystkim na zasadzie praworządności. Istnieje więc nierozerwalny związek pomiędzy zasadą uwzględniania interesu społecznego, a zasadą legalizmu. Uwzględnienie interesu strony oraz interesu społecznego w myśl art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Kolizja interesu społecznego lub interesu strony z przepisem prawa wyklucza możliwość zastosowania art. 154 k.p.a. Odmienna wykładnia tego przepisu prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów, zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. Powyższa wykładnia stoi w sprzeczności z zasadą praworządności uregulowaną w art. 6 k.p.a. KGP stwierdził, że w sprawie wystąpił konflikt interesu społecznego i słusznego interesu strony. W jasno bowiem sformułowanym interesie strony leży przyznanie prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy według przelicznika 1/21. Kryterium to nie może derogować jednoznacznego przepisu prawnego w każdej sytuacji, w której indywidualny interes strony jest naruszony, czy też w której ma miejsce subiektywne poczucie naruszenia takiego interesu. Natomiast w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) pozostaje, aby wszelkie rozstrzygnięcia miały oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących i były z nimi zgodne. Uchylenie ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r. w trybie art. 154 k.p.a. byłoby nie tylko sprzeczne z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłoby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 115a u.P. KGP w związku z tym uznał, że ww. decyzja KWP z [...] czerwca 2024r. w przedmiocie odmowy uchylenia ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r. jest decyzją prawidłową. 2. Pełnomocnik Skarżącego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie ww. decyzji KGP z [...] września 2024r. i decyzją ją poprzedzającej oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, z uwagi na naruszenie: a) art. 154 § 1 k.p.a. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia ww. decyzji KWP z [...] maja 2021r., gdy w sprawie spełniono wszystkie przesłanki tego przepisu – gdyż sprawa dotyczy decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony; b) art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w zw. z art. 114 u.P. w zw. z art. 115a u.P. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP - przez błędną wykładnię i uznanie, że wobec Skarżącego przy wyliczaniu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop winien znaleźć zastosowanie współczynnik 1/30, gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów każe przyjmować, że należy posłużyć się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynoszącym 1/21, bo przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Skarżący w uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane we wniosku wszczynającym postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. i w odwołaniu, które rozpatrzył KGP oraz wskazał, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wskazuje na wyraźną wolę ustrojodawcy, aby sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją, była załatwiona, i to bez niekonstytucyjnego przepisu. W zależności od przedmiotu niekonstytucyjności i przyczyny tę niekonstytucyjność powodującej, mogą być tu wykorzystane różne instrumenty. Może to być działanie legislatora. W zakresie sytuacji ukształtowanych rozstrzygnięciami organów administracji publicznej, czy orzeczeniami sądowymi przepis ten odsyła do ustaw zwykłych, przewidując w odpowiednich procedurach możliwość wznowienia postępowania. Jednakże "wznowienie", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP ma szerszy sens: obejmuje sobą wszelkie instrumenty proceduralne (w tym także wznowienie postępowania sensu stricto), przewidziane na wypadek orzeczenia przez TK o niezgodności z Konstytucją prawnej podstawy orzeczenia, pozostające do dyspozycji stron i sądów, dzięki których wykorzystaniu możliwe jest przywrócenie stanu konstytucyjności. Nie byłoby zatem prawidłowe rozumowanie, że skoro w jakiejś procedurze istnieje przepis wyraźnie normujący instytucję wznowienia postępowania na wypadek orzeczenia przez TK o niekonstytucyjności prawnej podstawy rozstrzygnięcia, to niejako przez przeciwieństwo wykluczone jest zastosowanie innych, normalnych środków proceduralnych, którymi dysponuje właściwa procedura, np. na wypadek zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Wszelkie bowiem nadzwyczajne instrumenty proceduralne, stojące w dyspozycji organów stosujących prawo, powinny być wykorzystane jako instrument restytucji konstytucyjnego stanu rzeczy. Ta kompetencja, a także wykorzystanie wykładni prawa w zgodzie z Konstytucją, są wyrazem operacjonalizacji art. 8 ust. 2 Konstytucji w odniesieniu do władzy publicznej, jaką są sądy (por. wyrok TK z 9 czerwca 2003r. SK12/03). Zdaniem Skarżącego Jego słuszny interes przejawia się w ochronie Jego interesu majątkowego, wynikającego również z normy konstytucyjnej - art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Trafnie TK w wyroku z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 wskazał, że na mocy art. 66 ust. 2 Konstytucji pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy. Aktualne pozostaje stanowisko TK wyrażone w wyroku z 23 lutego 2010r. sygn. K 1/08 (OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), że prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji w sposób bezwarunkowy. Rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu. Art. 66 ust. 2 Konstytucji wymaga, by czas pracy został ustawowo określony. Czas, który nie został ustawowo uznany za czas pracy, jest więc — w ujęciu konstytucyjnym — czasem wolnym od pracy. Świadczenie pracy w czasie wolnym od pracy jest możliwe, niemniej winno być odpowiednio rekompensowane. Mutatis mutandis, regułę tę należy odnieść również do "czasu służby" i "czasu wolnego od służby". Trybunał podtrzymał wyrażony w przywoływanym wyroku pogląd, że prawo do corocznego płatnego urlopu poręczone w art. 66 ust. 2 Konstytucji nie może być arbitralnie ograniczone również w odniesieniu do rekompensaty pieniężnej za urlop niewykorzystany lub za czas wolny od pracy (w przypadku zaś policjantów - służby). Jest ono koniecznym substytutem otrzymywanym zamiast niewykorzystanego urlopu, swego rodzaju rozwiązaniem opcjonalnym, gdy prawo do urlopu nie zostało zrealizowane w swej postaci podstawowej (w naturze). W tym sensie konstytucyjne gwarancje prawa do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego mają charakter bezwarunkowy. Zawsze, gdy pracownikowi (funkcjonariuszowi) przysługuje urlop w rozumieniu art. 66 ust. 2 Konstytucji, musi mieć również subsydiarną możliwość otrzymania stosownego ekwiwalentu, jeśli tego urlopu nie wykorzysta (zob. wyrok z 15 kwietnia 2014r. sygn. SK 48/13, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 40). W ocenie Skarżącego tryb uchylenia decyzji z art. 154 k.p.a. można stosować zarówno do decyzji uznaniowych, jak i związanych (wyrok NSA z 12.02.2020r. sygn. akt I OSK 3864/18). Tryb "uchylenia decyzji" opisany w art. 154 k.p.a. można wykorzystać, gdy doszło do zmiany wykładni prawa. Jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek, także tych pozaprawnych (por. wyrok NSA z 18 września 2019r. sygn. akt I OSK 2893/17). Zdaniem Skarżącego należy posłużyć się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynoszącym 1/21, bo przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). W ocenie Skarżącego KGP dokonał błędnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, wskazując, że ustawodawca nie przewidział wypłaty policjantom zwolnionym ze służby w Policji przed 6 listopada 2018r. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przy zastosowaniu współczynnika innego niż 1/30, gdy właściwa wykładnia ww. normy prawnej nakazuje ustalić funkcjonariuszom Policji zwolnionym przed 6 listopada 2018r. ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w wysokości wynagrodzenia funkcjonariusza za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, co powinno nastąpić poprzez wykorzystanie współczynnika 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Skarżący odwołał się do wyroku NSA z 13 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 6128/21, LEX nr 3653249, w którym wskazano, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r., co implikuje adresowany do organów Policji obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15. Organy Policji rozpatrując żądania dotyczące ekwiwalentu od 6 listopada 2018r. mają obowiązek uzupełnienia derogowanej treści art. 115a u.P. przez przyjęcie wykładni ustalonej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, a więc zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, że art. 115a u.P odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Prawidłowym w tej sytuacji będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Po ustaleniu wysokości przysługującego skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop według podanych powyżej zasad należy określić różnicę pomiędzy kwotą wymaganą a już wypłaconą. Skarżący na ugruntowane stanowisko Sądów administracyjnych w zakresie konieczności stosowania prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej jest powołał wyroki NSA o sygn. akt: III OSK 2003/23, III OSK 2000/23, III OSK 1956/23, III OSK 1776/23, III OSK 1761/23, III OSK 1750/23, III OSK 1906/23, III OSK 1859/23, III OSK 1855/23, III OSK 3202/23, III OSK 2898/23, III OSK 2861/23, III OSK 2107/23, III OSK 2051/23, III OSK 1760/23, III OSK 1759/23, III OSK 2199/23. 3. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. skarga zasługuje na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, zwanej dalej "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. 3. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją KGP prowadzone było w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 154 k.p.a., który w § 1 stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego z [...] czerwca 2023r., który domagał się uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji KWP z [...] maja 2021r. w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżący wskazał we wniosku m.in., że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 154 § 1 k.p.a. Podniósł, że po pierwsze, sprawa dotyczy decyzji ostatecznej. Po drugie, sprawa dotyczy decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Po trzecie, za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony wnioskodawcy. W sprawie nie ma wątpliwości, że ww. decyzja KWP z [...] maja 2021r. jest ostateczna, więc dopuszczalne było rozpatrzenie przez organ wniosku Skarżącego o uchylenie tej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. W sprawie rozstrzygały też właściwe organy, tj. w pierwszej instancji KWP (organ, który wydał ostateczną decyzję w trybie zwykłym) i KGP, jako organ odwoławczy. Zgodzić należy się z organem, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie weryfikacji wydanej decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w rozpatrywanym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem (zmianą) decyzji ostatecznej. Sąd stwierdza, że jakkolwiek KGP w zaskarżonej decyzji uznał, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie znajduje zastosowania do weryfikacji tzw. decyzji związanych (których treść determinowana jest ściśle określonymi przesłankami ustawowymi, niepozostawiającymi organowi administracji publicznej w zakresie rozstrzygnięcia sprawy luzu decyzyjnego), a ponadto zmiana kwestionowanej decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a., byłaby nie tylko sprzeczna z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłaby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 115a u.P. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego ze służby), to Sąd stanowiska tego podzielić nie może. Zasadniczą kwestią, która wymagała rozważenie przy ocenie zaskarżonej decyzji jest to, czy tzw. decyzje związane mogą w ogóle podlegać weryfikacji w trybie przewidziany w art. 154 k.p.a., czy też taka możliwość - jak przyjął KGP na gruncie rozpoznawanej sprawy - jest wyłączona. Należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, które podziela Sąd rozpoznający sprawę, że dla zastosowania trybu określonego w art. 154 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia to, czy decyzja ma charakter związany, czy uznaniowy, istotne jest natomiast aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem (por. m.in. wyrok NSA z 20 października 2017r. sygn. akt II OSK 1457/17 – dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podnieść, że na podstawie art. 154 k.p.a. może być zmieniona lub uchylona decyzja ostateczna prawidłowa (wydana zgodnie z przepisami prawa), jak również decyzja wadliwa prawnie. Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe, nie jest zgodne z prawem, możliwe jest jego wzruszenie. Natomiast gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenia nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. W sprawie organ miał zatem obowiązek rozważenia możliwość zastosowania art. 154 § 1 k.p.a., który odwołuje się do takich pojęć, jak "interes społeczny", "słuszny interes strony". Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany art. 7 k.p.a. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1 k.p.a.) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z 23 lutego 2007r. sygn. akt I OSK 553/06 - dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zatem, gdy przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana, uchylenie decyzji, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie od wydania decyzji "pierwotnej" uległo zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok NSA z 18 września 2019r. sygn. akt I OSK 2893/17 – dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "słuszny interes strony" ma charakter nieostry i niedookreślony. W orzecznictwie wyrażane jest stanowisko, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Treść "słusznego" a zatem kwalifikowanego interesu strony powinna być ustalana w danej sprawie i powinna ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego. Kategoria interesu społecznego jest zaś pojęciem dynamicznym, stopniowalnym i zmiennym w czasie, co oznacza, iż także ono powinno być rozpatrywane na tle konkretnej sprawy. W interesie społecznym niewątpliwe pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. 4. Sąd, rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a., przyjmuje, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok NSA z 18 października 2007r. sygn. akt II OSK 1406/06 – dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być więc interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślenia też wymaga, że ustawowa przesłanka, o jakiej mowa w art. 154 k.p.a. - słuszny interes strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną odnoszącą się do danej sprawy i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 154 k.p.a. Istnienie tego słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych, na podstawie których wydana została ostateczna decyzja, co do której uruchomiono tryb z art. 154 k.p.a. Sąd podziela ponadto stanowisko Skarżącego, że względy interesu społecznego w analizowanej sprawie można sprowadzić do realizacji woli ustrojodawcy wyrażonej w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz wypełniania przez RP obowiązków wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji RP. Stanowisko to ma oparcie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 6128/21, Lex nr 3653249). Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie NSA wskazuje się, że zastosowanie art. 154 k.p.a. jest możliwe niezależnie od tego, czy przedmiotem wniosku jest decyzja związana czy uznaniowa. Z samego charakteru decyzji administracyjnej nie można więc czynić przeszkody do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 154 k.p.a. (por. wyrok NSA z 20 października 2017r., sygn. akt II OSK 1457/17 orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza także, że w świetle jednolitej wykładni przyjętej w orzecznictwie Sądów administracyjnych, nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności jest stanowisko KGP, że KWP w ostatecznej decyzji z [...] maja 2021r. "w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące wówczas przepisy odnoszące się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby do dnia 6 listopada 2018r. Organ bowiem zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia według stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji. Z kolei wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego części normy prawnej, która określała daną wartość ułamkową, przepis art. 115a ustawy o Policji mógł stanowić wyłącznie podstawę prawną, w oparciu o którą możliwe było wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Przepis ten, w kontekście obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji przepisów prawa, nie mógł stanowić natomiast podstawy do wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu w innej niż dotychczas wysokości. Organ administracji, decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie miał zatem możliwości rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób niż poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania. Zgodnie z art. 6 i art. 7 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności. Przyjęcie przez organ administracyjny innej ułamkowej wartości miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, byłoby zatem działaniem arbitralnym, wykraczającym poza granice normy prawnej wynikającej z art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, obowiązującej w dniu wydania tego rozstrzygnięcia." Zdaniem Sądu wbrew stanowisku prezentowanemu w zaskarżonej decyzji w judykaturze ugruntowane jest stanowisko Sądów administracyjnych w zakresie konieczności stosowania prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Na taką potrzebę i konieczność wskazują powołane przez Skarżącego w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: III OSK 2003/23, III OSK 2000/23, III OSK 1956/23, III OSK 1776/23, III OSK 1761/23, III OSK 1750/23, III OSK 1906/23, III OSK 1859/23, III OSK 1855/23, III OSK 3202/23, III OSK 2898/23, III OSK 2861/23, III OSK 2107/23, III OSK 2051/23, III OSK 1760/23, III OSK 1759/23, III OSK 2199/23. W świetle tego orzecznictwa, przyjęcie za prawidłową zastosowanej przez KWP w kwestionowanej w trybie art. 154 k.p.a. ww. decyzji z [...] maja 2021r., wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, na podstawie której doszłoby do wyłączenia możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy – tak jak Skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018r., a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po ww. dacie - oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności". Zasady natomiast, o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę – przede wszystkim przez organy administracyjne wydające decyzje w indywidualnych sprawach - przy wykładni art. 115a u.P., wyroku TK z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15. Zwracały na to wielokrotnie uwagę w swoich orzeczeniach zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jaki i Naczelny Sąd Administracyjny, a także sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji u.P. dokonanej ustawą nowelizacyjną. Ww. projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. K 7/15. Skoro zatem wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a u.P. w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że organy Policji powinny stosować art. 115a u.P w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W innej sytuacji doszłoby do powielania rozwiązań niekonstytucyjnych, co nie jest dopuszczalne w świetle art. 6 i art. 7 k.p.a., na które powołały się organy administracyjne obu instancji. Sąd w związku z tym stwierdza, że wbrew stanowisku prezentowanemu w zaskarżonej decyzji, wydanie decyzji ostatecznej KWP nie było prawidłowe. Sąd stoi też na stanowisko, że wydane w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzje, które nie uwzględniają rozstrzygnięcia TK zawartego w ww. wyroku z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 ani nie biorą pod uwagę jednolitego i ugruntowanego orzecznictwa Sądów administracyjnych, w którym uwzględniono ww. wyrok TK nie może podjęcie prowadzić do stanu naruszenia prawa w kontekście art. 115a u.P. oraz art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Z judykatury wynika bowiem w sposób jednoznaczny stanowisko, w jaki sposób organy administracji publicznej winny interpretować obowiązujące, ww. przepisy prawa. Przepisy art. 115a u.P. oraz art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej należy wykładać w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego (por. np. wyroki NSA z: 31 stycznia 2024r. sygn. III OSK 898/22; 24 maja 2024r. sygn. III OSK 905/23 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje ponadto, nawiązując do wstępnych rozważań zawartych w tym orzeczeniu, że jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek (por. wyrok NSA z 18 września 2019r. sygn. I OSK 2893/17, Lex nr 2721994). Nie uwzględnienie tego stanowiska przez organy obu instancji w wydanych w sprawie decyzjach : KGP z [...] września 2024r. i KWP z [...] czerwca 2024r., podważa zaufanie do tychże organów oraz narusza art. 8 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w związku z tym nie podziela stanowiska wyrażonego przez organy obu instancji w wydanych w sprawie, ww. decyzjach: KGP z [...] września 2024r. i KWP z [...] czerwca 2024r., że uchylenie ostatecznej decyzji KWP z [...] maja 2021r., w trybie art. 154 k.p.a., byłoby nie tylko sprzeczne z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłaby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. w związku z art. 115a u.P. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia Skarżącego ze służby). Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może także przemawiać zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem – "zasadami", o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. NSA w wyroku z 13 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 6128/21 wyraźnie wskazał, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r., co implikuje adresowany do organów Policji obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15. Organy Policji, rozpatrując żądania dotyczące ekwiwalentu od 6 listopada 2018r. mają obowiązek uzupełnienia derogowanej treści art. 115a u.P. przez przyjęcie wykładni ustalonej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, a więc zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, że art. 115a u.P. odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego Skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Prawidłowym w tej sytuacji będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Po ustaleniu wysokości przysługującego Skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop według podanych powyżej zasad należy określić różnicę pomiędzy kwotą wymaganą a już wypłaconą (LEX nr 3653249). Sąd, badający legalność zaskarżonej i wydanej w trybie art. 154 k.p.a. decyzji KGP, na mocy której utrzymano w mocy decyzję KWP z [...] czerwca 2024r. w pełni podziela stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny i stwierdza, że organy te w kontekście "interesu społecznego" nie rozważyły czy społecznie pożądane jest takie postepowanie organów władzy publicznej, aby prawa pracownicze nie były przestrzegane i wynagrodzenie (ekwiwalent urlopu jako równoważnik tego wynagrodzenia) nie zostało w całości wypłacone w kontekście braku uzupełnienia derogowanej treści art. 115a u.P. o wykładnię ustaloną przez Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15, a więc przez brak zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy, posługując się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynoszącym 1/21. 5. Sąd w świetle powyższego stwierdza, że organy administracyjne obu instancji: w wydanych w sprawie, ww. decyzjach: KGP z [...] września 2024r. i KWP z [...] czerwca 2024r. nie rozważyły w sposób prawidłowy, czy w przypadku Skarżącego zachodzą przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a., tj. "interes społeczny" lub/i "słuszny interes strony" i niezasadnie przyjęły, że zastosowanie trybu z art. 154 k.p.a. nie jest uprawnione w stanie faktycznym tej sprawy. Z tych względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja KGP oraz utrzymana nią w mocy decyzja KWP z [...] czerwca 2024r. wydano z naruszeniem przepisu art. 154 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego zasadnym było wyeliminowane ich z obrotu prawnego. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy, stosownie do art. 153 P.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu. 6. Sąd, mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. Sąd o kosztach postępowania sądowego (punkt drugi sentencji) orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935, ze zm.), strona skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego, który opłacił 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło