II SA/Wa 2083/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2025r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej Prezesem ZUS") decyzją z [...] listopada 2024r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. R. (zwany dalej "Skarżącym") o ponowne rozpoznanie sprawy z [...] lipca 2024r. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2024r. nr [...]. W podstawie prawnej podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r. poz.572, zwany dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS podał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023r., poz. 1251 ze zm., zwana dalej "u.e.r.FUS") jest możliwe, jeżeli Skarżący jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia. W świetle art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS tylko udowodnione szczególne okoliczności, które spowodowały brak wymaganego okresu ubezpieczenia, połączonego z należytym opłacaniem składek, mogą stanowić podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Za szczególną okoliczność uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Okolicznością szczególną może być jedynie zdarzenie lub trwały stan o charakterze zewnętrznym, obiektywnym i niezależnym od woli danej osoby. Z orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z [...] września 2024r. wynika, że Skarżącego uznano za trwale częściowo niezdolnego do pracy od [...] sierpnia 2012r. Aktualnie Skarżący ma 55 lat i przesłanka braku możliwości podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek nie zachodzi, zatem renta z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku nie może być przyznana. Częściowa niezdolność do pracy jedynie ogranicza, a nie uniemożliwia całkowicie wykonywanie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi, chociażby w warunkach przystosowanych dla osób niepełnosprawnych. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że opiekował się chorym bratem i dlatego do stażu pracy zaliczono Mu okres sprawowania opieki w maksymalnym wymiarze 6 lat. Skarżący, po uwzględnieniu nowych dowodów - na przestrzeni 55 lat życia - udokumentował tylko 4 lata, 10 miesięcy i 29 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 3 lata, 8 miesięcy i 7 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 2 miesiące i 22 dni okresów nieskładkowych (okresy nieskładkowe ograniczono do 1/3 udowodnionych okresów składkowych). Skarżący pierwsze zatrudnienie podjął w wieku 40 lat. Ponadto Skarżący w okresach od [...] maja 2009r. do [...] lutego 2012r. oraz od [...] listopada 2021r. do chwili obecnej nie wykonywał pracy ani innej działalności potwierdzonej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Prezes ZUS wskazał, że świadczenie w drodze wyjątku przyznawane jest osobom aktywnym zawodowo i jakkolwiek nie jest ono wprost uzależnione od stażu pracy, to jednak staż ten nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Okres ubezpieczenia powinien być adekwatny do wieku Skarżącego, a tylko wykazanie, że niespełnienie warunków do świadczenia uniemożliwiły okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku (por. wyrok NSA z 10 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 929/16, LEX nr 2299951, wyrok WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wa 240/14, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, ale przyczyny, dla których osoba nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych, wyjątkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2009r. sygn. akt II SA/Wa 714/09, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Prezesa ZUS z analizy akt sprawy nie wynika, aby Skarżący w ww. okresach niewykonywania pracy nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. W ww. przerwach wobec Skarżącego nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia. Nie zostały też udokumentowane przez Skarżącego inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od woli Skarżącego, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec. W związku z tym Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczył, że ze względu na problemy zdrowotne nie może podjąć zatrudnienia i na tę okoliczność przedłożył dokumentację medyczną, sprawę skierowano do Wydziału Orzecznictwa Lekarskiego i Prewencji Oddziału ZUS w [...]. Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z [...] września 2024r. ustaliła u Skarżącego trwałą częściową niezdolność do pracy. Prezes ZUS związany jest orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS, więc przesłanka ta nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 października 2009r. sygn. akt II SA/Wa 1079/09, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl i wyrok NSA z 9 sierpnia2001r. sygn. akt II SA 646/01, LEX nr 121924). Samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy. Subiektywne odczucia co do stanu zdrowia oraz braku możliwości wykonywania pracy, z uwagi na zdrowie nie stanowią usprawiedliwienia dla braku odpowiedniego okresu ubezpieczenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 1317/07, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prezes ZUS, odnosząc się do argumentacji Skarżącego, że podejmował On prace dorywcze bez ubezpieczenia, wyjaśnił, że był to świadomy wybór Skarżącego i nie można tego traktować jako okoliczności, która usprawiedliwia brak uzyskania uprawnień do świadczenia. Fakt ten nie może być uznany za zdarzenie wyjątkowe i niezależne od ubezpieczonego w rozumieniu okoliczności szczególnej z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS. Instytucja ubezpieczenia społecznego zakłada pewną solidarność ubezpieczonych, którzy opłacają składki, aby w przyszłości korzystać z ubezpieczenia (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2002r. sygn. akt II SA 3741/01, LEX 121938 i wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2012r. sygn. akt II SA/Wa 1785/11 dostępny na http/orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak wymaganych okresów składkowych usprawiedliwia opieką nad bratem, ale zdaniem Prezesa ZUS opieka nad członkami rodziny, chociaż bardzo pożądana ze względów społecznych, nie jest szczególną okolicznością uniemożliwiającą nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Jest to życiowy wybór pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i poświęceniu się opiece nad członkami rodziny, a kontynuowaniem zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień emerytalno-rentowych, wynikających z ubezpieczenia społecznego. Prezes ZUS wskazał ponadto, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. 2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o zmianę ww. decyzji Prezesa ZUS przez przyznanie bezpośredniego świadczenia w drodze wyjątku lub uchylenie decyzji Prezesa ZUS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwolnienie od kosztów sądowych w przypadku ich poniesienia i obciążenia kosztami organu rentowego, gdyż Skarżący utrzymuje się tylko z pomocy społecznej (388 zł miesięcznie plus dodatki w zależności od środków gminy). Skarżący wniósł też o włączenie do akt sprawy wyroku Sądu Najwyższego z [...] lipca 2024r. sygn. akt [...], uchylającego wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] w celu porównawczym. Zdaniem Skarżącego Prezes ZUS naruszył: art. 6 k.p.a. i prawo materialne przez błędne ustalenie stanu faktycznego i powołał się na art. 12 u.e.r.FUS, podnosząc, że za osobę niezdolną do pracy uznaje się osobę, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1), a za osobę całkowicie niezdolną do pracy uznaje się osobę, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2), zaś osobą częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że po śmierci brata, nad którym sprawował opiekę, ustały składki emerytalno-rentowe i świadczenia opiekuńcze od [...] marca 2018r. do [...] października 2020r., po czym Skarżący pobierał przez rok zasiłek dla bezrobotnych do [...].11.2021r. i tym składki na fundusz pracy. Skarżący otrzymał ofertę pracy, ale w orzeczeniu lekarskim z [...] lipca 2022r. nr [...] wynikły przeciwskazania do podjęcia pracy na stanowisku [...], ze względu na uraz kończyny dolnej. Skarżący nie może więc podjąć zatrudnienia z odprowadzaniem składek emerytalno-rentowych, by uzyskać brakujący okres składkowy, bo nie posiada kwalifikacji i wykształcenia. Lekarz orzecznik ZUS uznał Go najpierw za częściowo niezdolnego do pracy, a po sprzeciwie za częściowo, lecz trwale niezdolnego do pracy - nie rokuje poprawy sprawności ruchowej i uśmierzenia uporczywego silnego bólu kończyny dolnej, po uszkodzeniu nerwów ruchowych i czuciowych. Wprawdzie lekarz orzecznik ZUS podczas badań nie widział uporczywego bólu, ale nie powołał biegłego lekarza z dziedziny Neurochirurgii do ustalenia stopnia nasilenia bólu. Skarżący zakończył leczenie w Poradni Neurochirurgicznej, ale nie przeprowadzono zabiegu w celu rekonstrukcji nerwu. Skarżący w przypadku ewentualnego zatrudnienia, po okazaniu ww. orzeczenia mógłby wykonywać tylko prace na pół etatu, a w przypadku kolejnego orzeczenia o przeciwskazaniach do pracy Skarżący starci status osoby bezrobotnej i tym ubezpieczanie zdrowotne. Skarżący nie zgodził się z argumentacją Prezesa ZUS, że stwierdzone schorzenia nie uniemożliwiają zatrudnienia, bo lekarz medycyny pracy uznał przeciwskazania do podjęcia pracy prostej na stanowisku robotnika gospodarczego. Nie zgodził się też z argumentacją Prezesa ZUS, że w przeszłości pracował świadomie dorywczo bez odprowadzania składek na fundusz pracy. Praca dorywcza była niezbędna, bo Skarżący ukończył 5 klas szkoły podstawowej i to stanowiło barierę w podjęciu pracy objętej ubezpieczeniem. Dlatego Skarżący nie uzyskał stażu pracy i okresu składkowego. Skarżący poświęcił się też sprawowaniu opieki nad bratem i to też był powód rezygnacji z pracy lub innej pracy zarobkowej objętej ubezpieczeniem. Brat zmarł w szpitalu, po tym jak lekarze wykonali zabieg operacyjny bez zgody Skarżącego. To spowodowało utratę źródło utrzymania Skarżącego, który porusza się przy pomocy środków ortopedycznych (obuwie ortopedyczne lub kul i but ortopedyczny). Przepisy BHP nie pozwolą na zatrudnienie takiej osoby, a ponadto Skarżącego boli kończyna dolna, jak byłaby poparzona od środka. Skarżący, z uwagi na brak wykształcenia nie jest się w stanie przekwalifikować, a praca fizyczna wymaga sprawnych obu kończyn. Skarżący nie ma, jak zrealizować recept, bo opieka społeczna realizuje recepty tylko w 50%. Zdaniem Skarżącego to lekarze błędnie nie wykonali leczenia operacyjnego w specjalnej klinice, celem rekonstrukcji nerwu, doprowadzając do trwałego kalectwa, które nie rokuje odzyskania pełnej sprawności kończyny, dlatego powinno być przyznane świadczenie w drodze wyjątku przez okres brakujący do uzyskania świadczenia w trybie zwyczajnym. Skarżący podkreślił, że dowiadywał się o zatrudnienie przy sortowni śmieci, gdzie wymagane jest wykształcenie na poziomie podstawowym, ale nie ma pełnej sprawności fizycznej. Sąd Najwyższy w wyroku z [...] lipca 2024r. sygn. akt [...] wskazał na okoliczność możliwości podjęcia zatrudnienia przy określonym schorzeniu, w warunkach niedostosowanych do potrzeb osoby. Prezes ZUS błędnie więc ustalił stan faktyczny przez biegłych oraz lekarza orzecznika ZUS, uznając brata Skarżącego za nie całkiem niezdolnego do pracy i sprawa trafiła do ponownego rozpatrzenia, gdzie Sąd Apelacyjny w [...] dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza Medycy Pracy na okoliczność, czy brat może wykonywać proste prace fizyczne przy wieku 59 lat, gdzie obecnie ma 64 lata. Jak widać komisje ZUS i biegli błędnie oceniają stan faktyczny przy orzeczeniach, uznającego Skarżącego za częściowo niezdolnego do pracy, gdy lekarz medycy pracy wydał orzeczenie o przeciwskazaniach do podjęcia pracy na stanowisku [...] w spółce miejskiej. Skarżący podkreślił, że zgodnie z nowelizacją ustawy przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej o wykazie schorzeń o wydawaniu orzeczeń o niepełnosprawności czy stopnia po urazie uszkodzenia nerwów o stopniu znacznym, gdzie jest zaliczony do tej grupy i nieważne czy ktoś ma nogę czy też nie, tak podaje resort Ministerstwa Pracy i Polityki. Jeżeli Skarżący podjąłby pracę, to zapewne poszedłby na zwolnienie lekarskie, po czym na świadczenie rehabilitacyjne, bo ból kończyny nie pozwoliłby na prace z obciążeniem kończyny, która jest podatna na uszkodzenia z braku czucia, gdzie były takie przypadki w warunkach domowych. 3. Pełnomocnik Prezesa ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga podlegała oddaleniu. 2. Sąd administracyjny, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Możliwe jest zatem wyeliminowanie przez Sąd z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej (np. decyzji), po stwierdzeniu, że narusza ona bądź przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepis prawa dający podstawę do wznowienia postępowania, lub po ustaleniu, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd administracyjny innymi słowy, kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Sąd, stosownie do art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. 3. Sąd administracyjny nie orzeka zatem co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego. Sąd ocenia czy wydane przez Prezesa ZUS w okolicznościach faktycznych sprawy decyzje spełniały wymagania zarówno zawarte w art. 83 u.e.r.FUS, jak również czy sprostały wymogom wyrażonym m.in. w art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Na tle u.e.r.FUS, określającej zasady nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc finansowanych i pozostających w związku z funduszem gromadzonym na ten cel ze składek ubezpieczeniowych przyszłych świadczeniobiorców, jest to regulacja szczególna – pozwalająca na uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w zwykłym trybie. Świadczenia z art. 83 u.e.r.FUS nie mają charakteru roszczeniowego i są finansowane z budżetu państwa (por. art. 84 u.e.r.FUS), a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zaś u.e.r.FUS pozostawia ich przyznanie uznaniu Prezesa ZUS. Przepis ten posługuje się bowiem sformułowaniem "Prezes Zakładu może przyznać..." je w drodze wyjątku, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w tym trybie. Jednak pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji Prezesa ZUS nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Z treści art. 83 u.e.r.FUS wynikają cztery przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego. Po pierwsze, przesłanka bycia ubezpieczonym lub pozostałym po ubezpieczonym członkiem jego rodziny. Po drugie, niespełnianie wymagań dających prawo do emerytury lub renty na zasadach ogólnych musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami. Po trzecie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku. Po czwarte, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. U.e.r.FUS uzależnia przyznanie ww. świadczenia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Warto też podkreślić, że Skarżący wnioskował o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Prezes ZUS odmawiając przyznania tego świadczenia wskazywał natomiast, po uwzględnieniu nowych dowodów, że Skarżący pierwsze udowodnione zatrudnienie, objęte ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi podjął w wieku 40 lat – [...] stycznia 2009r. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika też, że na przestrzeni 55 lat życia Skarżący udokumentował tylko 4 lata, 10 miesięcy i 29 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 3 lata, 8 miesięcy i 7 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 2 miesiące i 22 dni okresów nieskładkowych (okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych). Do stażu pracy zaliczono Skarżącemu okres sprawowania opieki nad bratem w maksymalnym wymiarze 6 lat. W 10-leciu przypadającym przed dniem złożenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – Skarżący udokumentował 3 lata, 6 miesięcy, 22 dni okresów składkowych. Skarżący ponadto od [...] maja 2009r. do [...] lutego 2012r. oraz od [...] listopada 2021r. do chwili obecnej nie był zatrudniony lub nie wykonywał innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jak również w ww. okresach nie orzeczono wobec Skarżącego całkowitej niezdolności do pracy. Tym samym nie można było przyjąć, że istniały przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. 4. Sąd, mając powyższe na względzie, wskazuje, że Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie naruszył żadnego z ww. przepisów prawa, ani przepisów wskazanych w skardze, jako naruszone. Po pierwsze należy wskazać, że Prezes ZUS dokonał prawidłowej wykładni art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS oraz dostatecznie i w pełni wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Akta administracyjne sprawy wskazują, że materiał dowodowy zebrano w sposób wyczerpujący. Z dokumentacji zawartej w aktach wynika bowiem, na co prawidłowo zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Skarżący ukończył 55 lata życia i nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. Z akt sprawy wynika, że zarówno orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z [...] września 2024r. uznano bowiem Skarżącego za osobę trwale częściowo niezdolną do pracy. Warto też podkreślić, że w myśl art. 14 ust. 1 u.e.r.FUS oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz daty powstania dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Zgodnie z art. 14 ust. 3 u.e.r.FUS podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej ZUS. Prezes ZUS - zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych - związany jest orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS, przesłanka ta nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu (wyrok WSA w Warszawie z 9 października 2009r. sygn. akt II SA/Wa 1079/09, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym Prezes ZUS, choć Skarżący kwestionuje prawidłowość wydania tego orzeczenia także w skardze do Sądu, miał obowiązek uwzględnić orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z [...] września 2024r., w którym uznano Skarżącego za osobę trwale częściowo niezdolną do pracy. Sąd w związku z tym uznał, że Prezes ZUS prawidłowo przyjął, że w odniesieniu do Skarżącego nie zachodziła przesłanka braku możliwości podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek. Skoro bowiem Skarżący nie spełnia warunków wymaganych do przyznania renty w drodze wyjątku, zarówno z uwagi na wiek, jak i stan zdrowia, to trafnie Prezes ZUS uznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po przedstawieniu okoliczności sprawy, że po stronie Skarżącego nie zachodziły obiektywne przeszkody w podjęciu zatrudnienia i zapewnienia sobie niezbędnych środków utrzymania. Istnienie bowiem choroby, o której mówi Skarżący i przyczyn ją powodujących, nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy w rozumieniu art. 83 u.e.r.FUS. Subiektywne odczucia co do stanu zdrowia oraz braku możliwości wykonywania pracy, z uwagi na zdrowie nie stanowią usprawiedliwienia dla braku odpowiedniego okresu ubezpieczenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 1317/07, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, wbrew argumentom podnoszonym w skardze, Prezes ZUS w toku postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącego nie miał też możliwości ani obowiązku rozpatrywania sprawy, która bezpośrednio nie dotyczyła Skarżącego, lecz jego brata, w tym kontekście przywołane w skardze orzeczenie Sądu Najwyższego, które znajduje się w aktach administracyjnych, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy oraz zmianę stanowiska organu prezentowanego w zaskarżonej decyzji. Warto przy tym zauważyć, że organ rozpatrując wniosek Skarżącego o przyznanie renty w drodze wyjątku uwzględnił ww. przepisy u.e.r.FUS, który miały zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym sprawy bez naruszania art. 6 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP, a ponadto odniósł się do argumentacji Skarżącego podnoszonej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Prawidłowo Prezes ZUS wskazał, że świadczenie w drodze wyjątku przyznawane jest osobom aktywnym zawodowo i jakkolwiek nie jest ono wprost uzależnione od stażu pracy, to jednak staż ten nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Okres ubezpieczenia powinien być adekwatny do wieku, a tylko wykazanie, że niespełnienie warunków do świadczenia uniemożliwiły okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku (por. wyrok NSA z 10 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 929/16, dostępny w LEX nr 2299951, wyrok WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wa 240/14, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafne były również oceny Prezesa ZUS, że podejmowanie przez Skarżącego prac dorywczych nie może być uznane za zdarzenie wyjątkowe i niezależne od ubezpieczonego w rozumieniu okoliczności szczególnej z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS. Instytucja ubezpieczenia społecznego zakłada pewną solidarność ubezpieczonych, którzy opłacają składki, aby w przyszłości korzystać z ubezpieczenia (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2002r. sygn. akt II SA 3741/01, LEX 121938 i wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2012r. sygn. akt II SA/Wa 1785/11 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu nie można też zakwestionować stanowiska Prezesa ZUS wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w związku z powoływaną przez Skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumentacją o opiece nad bratem, że opieka nad członkami rodziny, chociaż bardzo pożądana ze względów społecznych, nie jest szczególną okolicznością uniemożliwiającą nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Jest to życiowy wybór pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i poświęceniu się opiece nad członkami rodziny, a kontynuowaniem zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień emerytalno-rentowych, wynikających z ubezpieczenia społecznego. Warto też zauważyć, że organ zaliczył, o czym mowa wyżej, do stażu pracy Skarżącego okres sprawowania opieki nad bratem w maksymalnym wymiarze 6 lat. Sąd wskazuje ponadto, że Prezes ZUS ocenił w zaskarżonej decyzji przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku sytuację materialną Skarżącego. Przyjęcie przez organ, że nie stanowiła ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, nie mogło być uznane za dowolną ocenę. Świadczenie z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS nie jest bowiem świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. Sąd w związku z tym przyjął, że Prezesa ZUS dokonał prawidłowej wykładni art. 83 ust. u.e.r.FUS oraz dostatecznie i w pełni wyjaśnił stan faktyczny sprawy, podając Skarżącemu przesłanki, którymi kierował się wydając decyzję o charakterze uznaniowym. Trafne było też wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że choć Skarżący podawał szereg argumentów, przemawiających za przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku, to organ nie mógł ich uznać za przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie - szczególne okoliczności, które mogą stanowić podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Za szczególną okoliczność uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Skarżący nie udokumentował przede wszystkim całkowitej niezdolność do pracy. 6. Sąd, z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.