II SA/Wa 2090/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-05
Skład orzekający: Janusz Walawski, Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Edukacji Narodowej utrzymujące w mocy negatywną opinię Kuratora Oświaty w sprawie zamiaru likwidacji szkoły, wydane po upływie 14-dniowego terminu na zajęcie stanowiska przez organ opiniujący, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Opinia kuratora oświaty wydawana w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie, nie podlega domniemaniu pozytywnej opinii w przypadku uchybienia 14-dniowego terminu na jej wydanie. W obecnym stanie prawnym, uchybienie tego terminu nie wywołuje skutku prawnego w postaci przyjęcia rozstrzygnięcia w brzmieniu przedłożonym przez gminę, co wyłącza możliwość zastosowania art. 89 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Organ opiniujący ma prawo wydać negatywną opinię, nawet po upływie tego terminu, jeśli nie zakończył się tryb weryfikacji postanowienia.Stan faktyczny
Rada Miejska w C. podjęła uchwałę o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. Kurator Oświaty wydał postanowienie z negatywną opinią w tej sprawie. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy postanowienie Kuratora. Rada Miejska w C. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wydanie postanowienia po upływie 14-dniowego terminu oraz naruszenie przepisów dotyczących stron postępowania i oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły - oddala skargę -
Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 59 ust. 2 i 2c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], zawierające negatywną opinię o zamiarze likwidacji przez Gminę C. Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Edukacji Narodowej wskazał, iż dniu [...] lutego 2016 r. Rada Miejska w C. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. z dniem [...] września 2016 r. W wymienionej uchwale Rada Miejska w C. zobowiązała i upoważniła Burmistrza C. do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia przekształcenia szkoły, w tym do wystąpienia do [...] Kuratora Oświaty o opinię w sprawie przekształcenia ww. szkoły.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Burmistrz C., stosownie do art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o przedstawienie opinii w przedmiotowej sprawie. W piśmie uzasadnił przyczynę zmiany organizacyjnej polegającej na likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. (klasy l-VI z oddziałem przedszkolnym) i utworzenie filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. (klasy l-III z oddziałem przedszkolnym). Wnioskodawca zadeklarował, że uczniowie klas I-III oraz oddziału przedszkolnego będą mieli możliwość uczęszczania do Szkoły Podstawowej w K., która będzie Szkołą Filialną Szkoły Podstawowej im. [...] w C., zaś uczniowie klas IV-VI do Szkoły Podstawowej im. [...] w C., wchodzącej w skład Zespołu Szkół w C. ul. [...]. Konieczność likwidacji szkoły i utworzenia filii Burmistrz uzasadniał potrzebą zmniejszenia kosztów prowadzenia przez gminę zadań z zakresu oświaty. Proponowana zmiana, polegająca na likwidacji szkoły i utworzeniu filii spowodowana jest, w opinii organu prowadzącego, utrzymującym się niżem demograficznym, wzrastającymi kosztami utrzymania szkół, a także lepszymi warunkami w jakich uczniowie klas IV-VI będą się uczyć po przekształceniu szkoły.
[...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. negatywnie odniósł się do zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. z dniem [...] sierpnia 2016 r. W ocenie [...] Kuratora Oświaty, w celu zabezpieczenia procesu edukacyjnego uwzględniającego potrzeby uczniów oraz zapewnienia bezpieczeństwa, konieczne jest utrzymanie szkoły podstawowej w niezmienionej strukturze. Kurator Oświaty wziął pod uwagę następujące przesłanki uzasadniające utrzymanie struktury wymienionej szkoły: względnie stabilne prognozy demograficzne dla obwodu przeznaczonej do likwidacji szkoły, korzystny wpływ na rozwój dzieci takich czynników jak bliskość szkoły i domu rodzinnego, zapewnianie przez Szkołę Podstawową w K. bezpiecznych warunków nauki oraz tworzenie warunków do harmonijnego rozwoju uczniów, osiąganie przez uczniów tej szkoły wyników sprawdzianu porównywalnych z wynikami uczniów Szkoły Podstawowej w C., identyfikację społeczności lokalnej ze szkołą. [...] Kurator Oświaty wskazał negatywne konsekwencje ewentualnej likwidacji Szkoły Podstawowej w K. dla dzieci klas IV- VI objętych obowiązkiem szkolnym w tej szkole, polegające na wydłużeniu czasu pobytu poza domem dzieci, które będą dowożone do Szkoły Podstawowej w C. Organ I instancji wnikliwie przeanalizował argumenty organu prowadzącego, rodziców i nauczycieli, a także uwarunkowania prawne uwzględniając sytuację ekonomiczną gminy. Kurator poczynił ustalenia, które przemawiały za wydaniem negatywnej opinii w zaskarżonym postanowieniu. Dla [...] Kuratora Oświaty istotną przesłanką wydania negatywnej opinii w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. był również stanowczy protest rodziców uczniów szkoły wyrażony w piśmie do Kuratorium Oświaty w B. z dnia [...] lutego 2016 r.
Na powyższe postanowienie Burmistrz C. wniósł zażalenie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia organ gminny zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu:
1) naruszenie art. 89 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515) w zw. z art. 61 § 3 k.p.a., przez wydanie postanowienia w sprawie negatywnego zaopiniowania zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. po upływie 14 dniu od dnia doręczenia uchwały do zaopiniowania, podczas gdy brak stanowiska [...] Kuratora Oświaty w sprawie skutkuje przyjęciem rozstrzygnięcia w brzmieniu przedłożonym przez gminę i brak jest podstawy do wydania postanowienia, a nadto brak jest podstaw do uznania pisma z dnia [...] marca 2016 r. jako uzupełnienie wniosku, bowiem wniosek o zaopiniowanie został złożony [...] lutego 2016 r., a brak stanowiska w terminie skutkuje brakiem podstaw do wydania postanowienia;
2) naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 1 k.p.a., przez oznaczenie Burmistrza C. jako strony w postępowaniu, podczas gdy stroną w postępowaniu jest Gmina C.;
3) naruszenie art. 7, i art. 80 k.p.a. w zw. z niedostatecznym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy i dokonaniem ustaleń faktycznych niezgodnych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (nienależytą oceną materiału dowodowego;
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną jego wykładnię.
Minister Edukacji Narodowej, uznając zarzuty zażalenia za niezasadne postanowił jak na wstępie.
Organ II instancji za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 28 w zw. z art. 107 k.p.a., bowiem w swoim postanowieniu [...] Kurator Oświaty wskazał Burmistrza C. jako adresata decyzji, a nie jako stronę. Z przepisów o samorządzie gminnym jednoznacznie wynika, że gminę reprezentuje na zewnątrz wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zarówno wniosek do kuratora o wyrażenie opinii jak i zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej na postanowienie złożył Burmistrz, który reprezentuje Gminę C. Także z załączonej do akt sprawy uchwały Rady Miejskiej w C. nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, że wykonanie uchwały Gmina C. powierzyła Burmistrzowi C. Zatem nie można uznać, że Gmina C. jako strona postępowanie nie otrzymała postanowienia (w innym przypadku należałoby uznać, że się nie odwoływała).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 85 oraz 89 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez niewydanie opinii w sprawie zamiaru likwidacji ww. szkoły w ustawowym terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku o wydanie opinii, organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z dnia 2 maja 2006 r. sygn. akt. I OSK 1287/05. W wyroku tym Sąd stwierdził, że wyrażenie opinii o likwidacji szkoły publicznej przez kuratora oświaty w formie postanowienia, które jest zaskarżone zażaleniem, uchyla domniemanie opinii pozytywnej wywodzonej z naruszenia ustawowego terminu określonego w art. 89 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie gminnym.
Minister Edukacji Narodowej stwierdził, iż organ I instancji, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a., przeanalizował, rozpatrzył i odniósł się do całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym materiału dostarczonego przez Burmistrza C. Ponadto, w zgodzie z opracowaną procedurą [...] Kurator Oświaty poddał analizie problemy w obszarach objętych nadzorem pedagogicznym, a także zgodnie z art. 7 k.p.a., wziął pod uwagę interes społeczny i słuszny interes obywateli. Kurator wskazał na pozytywne skutki utrzymania szkoły w obecnej strukturze.
W ocenie Ministra Edukacji Narodowej - z punktu widzenia harmonijnego rozwoju małego dziecka - bardzo ważne jest zapewnienie dzieciom edukacji w bliskiej odległości od domu rodzinnego oraz zapewnienie im bezpiecznych warunków nauki. Szczególną rolę w tym procesie odgrywają małe wiejskie szkoły. Przebywanie w znanym przyjaznym otoczeniu daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa, ułatwia proces edukacyjny i wychowawczy, pozwala na indywidualizację kształcenia w małej grupie. Dowożenie do dalej położonej szkoły gimnazjalistów - uczniów w starszym wieku nie budzi już takich kontrowersji ani społecznego sprzeciwu. Z zażalenia wynika, że uczniowie klas IV-VI przeznaczonej do likwidacji szkoły będą dowożeni wraz z gimnazjalistami. Zdaniem Ministra nie jest to pożądane rozwiązanie, ponieważ małe dzieci wymagają szczególnej opieki. Dowożenie dzieci wiąże się z ich często długim przebywaniem w świetlicy szkolnej w oczekiwaniu na transport. Przebywanie małych dzieci w świetlicy szkolnej uniemożliwia im należyty wypoczynek czy przygotowanie się do zajęć szkolnych w dniu następnym. Nie mają one również możliwości korzystania z oferty zajęć dodatkowych organizowanych przez szkołę. W przypadku uczniów szkoły przeznaczonej do likwidacji Gmina C. szacuje, że czas przejazdu ucznia każdego dnia będzie trwał 60 minut. Czas przebywania uczniów poza domem dodatkowo zostanie wydłużony o czas oczekiwania na transport. Argument, że część uczniów Szkoły Podstawowej w K. jest dowożona z innych miejscowości nie jest, zdaniem Ministra, przekonujący, ponieważ po przeniesieniu tych uczniów do szkoły oddalonej 13 km od K. czas na dojazdy dla nich jeszcze bardziej się wydłuży.
Minister Edukacji Narodowej, rozumiejąc ekonomiczne przesłanki reorganizacji sieci szkół na terenie gminy C. a także to, że Gmina C. na wydatki ponoszone z racji prowadzenia Szkoły Podstawowej w K. przeznacza kwotę wyższą niż ta którą otrzymuje na uczniów tej szkoły w ramach części oświatowej subwencji ogólnej stwierdził, iż część oświatowa subwencji ogólnej jest jednym z dochodów gminy (obok dochodów własnych, dotacji celowych z budżetu państwa, innych części subwencji ogólnej oraz innych środków pochodzących np. z budżetu Unii Europejskiej). Jednakże doceniając znaczenie małych szkół na wsiach, Minister Edukacji Narodowej wspiera jednostki samorządu terytorialnego będące organami prowadzącymi takie szkoły. Wspieranie utrzymywania i rozwoju małych wiejskich szkół przejawia się w przeznaczaniu na ich funkcjonowanie dodatkowych środków finansowych w ramach części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz. U. poz. 2294) przy podziale części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5 tys. mieszkańców przeliczani są dodatkowymi wagami (wagą P1 w wysokości 0,40 dla uczniów szkół podstawowych na wsi i w miastach do 5 tys. mieszkańców oraz wagą P2 w wysokości 0,27 dla uczniów gimnazjów na wsi i w miastach do 5 tys. mieszkańców). Ponadto, mocą powołanego rozporządzenia uczniowie małych szkół podstawowych (do takich zalicza się Szkoła Podstawowa w K.), w których liczba uczniów szkoły nie przekracza 70, objęci są dodatkową wagą P3 w wysokości 0,18.
Organ II instancji, nie kwestionując niskiej liczebności klas oraz możliwego spadku liczby uczniów w Szkole Podstawowej w K., zauważył, że fakty te nie uzasadniają planowanej likwidacji szkoły. Zdaniem Ministra, kwestie demografii należy rozpatrywać nie
na poziomie danej szkoły, lecz na poziomie wszystkich ogólnodostępnych szkół podstawowych prowadzonych przez daną gminę, zważywszy przy tym, że na liczbę uczniów w konkretnej szkole ma wpływ ustalany przez jednostkę samorządu terytorialnego zasięg terytorialny jej obwodu. Jak wynika z Systemu Informacji Oświatowej (na podstawie danych przekazanych w ramach tego systemu, wg stanu na dzień 30 września danego roku, naliczane są kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przekazywane do jednostek samorządu terytorialnego), Gmina C. w roku szkolnym 2015/2016 była organem prowadzącym czterech ogólnodostępnych, obwodowych szkół podstawowych: Szkoły Podstawowej im. [...] w C. ([...] uczniów), Szkoły Filialnej w R. podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej im. [...] w C. ([...] uczniów), Szkoły Podstawowej w Z. ([...] uczniów) oraz przeznaczonej do likwidacji od dnia [...] sierpnia 2016 r. Szkoły Podstawowej im. [...] w K. ([...] uczniów, klasy l-VI z oddziałem przedszkolnym). Analiza danych Systemu Informacji Oświatowej pokazuje, że liczba uczniów (licząc bez uczniów oddziałów przedszkolnych) uczęszczających do ogólnodostępnych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę C. systematycznie wzrasta i wynosiła odpowiednio: w roku szkolnym 2013/2014 - [...] uczniów; 2014/2015 - [...], 2015/2016 - [...].
W ocenie Ministra Edukacji Narodowej, rezygnacja z utrzymywania wiejskich szkół w celu poprawy sytuacji finansowej gmin nie może odbywać się kosztem uczniów i ich rodziców, raczej powinno się szukać innych rozwiązań. Jak wskazał w zażaleniu Burmistrz C., zubożenie oferty edukacyjnej w Gminie C. już nastąpiło poprzez całkowitą likwidację Szkoły Podstawowej w B. oraz częściową likwidację Szkoły Podstawowej w R. skutkującą funkcjonowaniem w R. Szkoły Filialnej Szkoły Podstawowej im. [...] w C. Likwidacja szkół powoduje konieczność dowożenia uczniów do szkół położonych w znacznej odległości od ich miejsca zamieszkania. W uzasadnieniu do postanowienia wskazano, że Burmistrz C. nie przeprowadził konsultacji społecznych w sprawie podjęcia uchwały, choć zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, poinformował rodziców o zamiarze przeprowadzenia likwidacji i utworzenia szkoły filialnej. W wyniku podjętej uchwały, w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C., sołtys wsi K. zwrócił się o interwencję w tej sprawie do Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej K. J., co wskazuje jak istotne jest dla mieszkańców wsi zachowanie szkoły w jej obecnej strukturze. Problem reorganizacji sieci szkół i dostosowania jej do potrzeb mieszkańców wymaga uzgodnień uwzględniających wszystkie okoliczności nie tylko materialne, ale i społeczne. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt. I SA/Wa 1618/05, przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie odpowiednio likwidacji lub przekształcenia szkoły publicznej kurator oświaty obowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko aktualną, indywidualną sytuację jednostki odpowiedzialnej za prowadzenie szkoły oraz samej placówki, ale także szerzej rozumiane gwarancje realizacji polityki oświatowej państwa. Powszechny i równy dostęp do oświaty publicznej jest jedną z zasad ustrojowych państwa, a obowiązek zapewnienia tego dostępu spoczywa na władzach publicznych. Reorganizacja nawet w obrębie istniejących szkół nie może się odbywać kosztem uczniów i ich rodziców.
Minister Edukacji Narodowej nie podzielił opinii wyrażonej w zażaleniu na postanowienie, że Szkoła Podstawowa w C. zapewni uczniom klas IV-VI Szkoły Podstawowej w K. lepsze warunki do nauki i rozwoju ponieważ szkoła, do której uczęszczają uczniowie zapewnia im optymalne warunki do nauki i wypoczynku. Szkoła Podstawowa w C. wchodzi w skład Zespołu Szkół w C. obejmującego także Gimnazjum. Ten fakt może generować problemy wychowawcze szczególnie dla małych dzieci pochodzących z wiosek. Jak wynika z uzasadnienia do zaskarżonego postanowienia Szkoła Podstawowa w K. dysponuje budynkiem szkolnym, w którym uczniom zapewnia się dobre warunki lokalowe oraz bezpieczne i higieniczne warunki nauczania, które są wystarczające do realizacji podstawy programowej również w klasach IV-VI. Z dokumentacji wynika, że Szkoła Podstawowa w K. ma około 100- letnią tradycję. Budynek został postawiony przy społecznym zaangażowaniu mieszkańców K. i okolic na cześć [...]. Społeczność lokalna jest bardzo silnie emocjonalnie związana ze szkołą, w której uczyli się rodzice obecnych uczniów, ich dziadkowie, a nawet pradziadkowie. W szkole odbywają się imprezy kulturalne, sportowe i rozrywkowe. Przeniesienie uczniów starszych klas Szkoły Podstawowej w K. do innej szkoły nie spowoduje ich szybszej adaptacji z gimnazjalistami i nie ułatwi uczniom niepełnosprawnym intelektualnie lepszych warunków nauczania, tylko spowoduje ich zagubienie i trudności adaptacyjne. Mając powyższe na względzie oraz fakt, że zgodnie z art. 7 ustawy o systemie oświaty, do zadań organu prowadzącego szkołę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, należy stwierdzić, że przesłanki jakimi kierował się organ nie są jasne i zrozumiałe nie tylko dla społeczności lokalnej. [...] Kurator Oświaty wydając negatywną opinię w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej im. [...] w C. miał świadomość uwarunkowań ekonomicznych gminy, jednak był obowiązany ocenić ten zamiar przede wszystkim biorąc pod uwagę potencjalny skutek przekształcenia szkoły podstawowej w zakresie obszarów stanowiących przedmiot nadzoru pedagogicznego.
Zdaniem organu odwoławczego, likwidacja sześcioletniej szkoły podstawowej i przekształcenie Szkoły Podstawowej w C. poprzez utworzenie filii w K. tylko dla klas I-III i oddziału przedszkolnego w obecnym budynku szkoły nie musi spowodować spodziewanych oszczędności: ponoszone będą nadal koszty ogrzewania budynku, oświetlenia pomieszczeń, itd. Ponadto gmina poniesie koszty dowozu większej liczby uczniów do szkoły w C. Z powodu zmniejszenia się liczby uczniów w Szkole Podstawowej w K. (planowanej szkole filialnej tylko dla klas l-III z oddziałem przedszkolnym), poprzez przejście uczniów klas IV-VI do innej szkoły, zmniejszy się przyznawana części subwencji oświatowej przypadającej na jednego ucznia, co stanie się odczuwalne dla budżetu całej szkoły.
Minister Edukacji Narodowej podkreślił, iż zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, prowadzenie szkół należy do obowiązkowych zadań własnych gmin, argumenty ekonomiczne nie mogą być główną przyczyną likwidacji szkoły. Trzeba również wziąć pod uwagę te wszystkie aspekty związane z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, zgodnej w tym względzie z polityką państwa, jak i do zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że negatywna opinia [...] Kuratora Oświaty w niniejszej sprawie jest w pełni uzasadniona.
Postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2016 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez Radę Miejską w C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze pełnomocnik strony skarżącej zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa, tj.:
1) art. 89 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515) w zw. z art. 61 § 3 k.p.a., przez wydanie postanowienia w sprawie negatywnego zaopiniowania zamiaru likwidacji szkoły po upływie 14 dniu od dnia doręczenia uchwały do zaopiniowania, podczas gdy brak stanowiska [...] Kuratora Oświaty w sprawie skutkuje przyjęciem rozstrzygnięcia w brzmieniu przedłożonym przez gminę i brak jest podstawy do wydania postanowienia, a nadto brak jest podstaw do uznania pisma z dnia [...] marca 2016 r. jako uzupełnienia wniosku, bowiem wniosek o zaopiniowanie został złożony w dniu [...] lutego 2016 r., a brak stanowiska w terminie skutkuje brakiem podstaw do wydania postanowienia;
2) art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez błędną jego wykładnię;
3) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., przez oznaczenie Burmistrza C. jako strony w postępowaniu, podczas gdy stroną w postępowaniu jest Gmina C.;
4) art. 7 i art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z niedostatecznym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy i dokonaniem ustaleń faktycznych niezgodnych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nienależytą oceną materiału dowodowego.
Z uwagi na podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł m.in., iż na gruncie niniejszej sprawy opinia kuratora oświaty wydawana jest w oparciu o konkretny przepis prawa - art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty i pozostaje w ścisłym związku z innymi przepisami ustawy określającymi kompetencje tego organu. Kluczowe z punktu widzenia art. 59 powołanej ustawy jest określenie: "apewnienie możliwości kontynuowania nauki". Termin ten oznacza stworzenie organizacyjnych warunków przyjęcia dzieci lub młodzieży, będących uczniami likwidowanej szkoły, do innej szkoły. Z postanowienia [...] Kuratora Oświaty wynika, że podstawę wydania negatywnej opinii nie stanowią przesłanki merytoryczne, a protest rodziców, Rady Pedagogicznej szkoły oraz pismo sołtysa Wsi K. Kurator podniósł argument długiej tradycji istnienia placówki oraz wynikającego z tej tradycji emocjonalnego związania mieszkańców wsi ze szkołą. Zwrócił również uwagę, że w budynku szkoły odbywają się liczne imprezy. Jednakże budynek Szkoły Podstawowej w K. ze swoją wieloletnią tradycją zostanie zachowany, ponieważ w dalszym ciągu będą się w nim uczyć uczniowie klas l-III i oddziału przedszkolnego oraz oddziału Przedszkola Samorządowego w C. Zatem funkcja społeczna szkoły, jako elementu lokalnej integracji zostanie zachowana i będzie kontynuowana. Na terenie szkoły niezmiennie będą się odbywały imprezy m.in. "[...]", którego organizatorem jest, Miejsko-Gminne Centrum Kultury i Sportu w C., natomiast szkoła wyłącznie udostępnia miejsce. [...] Kurator Oświaty w uzasadnieniu negatywnej opinii ponadto podniósł, że "Najbardziej widoczną konsekwencją likwidacji oddziałów IV-VI Szkoły Podstawowej w K. będzie konieczność dowożenia uczniów do szkoły większej". Konieczność dowożenia uczniów do Szkoły Podstawowej w K. istnieje od wielu lat, jedyną zmianą będzie zmiana miejsca dowozu. Wynika to z faktu, że uczniowie z miejscowości Konowały, Izbiszcze i Śliwno są dowożeni od wielu lat do Szkoły Podstawowej w K. (stanowią ponad 75% wszystkich uczniów Szkoły Podstawowej w K.). Zatem zmieni się wyłącznie placówka, do której będą dowożeni, a więc warunki dojazdu do szkoły i powrotu z niej pozostaną bez zmian. Zupełnie nieuzasadnione jest również twierdzenie przez Kuratora, że "ze względu na organizację dowozu uczniowie będą często docierać do szkoły wcześniej i czekać na rozpoczęcie lekcji w świetlicy". Organ prowadzący zaplanował bowiem harmonogram dowożenia, który będzie wdrożony od 1 września 2016 r., z którego wynika, że czas oczekiwania dzieci na lekcje będzie wynosił 10 minut. Jest to czas niezbędny na skorzystanie z szatni przed rozpoczęciem zajęć. Nie poparte żadnym rzeczowym argumentem jest również twierdzenie o późnych powrotach do domu dzieci z zajęć szkolnych. W bieżącym roku szkolnym autobus odwożący uczniów gimnazjum do K., którym będą wracać również uczniowie kl. IV-VI odjeżdża codziennie o godzinie 13.35 i 14.40. Dodatkowo są trzy kursy w tygodniu o godzinie 15.0. W razie potrzeby organ prowadzący jest w stanie uruchomić dodatkowy kurs o godzinie 12.40. Dostosowanie kursów odwożących każdego roku jest planowane w zależności od rozkładu zajęć szkolnych i zajęć pozalekcyjnych organizowanych przez szkolę. Czas dowożenia nie ulegnie zmianie i wyniesie około 30 minut.
Wydanie przez Kuratora opinii negatywnej nie może skutkować zablokowaniem możliwości zlikwidowania przez Gminę prowadzonej przez nią w ramach realizacji zadań własnych, szkoły. Odmienne stanowisko narusza konstytucyjną zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego przy wykonywaniu zadań publicznych (art. 16 ust. 2, art. 163, art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002 r. o sygn. K 29/00 uznał, że przepis art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest zgodny z Konstytucją i nie narusza samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, to jednak Trybunał podkreślił, że opinia Kuratora nie może być rozstrzygnięciem arbitralnym. Z takim jednak rozstrzygnięciem mamy do czynienie w niniejszej sprawie, zwłaszcza gdy podstawą wydania opinii negatywnej są argumenty niemieszczące się w zakresie przewidzianym w art. 59 ust. 1 ustawy. Zdaniem Gminy C. jest to o tyle istotne, że w tle sporu występują daleko idące konsekwencje finansowe dla Gminy, a okoliczności tej nie uwzględnia ani Kurator, ani w przedmiotowym postanowieniu Minister Edukacji Narodowej.
Nadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że wbrew art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., [...] Kurator Oświaty jako adresata postanowienia wskazał Burmistrza C. R. W., uznając go tym samym za stronę postępowania, podczas gdy stroną w postępowaniu jest Gmina C. Okoliczność ta ma o tyle istotne znacznie, że formalnie Gmina C. nie otrzymała żadnego stanowiska Kuratora Oświaty.
Zdaniem strony skarżącej, [...] Kurator Oświaty nie miał podstaw do wydania postanowienia w przedmiotowej sytuacji, gdy upłynął 14-dniowy termin uprawniający do wydania postanowienia. Ponadto wydając negatywną opinię nie przedstawił uzasadnienia merytorycznego opartego na racjach i przesłankach zawartych w prawie materialnym, a działał arbitralnie naruszając obowiązujące przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie. Nie podzielając zarzutów skargi w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan normatywny Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 59 ust. 2 i ust. 2c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.). W myśl art. 59 ust. 2 tej ustawy, szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Wynika z powyższego, że opinia kuratora ma istotne znaczenie dla bytu prawnego podjętej uchwały o likwidacji. Jej podjęcie uzależnione jest bowiem od wcześniejszego uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty.
Zgodnie z art. 59 ust. 2c pkt 1 ustawy opinia, o której mowa w ust. 2, jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania - w przypadku postanowienia wydanego przez kuratora oświaty.
W tym miejscu należy zauważyć, że powołany wyżej przepis został dodany ustawą z dnia 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 35) zmieniającej ustawę z dniem 23 stycznia 2016 r. Ustawą tą zmieniono również treść art. 59 ust. 2 ustawy. Tym samym ustawodawca powrócił do rozwiązania obowiązującego do dnia 21 kwietnia 2009 r., gdzie szkoła prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego mogła zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, zaś opinia była wydawana w drodze postanowienia, na które służyło zażalenie (art. 59 ust.2 i 2b ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 kwietnia 2009 r.).
Z kolei art. 59 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 stycznia 2016 r. stanowił, że szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Ustawa nie określała w jakiej formie opinia miała być wydawana, ani w jakim czasie powinno to było nastąpić. W orzecznictwie powszechnie przyjęty był pogląd, że do opinii miały zastosowanie art. 89 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 1a.
Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu określonego w ust. 1 lub 1a (ust. 2 art. 89).
Zajęcie stanowiska powinno było więc nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia właściwemu organowi rozstrzygnięcia organu gminy lub jego projektu, przy czym termin ten jest terminem prekluzyjnym. Jeśli organ nie zajął stanowiska w sprawie lub zrobił to po upływie ww. terminu, rozstrzygnięcie uważało się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem wskazanych wyżej terminów. Odwołując się do treści przepisu art. 89 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazywano, że ustawodawca przyjął w nim domniemanie prawne zakładające akceptację rozstrzygnięcia (projektu) organu gminy przez organ współdziałający. Domniemanie to ma postać fikcji prawnej wobec braku możliwości jego wzruszenia (por. WSA w Łodzi z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 283/11, publik. http//www.orzeczenia.nsa.goy.pl).
Do przedstawionej wyżej konstrukcji odwołała się strona skarżącą w skardze argumentując, że zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym 14 dniowy termin na wyrażenie opinii przez kuratora zaczął biec od 18 lutego 2016 r. i upłynął z dniem 2 marca 2016 r., zaś do tego dnia [...] Kurator Oświaty jej nie wydał. Kurator opinię w formie postanowienia wydał [...] marca 2016 r., do czego nie był uprawniony wobec wyekspirowania terminu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Należy stwierdzić, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym opinia kuratora jest wydawana w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Do postanowienia kuratora mają tym samym zastosowanie przepisy k.p.a., ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami, o czym będzie jeszcze mowa poniżej. Ponieważ jest to postanowienie, na które przysługuje zażalenie, przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Powyższe uregulowanie jest powtórzeniem - z niewielkimi modyfikacjami odnośnie określenia organu wyższego stopnia - obowiązującego do dnia 21 kwietnia 2009 r. art. 59 ust. 2b ustawy. Powyższe czyni uprawnionym do odwołania się do dorobku orzecznictwa dotyczącego okresu do tej daty. NSA w wyroku z dnia 9 maja 2006 r. wyraził podgląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni aprobuje, że: "Uregulowanie formy i środka zaskarżenia opinii w sprawie likwidacji szkoły publicznej ma konsekwencje prawne dla interpretacji art. 59 ust. 2 powołanej ustawy o systemie oświaty w związku z art. 89 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (...) Regulacja zawarta w przepisach prawa ustrojowego musi być interpretowana w związku z regulacją szczególną, a taką jest regulacja art. 59 ust. 2 I ust. 2b powołanej ustawy o systemie oświaty. Wyrażenie opinii o likwidacji szkoły publicznej przez kuratora oświaty w formie postanowienia, które jest zaskarżone zażaleniem, uchyla domniemanie opinii pozytywnej wywodzonej z naruszenia ustawowego terminu określonego w art. 89 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie gminnym." - publik. j.w.
W niniejszej sprawie [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. wyraził negatywną opinię, od którego zostało złożone zażalenie. Tryb weryfikacji tego postanowienia nie został zakończony, co wyłączyło przyjęcie domniemania pozytywnej opinii. Dlatego też nie można zaakceptować stanowiska strony skarżącej, że [...] Kurator Oświaty wydał opinię po upływie 14 - dniowego terminu. W obecnie obowiązującym stanie prawnym uchybienie tego terminu, nie wywołuje skutku, o którym mowa w art. 89 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Nie można także podzielić zarzutu skargi mówiącego o niewłaściwym określeniu strony postępowania, poprzez wskazanie w postanowieniu [...] Kuratora Oświaty jako strony R. W. Burmistrza C., w miejsce Gminy C. Z treści postanowienia tego organu wprost wynika, iż kurator rozpoznał sprawę z wniosku z dnia [...] marca 2016 r. Przedmiotowym wnioskiem Burmistrz C. wystąpił o przedstawienie opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły i utworzenia filii, wykonując postanowienia uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Zatem wskazanie przez [...] Kuratora Oświaty jako adresata postanowienia Burmistrza C. - organu reprezentującego gminę na zewnątrz - nie czyni z tego Burmistrza strony postępowania (którą jest gmina), lecz jedynie podmiot reprezentujący stronę postępowania. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, że to konkretny przepis prawa, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 101 2/04; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10, z 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1059/10, publik. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejsze sprawie stronę postępowania - jednostkę samorządu terytorialnego prowadzącą szkołę - określa art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu art. 28 k.p.a. i skierowaniu orzeczenia do podmiotu nie będącego stroną. Co najwyżej mamy tu do czynienia ze wskazaniem adresata postanowienia (podmiotu reprezentującego stronę), a nie zaś zmianą samej strony, która wnioskiem wszczęła postępowanie i uzyskała rozstrzygnięcie w jej sprawie.
Przechodząc do merytorycznej oceny stanowiska zajętego w sprawie przez organy oświatowe trzeba wskazać, iż opinia wydawana w trybie art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty nie jest opinią w ramach nadzoru, która mogłaby dotyczyć jedynie legalności, podjętej uchwały o zamiarze likwidacji szkoły. Opinię tę wydaje kurator oświatowy jako organ realizujący na obszarze danego województwa politykę oświatową państwa oraz jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad daną szkołą.
Jak wskazał NSA wyroku z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 258/06 (publik. j.w.), przy wydawaniu opinii kurator zobligowany jest więc do brania pod uwagę nie tylko okoliczności wskazanych w art. 59 ust. 1 ustawy, jak termin likwidacji szkoły, zapewnienie możliwości kontynuowania nauki, dokonanie stosownych zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły, czy też stosownie do art. 17 ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty dotyczący zapewnienia dzieciom określonego transportu do szkoły, ale również te wszystkie aspekty związane z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej i lokalnej polityki oświatowej zgodnej w tym względzie z polityką państwa, jak i do zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego. Oczywistym jest, iż wydając przedmiotową opinię kurator nie może działać arbitralnie i opinia taka musi odnosić się do przepisów prawa nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki. Jednakże realizacja tych obowiązków, zwłaszcza w zakresie obejmującym aspekty związane z nadzorem pedagogicznym, nie sprowadza się li tylko do wskazania konkretnych działań, o których mowa w art. 59 ust. 1, czy art. 17 ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty, ale właśnie do oceny skutków likwidacji szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania i opieki. W tym też przejawia się uznaniowość przedmiotowej opinii, co z oczywistych względów nie może oznaczać dowolności dokonanej przez kuratora oceny.
Zdaniem NSA, powyższa interpretacja art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty w żaden sposób nie ingeruje w samodzielność gminy i jej odpowiedzialność za wykonywanie zadań publicznych jako zadań własnych. NSA podkreślił, iż "Gmina wykonuje te zadania samodzielnie, jednakże na podstawie ustaw i w ich ramach, co oznacza że samodzielność nie ma charakteru absolutnego i może podlegać różnego rodzaju ograniczeniom ustanowionym przez ustawodawcę. (...) Takim ustawowym ograniczeniem samodzielności gminy jest właśnie przepis art. 59 ust. 2 ww. ustawy. Jednakże brak ściśle określonych w tym przepisie przesłanek warunkujących wydanie pozytywnej bądź negatywnej opinii i oparcie tej opinii zarówno na przepisach, które zawierają element oceny wykonania tych obowiązków, nie oznacza naruszenia zasady suwerenności gminy".
Skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni podziela. Przedmiotowa opinia kuratora oświaty, wyraża stanowisko tego organu w przedmiocie likwidacji szkoły, a nie stanowi oceny czy zostały spełnione warunki przewidziane w art. 59 ust. 1 tej ustawy do likwidacji szkoły. Kurator oświaty będąc organem odpowiedzialnym za realizację polityki oświatowej państwa na terenie województwa, wydając przedmiotową opinię jest obowiązany przede wszystkim kierować się dostępnością edukacji w poszczególnych rejonach gminnych oraz odpowiednim poziomem nauczania w szkołach. Przepisy ustawy nie określają kryteriów opiniowania zamiaru likwidacji szkół. Zatem opinia ta wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie to nie może mieć charakteru dowolnego. Organ przed wydaniem opinii powinien w sposób wyczerpujący zebrać niezbędny dla wydania orzeczenia materiał dowodowy i na tej podstawie dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, co wynika z materiału dokumentacyjnego, organy obu instancji dokonały oceny materiału dowodowego i na jej podstawie wskazały okoliczności uzasadniające wydanie negatywnej opinii. Do takowych należy potrzeba zapewnienia dzieciom edukacji w bliskiej odległości od domu rodzinnego oraz bezpiecznych i przyjaznych warunków nauki uczniom klas IV-VI, których przebywanie i kształcenie w jednym budynku szkolnym z gimnazjalistami nie wpłynie na poprawę procesu edukacyjnego i wychowawczego. Wydłuży dojazd do szkoły i spowoduje potrzebę pozostawania w świetlicy szkolnej. Jak zaznaczył przy tym Minister Edukacji Narodowej, z uwagi na doniosłą rolę małych wiejskich szkół, jednostki samorządu terytorialnego prowadzące takie szkoły mogą liczyć na wsparcie dodatkowymi środkami finansowymi w ramach części oświatowej subwencji ogólnej. Także istotną rolę dla prowadzenia właściwej polityki oświatowej w Gminie C. odgrywa tendencja wzrostowa liczby uczniów uczęszczających do ogólnodostępnych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę C. (wg danych z Systemu Informacji Oświatowej w roku szkolnym 2013/2014 - uczęszczało do tych szkół [...], w roku szkolnym 2014/2015 - [...] uczniów i w roku szkolnym 2015/2016 - [...] uczniów), jak też zubożenie oferty edukacyjnej w Gminie C. z powodu całkowitej likwidacji Szkoły Podstawowej w B. oraz częściowej likwidacji Szkoły Podstawowej w R. Niewątpliwie swoistego rodzaju "centralizacja" placówek oświatowych wokół Miasta C., nie jest korzystna z punktu widzenia społeczności lokalnych zamieszkałych w innych miejscowościach Gminy C., a przede wszystkim interesu dzieci realizujących obowiązek nauki szkolnej. Niebagatelną w tym względzie rolę odgrywa wola samych mieszkańców K. i pobliskich miejscowości, których interesy nie zostały wzięte pod uwagę (nie przeprowadzono konsultacji społecznych w sprawie likwidacji i przekształcenia Szkoły Podstawowej w K.).
Przyjęcie powyższych argumentów jako podstawy wydania negatywnej opinii nie narusza granic uznania administracyjnego. Zatem nie daje podstaw do twierdzenia, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2016 r. naruszają prawo. W ocenie Sądu, organom obu instancji nie można zarzucić
arbitralności przy wydawaniu opinii negatywnie opiniującej zamiar likwidacji i przekształcenia Szkoły Podstawowej w K. W niniejszej sprawie organy administracji, mając na względzie dyspozycję art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ustaliły wszelkie okoliczności istotne dla wydania właściwego rozstrzygnięcia. Działając w ramach swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 k.p.a., organy miały uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że częściowa likwidacja i przekształcenie Szkoły Podstawowej w K. są niezasadne z punktu widzenia potrzeb społeczności lokalnej, dostępności do edukacji i jakości kształcenia.
Skoro zostały dostatecznie wyjaśnione istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, a ustaleń faktycznych dokonano na podstawie materiału dowodowego, należycie ocenionego przez organ administracji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło