II SA/Wa 2161/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobu [...] W. postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. B. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 5 listopada 2014 r. B. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobu [...] W. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2014 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 09 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2161/14 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 08 kwietnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adw. P. B. pełnomocnikiem z urzędu dla B. W. w przedmiotowej sprawie. WSA w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi B. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobu [...] W., wyrokiem z dnia 09 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2161/14 stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 02 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2161/14 przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym: tytułem opłaty - kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Pismem z dnia 02 grudnia 2015 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu. Pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. adwokat P. B. sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną wniesioną przez Zarząd Dzielnicy [...] W., wnosząc o jej oddalenie oraz przyznanie przez WSA w Warszawie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w dwukrotnej wysokości według norm przepisanych, oświadczając, że koszty nie zostały opłacone w części ani w całości. Następnie pismem z dnia 25 marca 2016 r. adwokat P. B. złożył do NSA wniosek z dnia 25 marca 2016 r. o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów. W dniu 19 kwietnia 2016 r. adwokat P. B. wziął udział w rozprawie przed NSA. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2161/14 przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. Odpis ww. postanowienia starszego referendarza sądowego pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 18 lipca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy). Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. (25 lipca 2016 r. - data stempla pocztowego), pełnomocnik skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia starszego referendarza sądowego, wnosząc o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w dwukrotnej wysokości. W treści pisma stanowiącego sprzeciw pełnomocnik skarżącej wskazał na to, że w przedmiotowej sprawie sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną organu, wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, jak również uczestniczył w rozprawie przeprowadzonej przed NSA. Pełnomocnik podniósł, że kwotę przyznaną w wysokości 147,60 zł, przyznaje się jedynie za udział w rozprawie przed NSA, zaś w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nie tylko uczestniczył w rozprawie, lecz również dokonał analizy treści skargi kasacyjnej, sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, wskazując niezasadność zarzutów strony skarżącej oraz złożył wnioski dowodowe z dokumentów na potwierdzenie zasadności wyroku WSA. Tym samym, w ocenie pełnomocnika skarżącej, zasadne jest przyznanie pełnomocnikowi tych kosztów w wyższej wysokości niż 50% stawki minimalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należy stwierdzić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 09 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną przed tą datą (06 listopada 2014 r.), dlatego stosownie do treści art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 01 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie w II instancji wszczętej wniesieniem skargi kasacyjnej w dniu 03 grudnia 2015 r. zostało zakończone po wejściu w życie nowych przepisów, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 84/16, stąd do rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Jak wynika z akt sprawy, adw. P. B. został ustanowiony pełnomocnikiem dla skarżącej przed sądem I instancji. Po wniesieniu skargi kasacyjnej przez organ sporządził i wniósł w imieniu strony odpowiedź na skargę kasacyjną od wydanego wyroku oraz wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, jak również reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały wskazane czynności procesowe, za które przysługuje zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w drugiej instancji. Z przepisu tego wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji występował w sprawie ten sam adwokat, który brał udział w sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną stronie skarżącej w drugiej instancji wynosi 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 41,40 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 221,40 zł. Ponadto ustanowiony adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika w zakresie wysokości wynagrodzenia, należy stwierdzić, że stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jednocześnie, zgodnie z § 19 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne, szczególne okoliczności, które w znacznym stopniu zwiększyły nakład pracy wyznaczonego adwokata. Podjęte czynności należy uznać za typowe działania, wykonywane przez pełnomocników, w tego typu sprawach (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r., II FZ 878/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto pełnomocnik nie wskazał żadnych okoliczności, wymagających zwiększonego nakładu pracy, ani też nie podał na czym miałaby polegać jego szczególna aktywność, o której mowa w orzecznictwie, uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II AKz 350/06, KZS 2006/10/21, LEX nr 208197). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 ppsa w związku art. 260 ppsa oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).