II SA/Wa 2171/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-14
Skład orzekający: Ewa Radziszewska - Krupa, Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka - Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie koordynatora projektu realizowanego ze środków publicznych przez organizację pozarządową stanowi informację publiczną, która podlega udostępnieniu na wniosek, czy też jego ujawnienie jest ograniczone ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynagrodzenie koordynatora projektu realizowanego ze środków publicznych przez organizację pozarządową stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Osoba taka, poprzez wpływ na realizację zadań publicznych i sposób wydatkowania środków publicznych, jest traktowana jako osoba pełniąca funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wyłącza ograniczenie prawa do informacji ze względu na ochronę prywatności.Stan faktyczny
Skarżąca D. R. wniosła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwot wydatkowanych ze środków publicznych na utrzymanie etatu koordynatora projektów realizowanych przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Organ odmówił udostępnienia tych informacji, powołując się na ochronę prywatności osoby fizycznej, która pełniła funkcję koordynatora. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy, skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP na rzecz skarżącej D. R. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej
w W. (zwany dalej ZOSP RP) decyzją z dnia [...] maja 2021 r.
nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] maja 2021 r.) po rozpatrzeniu odwołania Pani D. R. (zwanej dalej wnioskodawcą/skarżącą)
od decyzji Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej
w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r.) o odmowie udostępnienia informacji publicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżąca wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2021 r. (zwany dalej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2021 r.) wystąpiła w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej u.d.i.p)
o udzielenie informacji publicznej, zakresie:
1. Kwoty jaka ze środków publicznych została wydatkowana w 2017 roku na utrzymanie etatu koordynatora projektu z MSZ: "Wspieranie procesu organizacji ukraińskiego wolontariatu ratowniczego na rzecz poprawy bezpieczeństwa społeczności lokalnej w obwodzie rówieńskim na Ukrainie" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP;
2. Kwoty jaka ze środków publicznych została wydatkowana w 2018 roku na utrzymanie etatu koordynatora projektu z MSZ: "Wspieranie procesu organizacji ukraińskiego wolontariatu ratowniczego na rzecz poprawy bezpieczeństwa społeczności lokalnej w obwodzie rówieńskim na Ukrainie" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP;
3. Kwoty jaka ze środków publicznych została wydatkowana w 2019 roku na utrzymanie etatu koordynatora projektu z UE GIZ: "Wspieranie w procesie tworzeni lokalnych planów zarządzania kryzysowego i ochrona ludności ze szczególnym naciskiem na tworzenie struktur ochotniczych Straży Pożarnych, która stanowi dodatek do służby zawodowej na Ukrainie" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP;
4. Kwoty jaka ze środków publicznych została wydatkowana w 2020 roku na utrzymanie etatu koordynatora projektu z UE GIZ: "Poprawa ochrony ludności
w połączonych harmondach na Ukrainie - następny krok" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP;
5. Kwoty jaka do czasu udzielenia odpowiedzi ze środków publicznych została wydatkowana w 2021 roku na utrzymanie etatu koordynatora projektu ze środków Rady Państw Morza Bałtyckiego: "Wsparcie systemu bezpieczeństwa powszechnego poprzez rozwój systemu ochrony straży pożarnych - aktywizacja dzieci i młodzieży na rzecz ratownictwa i wolontariatu" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP.
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej
w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej. Stwierdził, że odmowa udostępnienia informacji w zakresie kwoty jaka ze środków publicznych została wydatkowana na utrzymanie etatu koordynatora projektów określonych we wniosku uzasadniona jest brakiem przesłanki warunkującej legalność ujawnienia zindywidualizowanego wynagrodzenia i wynika ze względu na prywatność osoby fizycznej. Wskazał, że stanowisko koordynatora projektu było sprawowane przez jedną osobę, którą można zidentyfikować z imienia
i nazwiska. W takim przypadku ujawnienie indywidualnych zarobków osoby jest możliwe tylko w trzech przypadkach, a każdy z nich stanowi samoistną przesłankę legalizującą ujawnienie tego typu informacji:
- zgoda osoby, której dotyczy wniosek,
- obowiązywanie szczegółowej normy nakazującej ujawnienie zarobków,
- pełnienie funkcji publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W ocenie Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w W. żadna z powyższych przesłanek nie została spełniona w odniesieniu
do koordynatora projektów, o którym mowa we wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r.
Skarżąca odwołała się od decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r. i podtrzymała
w całości swoje argumenty.
ZOSP RP decyzją z dnia [...] maja 2021 po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej
w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r., o odmowie udostępnienia informacji publicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. ZOSP RP stwierdził, że udostępnienie informacji w zakresie wysokości wynagrodzeń, jakie koordynator projektu otrzymywał za poszczególne projekty uzasadniona została brakiem przesłanki warunkującej legalność ujawnienia zindywidualizowanego wynagrodzenia i wynika ze względu na prywatność osoby fizycznej. Wskazał, że stanowisko koordynatora projektu było sprawowane przez jedną osobę, którą można zidentyfikować z imienia i nazwiska. W takim przypadku zdaniem ZOSP RP ujawnienie indywidualnych zarobków osoby jest możliwe tylko w trzech przypadkach, a każdy z nich stanowi samoistną przesłankę legalizującą ujawnienie tego typu informacji:
- zgoda osoby, której dotyczy wniosek,
- obowiązywanie szczegółowej normy nakazującej ujawnienie zarobków,
- pełnienie funkcji publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W ocenie ZOSP RP żadna z powyższych przesłanek nie została spełniona w odniesieniu do koordynatora projektów. Podkreślił, iż podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej zwrócił się do koordynatora w sprawie wyrażenia zgody na udostępnienie informacji o wysokości wynagrodzenia jakie uzyskał za poszczególne projekty. Koordynator jako osoba, której wniosek dotyczył takiej zgody nie udzielił.
Zdaniem ZOSP RP koordynator projektów, o których mowa w decyzji nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne, a odmowa udostępnienia informacji w sprawie wynagrodzenia podyktowana została ochroną prawa do prywatności.
Podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej przy odmowie udostępnienia informacji miał na względzie przede wszystkim art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. Zgodnie z przywołanym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Prawo do prywatności jest prawem podmiotowym danej jednostki. Prawem tym każdy może rozporządzać według własnego uznania. W celu rozstrzygnięcia, czy dana informacja publiczna podlega udostępnieniu, konieczne jest rozważenie dwóch kwestii: możliwości naruszenia prawa do prywatności
w przypadku udostępnienia informacji oraz zakwalifikowanie osoby, której informacja dotyczy, do kategorii osób pełniących funkcję publiczną.
Wskazał, że analiza judykatury oraz przepisów powiązanych z przedmiotowym zagadnieniem budzi poważne wątpliwości w sprawie możliwości zakwalifikowania koordynatora projektów, o których mowa w odwołaniu do grona osób pełniących funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. ZOSP RP podkreślił,
że w przypadku ujawnienie kwoty, jaka ze środków publicznych została wydatkowana na utrzymanie etatu koordynatora projektu w danym roku w związku z konkretnie określonym projektem doprowadza do ujawnienia wynagrodzenia całkowitego konkretnej, jednej osoby fizycznej.
Reasumując, twierdził, że podmiot przez wzgląd na ochronę prywatności osoby fizycznej oraz brak innych przesłanek legalizujących ujawnienie tego typu informacji zobowiązany jest odmówić udostępnienia informacji publicznej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie,
w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,
2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo
do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanej informacji naruszyłoby prywatność osób fizycznych,
3) art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi
o tym, że ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne, poprzez brak zastosowania, polegający na braku ustalenia, czy osoby, których informacja dotyczy, pełnią funkcje publiczne.
Wskazała, że Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w W. w sposób nieprawidłowy ograniczył prawo do informacji publicznej. Błędnie uznano, że udostępnienie przedmiotowej informacji publicznej powodowałoby naruszenie prywatności osoby fizycznej. Jej zdaniem informacja,
o udostępnienie której się zwróciła, nie odnosi się do sfery prywatnej osoby, której wniosek dotyczy, a za to ma ścisły związek z publiczną, służbową sferą jej działalności.
W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP z dnia [...] kwietnia 2021 r., przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie
od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja ZOSP RP z dnia [...] maja 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").
W tej sytuacji, uznać należy, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy osoba pracująca w ramach etatu koordynatora projektu z MSZ: "Wspieranie procesu organizacji ukraińskiego wolontariatu ratowniczego na rzecz poprawy bezpieczeństwa społeczności lokalnej w obwodzie rówieńskim na Ukrainie" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP; może być uznana za osobę pełniącą funkcje publiczne, w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W związku z powyższym, koniecznym było dokonanie analizy pojęcia "osoba pełniąca funkcje publiczną".
W ocenie Sądu, najprostszym wyjaśnieniem powyższego sformułowania jest przyjęcie, że osoba, aby mogła być uznana za pełniącą funkcję publiczną, musi
w ramach instytucji publicznej realizować w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych.
Niemniej, dokonując wykładni pojęcia "osoby pełniącej funkcje publiczne",
w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., należy oczywiście mieć na uwadze, że stanowi ono element określający relacje pomiędzy dwoma konstytucyjnymi prawami podmiotowymi, tj. prawem do prywatności (art. 47 Konstytucji RP) i prawem
do informacji publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP).
Z treści zdania pierwszego przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącego, że "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (...)" wynika, że ustawodawca przyjął zasadę ochrony prawa do prywatności w sytuacji jego kolizji z prawem do informacji publicznej. Jako wyjątek od tej zasady należy traktować unormowanie wyrażone w zdaniu drugim art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym "Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa". W przypadku wyżej wskazanych osób prawo do informacji publicznej nie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej.
Zgodnie z treścią art. 115 § 19 k.k., "osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba, że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową".
Z kolei zgodnie z 115 § 13 k.k. "funkcjonariuszem publicznym jest: 1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 2) poseł, senator, radny, 2a) poseł do Parlamentu Europejskiego, 3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy, 4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba, że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych, 5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba, że pełni wyłącznie czynności usługowe, 6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej, 7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej 8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową, 9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba, że pełni wyłącznie czynności usługowe".
Powyższe przepisy ukierunkowują wprawdzie sposób rozumienia użytych
w art. 5 ust. 2 u.d.i.p pojęć osób "pełniących funkcje publiczne" lub osób "mających związek z pełnieniem tych funkcji", nie dają jednak jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o zakres treściowy tych pojęć. Zdaniem Sądu, można jednak na ich podstawie budować tezę, że czynności o charakterze wyłącznie usługowym podejmowane nawet w ramach instytucji publicznych, nie dają podstaw
do kwalifikowania osób wykonujących te czynności, jako osób pełniących funkcje publiczne lub osób "mających związek z pełnieniem tych funkcji".
Należy wskazać, że wykładni pojęcia osób pełniących funkcje publiczne dokonał również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 61 ust. 4 Konstytucji (OTK-A z 2006 r., nr 3, poz. 30; Dz. U. z 2006 r. Nr 49, poz. 358). Trybunał zauważył w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, że "sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się
w ramach prawa do informacji. Nie można twierdzić, że w wypadku ustalenia kręgu osób, których życie prywatne może być przedmiotem uzasadnionego zainteresowania publiczności, istnieje jednolity mechanizm czy kryteria badania zakresu możliwej ingerencji. Trudno byłoby również stworzyć ogólny, abstrakcyjny,
a tym bardziej zamknięty katalog tego rodzaju funkcji i stanowisk. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi
o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne
z podejmowaniem działań wpływających na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione
w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny".
Należy wskazać, że powyższe ogólne konkluzje zostały w ostatnich latach uszczegółowione w orzecznictwie sądów administracyjnych. W realiach faktycznych niniejszej sprawy wartym przywołania wydaje się w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2015 r., wydany w sprawie sygn. akt I OSK 3217/14, w którym wskazano, że: "Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" ma na gruncie u.d.i.p. autonomiczne i szersze znaczenie niż w art. 115 § 13 i 19 k.k. Użyte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" obejmuje bowiem każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych
w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną. Taka wykładnia odpowiada intencjom twórców u.d.i.p. oraz najpełniej urzeczywistnia dyrektywę konstytucyjną wynikającą z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP".
Zatem, obowiązkiem jest udzielenie informacji dotyczącej każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub wykonuje powierzone mu przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskuje wpływ na treść decyzji
o charakterze ogólnospołecznym, nawet jeżeli nie wyraził on zgody na udzielenie takiej informacji. Cechą wyróżniającą takie osoby jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań
w sferze publicznej. W rezultacie, jeżeli określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne, czyli w co najmniej wąskim zakresie ma kompetencje decyzyjne w ramach instytucji publicznej, jest ona osobą pełniącą funkcje publiczne.
Warto jednocześnie zauważyć, iż w ostatnim czasie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawia się tendencja do rozszerzania kręgu osób, traktowanych jako osoby pełniące funkcje publiczne. Przykładem takiego stanowiska jest pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in.
w wyroku z dnia 19 grudnia 2016 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2060/16,
w którym stwierdzono, iż: "Osoba kupująca nieruchomość od Skarbu Państwa, co prowadzi wszak do zubożenia zasobu nieruchomości w jego własności, wpływa na sprawę publiczną, tj. gospodarkę nieruchomościami publicznymi. W tym zatem aspekcie jest "osobą pełniącą funkcję publiczną", o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (...) Skoro osoba, która kupuje od Skarbu Państwa nieruchomość, jest traktowana przez ustawodawcę jako osoba pełniąca funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to tym samym każdy kto kupuje nieruchomość od Skarbu Państwa ma świadomość, że będzie potraktowany w aspekcie tej sprawy zakupu nieruchomości od Skarbu Państwa na gruncie u.d.i.p. jako osoba pełniąca funkcję publiczną ze wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi. A zatem już sam fakt zawarcia umowy
z podmiotem publicznym skutkuje w sposób dorozumiany tym, że kontrahent godzi się na ujawnienie związanych z tą transakcją indywidualizujących go danych osobowych bądź godzi się z taką możliwością".
Zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zaprezentowany powyżej kierunek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w pełni uzasadniony i zrozumiały.
W konsekwencji, uznać należy, że dane o osobach współpracujących
w szczególności z organami administracji publicznej, a więc o osobach mających choćby minimalny wpływ na kształtowanie się sposobu funkcjonowania tychże organów, jak też dane o kontrahentach tych podmiotów, takie jak imiona i nazwiska, podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej i – co należy wyraźnie podkreślić – nie podlegają wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób wskazaną
w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (podobnie: m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC z 2013 r. nr 5, poz. 67; tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14). Zdaniem Sądu, przyjęcie takiego stanowiska pozwala bowiem przeciwdziałać takim patologiom życia publicznego, jak np. nepotyzm, czy też każde inne trwonienie środków publicznych, które - jak niestety praktyka dnia codziennego wskazuje - dosyć często zdarza się organom władzy publicznej wszystkich szczebli (podobnie wypowiedział się również NSA m.in. w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14).
Przenosząc na realia niniejszej sprawy wskazane powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którym Sąd w niniejszym składzie w pełni się zgadza i traktuje jak własne, uznać należało, że obie sporne decyzje Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w W. nie mogły ostać się w obrocie prawnym, jako w sposób istotny naruszające obowiązujące prawo.
W ocenie Sądu, uznać trzeba, iż w celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania organów administracji publicznej i jawności wydatkowania funduszy Skarbu Państwa, koniecznym jest zapewnienie obywatelom pełnej wiedzy na temat tego, kto zawierając umowy z organami państwowymi, staje się beneficjentem funduszy publicznych.
Zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, podzielić należy dominujący w orzecznictwie pogląd, że przy kolizji prawa do informacji publicznej
z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej, zważywszy na to, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Nie ulega bowiem wątpliwości Sądu, iż podmiot (w tym osoba fizyczna), zawierając umowę z podmiotem publicznym, nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych, jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo
do prywatności (podobnie: m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC z 2013 r., zeszyt 5, poz. 67; tak również: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14 oraz wyrok z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14; podobnie: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 33/16, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 447/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 183/16, wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 100/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 47/17).
W ocenie Sądu, uznać należy, że bardzo ważne jest to, iż dane osobowe osób, z którymi zawarto umowy, umożliwiają ocenę tego, czy realizację umowy organ powierzył osobom posiadającym odpowiednią wiedzę i umiejętności wykonanie,
a sama umowa nie była w istocie zakamuflowanym sposobem nieuprawnionego przepływu środków publicznych do osób prywatnych (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 roku, sygn. I OSK 2499/13, ZNSA z 2015 r. nr 5, s. 180).
Jednocześnie, stwierdzić trzeba, iż przez sam fakt zawarcia takiej umowy
z podmiotem publicznym osoba fizyczna pozbawia się częściowo prawa do prywatności.
Jeśli zatem umowa dotyczy wydatkowania publicznych środków, to osoba zawierająca taką umowę, powinna mieć świadomość, że w takiej sytuacji jej imię
i nazwisko mogą zostać ujawnione (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 447/13).
Warto, zdaniem Sądu, wyraźnie podkreślić również, iż brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek uzasadniających utajnianie imion i nazwisk osób, które
w wyniku realizacji zawartych z organem administracji publicznej umów, mają wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym.
W ocenie Sądu, ujawnienie spornych danych nie powinno być również
w żaden sposób problematyczne dla organów administracji publicznej, biorąc pod uwagę fakt, że z założenia winny one wspierać się w swych działaniach jedynie osobami o najwyższych kwalifikacjach zawodowych i doświadczeniu. Nie ulega bowiem (czy może raczej nie powinno ulegać) wątpliwości, że dokonując wyborów osób, którymi wspomagają się przy realizacji konstytucyjnych zadań, organy państwowe z całą pewnością starają się unikać możliwości jakichkolwiek podejrzeń
o to, że kierowały się innymi kryteriami, niż dobro Państwa i dbałość o racjonalne dysponowanie funduszami Skarbu Państwa.
W konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, skład WSA w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie uznał, że Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w W. - odmawiając stronie skarżącej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w postaci "...Kwoty jaka ze środków publicznych została wydatkowana w 2020 roku na utrzymanie etatu koordynatora projektu z UE GIZ: "Poprawa ochrony ludności w połączonych harmondach na Ukrainie - następny krok" realizowanego ze środków publicznych przez Związek OSP RP..." - dokonał wadliwego zastosowania przepisów art. 16
ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przez co naruszył jednocześnie w sposób ewidentny zarówno zasadę praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w W. weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej argumentację.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w oparciu o przepis art. 200 w związku
z art. 205 § 1 P.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło