II SA/Wa 2208/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Janusz Walawski Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], którą to decyzją odmówiono M. S. wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich w łącznej liczbie 30 sztuk, w tym: – 5 egzemplarzy broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 6 mm, – 5 egzemplarzy broni palnej centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 12 mm, – 15 egzemplarzy broni palnej gładkolufowej, – 5 egzemplarzy broni palnej przystosowanej do strzelania wyłącznie przy pomocy prochu czarnego (dymnego). W motywach uzasadnienia organ podał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. M. S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej do celów klekcjonerskich. Wskazał, że jest członkiem stowarzyszenia o charakterze kolekcjonerskim, tj. [...] Oddział w [...] i chciałby kolekcjonować wyłącznie broń sportową. Nadto, że wizja kolekcji, to ponad 1000 egzemplarzy. Do wniosku dołączono zaświadczenie o członkostwie w klubie strzeleckim "[...]", legitymację członkowską [...], licencję i patent strzelecki, orzeczenie lekarskie i psychologiczne, potwierdzające, że wnioskodawca może dysponować bronią. Jako materialnoprawną podstawę odmowy pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich organ podał art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 oraz ust. 3 pkt 5 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, że zgodnie z treścią tego przepisu pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni do celów kolekcjonerskich za ważną przyczynę uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim. Organ uznał, że M. S. nie spełnia formalnej przesłanki określonej w powyższych przepisach, albowiem nie jest członkiem stowarzyszenia o charakterze kolekcjonerstwa broni. Odnosząc się do argumentu, iż M. S. jest członkiem Kolekcjonerskiego Stowarzyszenia (w [...]) organ stwierdził, że celem tego stowarzyszenia nie jest zrzeszenie miłośników broni, lecz zbieraczy numizmatów. Organ wyjaśnił jednocześnie, że przepis art. 10 ust. 3 pkt 5 ustawy o broni i amunicji nie wskazuje wprost, iż ważną przyczyną posiadania broni do celów kolekcjonerskich jest członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim, grupującym miłośników broni, niemniej jednak taka intencja jest oczywista, jeśli weźmie się pod uwagę np. konstrukcję przepisu art. 10 ust. 3 pkt 3 i 4 tej ustawy. Trudno sobie bowiem wyobrazić, by racjonalny ustawodawca uznał, że przynależność do jakiegokolwiek stowarzyszenia kolekcjonerów – np. kolekcjonerów miniaturek alkoholi (KRS:[...]), kolekcjonerów znaczków pocztowych ([...], KRS: [...]), czy pamiątek pontyfikatu Jana Pawła II (KRS: [...]) – stanowi przesłankę do wydania pozwolenia na kolekcjonowanie w pełni sprawnej broni i amunicji (do takich celów wydaje się pozwolenie na broń kolekcjonerską). W konkluzji stwierdził, iż nie można podzielić poglądu, iż członkostwo w jakimkolwiek stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim może być uznane za ważną przyczynę posiadacznia broni (do celów kolekcjonerskich). Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. S. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, skarżący podniósł naruszenie: – przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 6 i ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę nie uzasadniają wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich, gdy tymczasem właściwa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku przeciwnego; – przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w jaskrawym naruszeniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; – przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przekształciła się w niczym nie uzasadnioną dowolność; – przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, bez rozpatrzenia wszystkich zarzutów formułowanych w odwołaniu i nieodniesieniu się do formułowanych zarzutów w żadnym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Skarżący wywodził, że żaden przepis ustawy o broni i amunicji, w tym w szczególności art. 10 ust. 3 pkt 5, nie nakłada na osobę ubiegającą się o wydanie pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich, legitymowania się członkostwem w stowarzyszeniu, które zrzesza kolekcjonerów broni. Ustawa mówi tylko i wyłącznie o udokumentowaniu członkostwa w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim, co też skarżący uczynił. Wymaganie udokumentowania przynależności do stowarzyszenia zrzeszającego kolekcjonerów broni, jest niczym nieuzasadnionym dokonywaniem wykładni rozszerzającej, która na tle ustawy o broni i amunicji jest niedopuszczalna. W ocenie skarżącego, obowiązujące przepisy nie dają organowi możliwości nakładania na osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na broń obowiązku spełnienia dodatkowych kryteriów (pozaustawowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się w istocie do wykładni art. 10 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 525 ze zm.), stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. W świetle realiów badanej sprawy i sporu pomiędzy stronami, co do literalnego rozumienia powyższej normy prawnej, w ocenie tutejszego Sądu, koniecznym było sięgnięcie do wykładni funkcjonalnej. Podkreślić należy, że wykładnia to określenie rzeczywistej treści przepisu prawnego (czyli zakodowanej w nim normy prawnej), która jest rezultatem procesu interpretacyjnego zachodzącego wówczas, gdy istnieje konieczność zastosowania danego przepisu. Procesowi wykładni należy poddać każdy przepis prawny (tekst prawny), niezależnie od stopnia jego zrozumienia prima facie (zob. Maciej Zieliński w: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa 2008, str. 320). Nie można zatem przyjąć, że dokonanie wykładni jest zbędne wówczas, gdy przepis jest jasny (clara non sunt interpretenda), bowiem samo tylko ustalenie faktu (jednoznaczności przepisu) następuje właśnie w procesie interpretacyjnym. Nie chodzi bowiem tylko o to, aby rozumieć przepis, ale o to, aby zrozumieć go zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (op. cit. str. 61). Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu. Wskazać również należy, że dyrektywa stanowienia przez ustawodawcę jasnych przepisów nie zwalnia z obowiązku dokonania ich wykładni, zwłaszcza że w praktyce przepisy nie zawsze są formułowane poprawnie językowo, co potwierdza orzecznictwo sądowe i Trybunału Konstytucyjnego. Występujące zatem wątpliwości (o czym świadczy chociażby inne rozumienie tych przepisów przez organ, a inne przez skarżącego), nie należą zatem do odosobnionych. Dlatego rolą sądów jest ustalenie znaczenia normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 6 i ust. 3 pkt 5 oraz art. 12 ustawy o broni i amunicji. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Stosownie do ust. 2 pkt 6, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach kolekcjonerskich. W myśl ust. 3 pkt 5, za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w szczególności udokumentowane członkowstwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim – dla pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich. Dokonując wykładni powyższych przepisów, biorąc pod uwagę, że posiadanie broni nie należy do konstytucyjnych praw i wolności, lecz jest ściśle reglamentowane, należało dokonać wykładni zawężającej omawianych przepisów, a nie rozszerzającej. W ocenie Sądu, dokonana przez organ wykładnia jest prawidłowa, a jej uzasadnienie wyczerpujące i trafnie oddające istotę problemu prawnego, występującego w sprawie. Zgodnie z postanowieniem 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt II OPS 6/09, publ. ONSAiWSA 2010/5/84), wskazanie przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, iż okoliczności wydania pozwolenia na broń muszą być uzasadnione, przy jednoczesnym wymienieniu w ustępie 3 celów wydania takiej decyzji, nie stwarza podstawy do traktowania “celów" za “usprawiedliwioną okoliczność". W każdym przypadku, niezależnie od tego, czy określona osoba występuje o wydanie pozwolenia na broń w związku z uprawianiem sportu strzeleckiego, przynależnością do koła łowieckiego, czy odziedziczeniem kolekcji broni palnej, zastosowanie znajduje ta sama norma prawna wyrażona w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, wymagająca wykazania przez wnioskodawcę, że posiadanie przez niego broni jest uzasadnione. O ile bowiem nie można się zgodzić z traktowaniem wymienionego przepisu art. 10 ust. 3 ustawy, jako przesłanki wydania pozwolenia na broń, o tyle należy dopuścić możliwość postrzegania katalogu celów, o których mowa w art. 10 ust. 3 ustawy, jako pomocniczego źródła dyrektyw interpretacyjnych, wskazujących w przykładowy sposób, w jakich sferach stosunków społecznych należy poszukiwać cech i okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń. Odnosząc powyższe argumenty do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż nietrafna jest argumentacja skarżącego, że spełnienie przez niego kryteriów formalnych, określonych w art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy, do uzyskania pozwolenia na broń palną do celów sportowych oznacza jego prawo do uzyskania pozwolenia na nieograniczoną ilość egzemplarzy i rodzajów broni do celów sportowych. W sytuacji, gdy skarżący domagał się udzielenia uprawnienia do posiadania 30 sztuk różnego rodzaju broni palnej do celów sportowych, kolekcjonerskich, winien przedstawić (wykazać) występowanie ważnej przyczyny posiadania każdego z rodzajów żądanej broni. Pomimo, iż ustawodawca w przepisie art. 10 ust. 3 pkt 5 ustawy o broni i amunicji nie wskazał wprost, iż ważną przyczyną posiadania broni do celów kolekcjonerskich jest członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim grupującym miłośników broni, zdaniem Sądu, zaprezentowana przez organ wykładnia jest logiczna, prawidłowa i racjonalna w kontekście konstrukcji przepisu art. 10 ust. 3 pkt 3 i 4 tej ustawy. W pełni podzielić należy stanowisko organu, iż członkostwo w jakimkolwiek stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim nie może być uznane za ważną przyczynę posiadania broni do celów kolekcjonerskich. Wskazać należy, iż organy Policji w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego posiadają uprawnienie do sprawdzenia, w jaki sposób stowarzyszenie, do którego należy osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich, prowadzi deklarowaną działalność kolekcjonerską. Mianowicie, ilu faktycznie członków kolekcjonuje broń, czy stowarzyszenie posiada własne zbiory, czy organizuje wystawy posiadanych kolekcji lub też spotkania mające na celu wymianę informacji między kolekcjonerami. Trafnie też twierdzi organ, że w przedmiotowej sprawie organy Policji nie miały możliwości dokonania powyższych ustaleń, albowiem [...] nie zajmuje się kolekcjonowaniem broni i działalności w tym zakresie nie prowadzi. Reasumując, uznać należało, iż skarżący nie wskazał ważnej przyczyny posiadania broni sportowej do celów kolekcjonerskich, w rozumieniu art. 10 ust. 3 pkt 5 ustawy. Wyjaśnić dodatkowo należy, iż nawet brak przesłanek negatywnych do wydania pozwolenia na broń nie nakłada na organ obowiązku wydania takiego pozwolenia. Jak zaznaczył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 1982/09, LEX nr 606721), sam brak przesłanek negatywnych nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń palną, bowiem jego uzyskanie jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującego okoliczności faktycznych, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione. Organy Policji nie mogą przy wydawaniu pozwoleń na broń kierować się uznaniem administracyjnym, jednak mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia wydanie pozwolenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1461/08). Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1861/09, LEX nr 600220). Podnieść również należy, iż ustawodawca w art. 10 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, posłużył się zwrotem "w szczególności", przy określaniu ważnej przyczyny posiadania broni. Powyższe sprawia więc, iż intencją ustawodawcy nie było ograniczenie się wyłącznie do przesłanek wskazanych w powyższym przepisie, przy ustalaniu ważnej przyczyny posiadania broni. Organ miał więc prawo żądania od skarżącego, wykazania istnienia ważnej przyczyny posiadania wnioskowanych 30 sztuk broni palnej sportowej, również przy użyciu innych przesłanek. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w skardze, ani nie dopatrując się zarzucanych w niej naruszeń prawa oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.